Ekinoks, 21 Mart ile 23 Eylül tarihleri arasında güneş ışınlarının Dünya’ya dikey olarak çarpmasıyla meydana gelir. Sonbahar ve ilkbahar ekinokslarının özellikleri birbirinden farklıdır ve bu olay Dünya’nın kendi ekseni ve güneş etrafında dönmesi sonucunda meydana gelir. Ekinoks, Fransızca kökenli bir kelimedir ve Türkçe’ye “gece gündüz eşitliği” olarak çevrilir.
Dünya kendi ekseni etrafında döndüğü gibi güneşin etrafında da döner. Gece ve gündüz dünyanın hareketlerine bağlı olarak oluşur. Gündüz ve gece uzunlukları yıl boyunca sürekli dalgalanır. Örneğin Türkiye’de yaz aylarında gündüzler çok uzun olurken, kış aylarında gündüzler kısalır ve geceler uzamaya başlar. Dünyada gece ve gündüz sürelerinin eşit olduğu sadece iki gün vardır. Bunlar 21 Mart ve 23 Eylül ekinokslarıdır.
Yıl boyunca güneş ışınlarının ekvatora dik geldiği tarih olan 21 Mart, Güney Yarımküre için sonbahardır. Kuzey yarım küre için baharın başlangıcıdır. Kuzey yarımkürede yaşadığımız için bu tarihe “ilkbahar ekinoksu” diyoruz. Bu tarihten sonra bahar gelir ve doğa canlanır. Aynı tarih, güney yarımkürede yazın sonunu işaret ediyor. Bu ekinokstan sonra güneş ışınları Kuzey Yarımküre’de daha keskin açılarla düşmeye başlar ve bu nedenle sıcaklıklar yükselir. Bunun tersi güney yarımkürede gerçekleşir.
Güneş ışınlarının yıl içinde ikinci kez ekvatora dik geldiği 23 Eylül tarihi, Güney Yarımküre’de ilkbahardır. Kuzey Yarımküre’de erken sonbahar. Bizim gibi kuzey yarımküre ülkeleri için gece ve gündüzün eşit olduğu bu tarihe “sonbahar ekinoksu” denir. Bu tarihten sonra güneş kuzey yarım küreye daha eğik bir açıyla girmeye başlar. Sonuç olarak, hava sıcaklıkları düşer. Bunun tersi güney yarımkürede gerçekleşir.
İçindekiler
Ekinoks günlerinin genel özellikleri
Ekinokslarda güneş ışınları ekvatora tam 90 derecede ulaştığı için öğle saatlerinde ekvator boyunca gölge uzunluğu sıfır olur.
Ekinoks tarihlerinin ortasında ekvatoru geçtiğine inanılan aydınlanma çemberi, tam olarak kutuplardan geçer. Bu, gece ve gündüzün eşitliğinin sonucudur.
Ekinoksta güneş doğudan doğar ve batıdan batar.
– 21 Mart ve 23 Eylül tarihlerinde tüm dünyada 12 saat gündüz ve 12 saat gece test edilir.
– Ekinoks günlerinde kutuplarda tam anlamıyla alacakaranlık vardır.
– Ekinoks tarihlerinde, Dünya’daki durgun sularda daha fazla gelgit olur.
– 21 Mart ekinoksundan sonra kuzey yarımkürede gündüz saatleri daha uzun olacak ve sıcaklıklar artacak. Güney Yarımküre’de geceler daha uzun ve sıcaklıklar daha düşüktür.
– 23 Eylül ekinoksundan sonra kuzey yarımkürede geceler uzar, güney yarımkürede sıcaklıklar düşer, gündüz süreleri artar ve sıcaklıklar artar.
Türkiye’de ve kuzey yarımkürede ilkbahar ekinoksunun tarihi olan 21 Mart, kültürümüzde ve Türk dünyasında Yeni Gün Bayramı (Nefruz) olarak kutlanır. Bu tarih Türk takviminde de yeni yıl olarak 12 hayvanla kutlanır. Bu tarih, baharın gelişini, doğanın uyanışını simgeler. Ayrıca 21 Mart, Türklerin Demir Dağları eriterek Ergenekon’dan ayrıldığı güne denk geliyor.
YerelHaberler
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]