İsim tamlamaları arasında belirsiz ve sıralı isim tamlamalarının yanı sıra belirli ve belirsiz isim tamlamaları da bulunmaktadır. Bu isim tamlamalarının belirsiz ya da tamlamalı tamlamalar başlığı altında incelenmesi gerektiğine inanılsa da testlerde farklı isimler altında sorulduğu için farklılıklarını ve açıklamalarını detaylı bir şekilde göstermeye çalışacağım.
İçindekiler
Zincirleme isim tamlaması
Farklı bir kavram veya nesneyi bir anlam birimi içinde karşılamak üzere bir araya gelen en az üç isimden oluşan cümlelerdir. Aslında bu tamlamanın oluşum mantığı şu şekildedir: Belirli ya da işaretsiz bir isim tamlaması düşünelim. Bu tamlamanın tümleci veya tümleci bir isim tamlaması oluşturduğunda, üç kelimelik zincirleme bir isim tamlaması oluşur.
Örneğin, “bahçe kapısı” belirsiz bir isim tamlamasıdır. Bu deyimin tamamlayıcısı olan “bahçe” sözcüğü ile yeni bir deyim oluşturalım ve “okul bahçesi” adını verelim. Birleştirildiğinde “okul bahçe kapısı” ibaresi ortaya çıkar ve bu diziye isim tamlaması denir.
Örnekler: İstiklal marşının yazarı, cep telefonu numarası, şehrin sağlık sorunları, kitabın basım maliyeti, Türk kozmopolit toplumu, bir arkadaşın çocuğunun okul masrafları, ev ihtiyaç listesi, Gökçe’nin yazılı soruları, hava durumu raporu, keman ders notlarım, benim oğlunun sırt çantası…
Örnek cümleler: – Bir öğretmenin defteri her öğrencinin kabusudur.
Arabanın hava yastığı kırılmış, onu tamir edeceğim.
Dün hava durumu yağmur yağacağını bildirdi.
En çok konuşulan sınav sorularının zorluğu.
Bugün şube müdürünün ofisinde bir toplantı yaptık.
İsim tamlaması yok
Belirsiz isim tamlamalarında, değiştirici son ekler almaz; Ancak tümleyen yine de iyelik eki alır. Örneğin, “Gül kokusu” belirsiz bir isim tamlamasıdır ve tamlamada hala “-(s)u” iyelik eki vardır. Hem tamamlayıcı hem de tamamlayıcı olan anlamsız hükümler vardır. Bu tamlamalara eksiz isim tamlaması denir. Sabitlenmemiş isim tamlamaları genellikle tamlamanın neden oluşturulduğunu belirtmek için kullanılır.
Örnekler: çelik kasa, inci kolye, altın yüzük, gümüş tepsi, bakır kablo, cam kavanoz, kum saati, tahta kalem, taş köprü, demir kapı, ahşap dolap, çelik tencere, yün çorap, plastik silindir, alçı heykel, mermer sütun.. .
Not: İsim ve sıfat tamlamalarını sıfat tamlamalarıyla karıştırmayın. Oluşan deyimi eklediğimizde, eğer bir anlamı varsa, eksiz bir isimdir; Anlamı bozuksa sıfat tamlamasıdır.
Örnek: – taştan kalp (sıfat)
– Pırlanta bileklik (bronzdan yapılmış)
Örnek cümleler: – Saraydaki mermer sütunlar çok dikkat çekiciydi.
Doğum günü için ona gümüş bir kolye aldım.
– Bütün parasını çelik bir kasada sakladı.
– İstanbul yangınında üç ahşap ev kül oldu.
– Birçok kişi kağıt mendil satarak geçimini sağlamaya çalışıyor.
Yeni aldığınız deri ceket size çok yakışmış.
YerelHaberler
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]