Başarının ve doğru kurumsal kararlar almanın temel koşulu ne yapacağını bilmektir. Bu nedenle, faaliyetlerin başında hedefler açıkça tanımlanmalıdır.
Kurumsal hedefler, ulaşmak istedikleri ülkeleri tanımlar. Üst yönetimden en alta doğru yapılanma ile birincil ve ikincil hedefler belirlenir. Farklı iş birimlerinin hedefleri birbirini tamamlamalı ve desteklemelidir.
ana amaçlar
Şirketlerin geleneksel ana hedefleri kar elde etmek ve topluma hizmet etmektir. Bu birincil hedeflerin sırası ve boyutları değişkendir. Ancak her işletme için geçerlidir.
1- Kâr Elde Etme: Kâr, işletmenin dönem sonunda elde ettiği net gelirdir. Dönem içinde kazanılan gelir ile yapılan giderler arasındaki pozitif farktır. Negatif bir farka kayıp denir. Şirketler karlarını maksimize etmeye çalışırlar. Bunu yapan yerlere yatırım yaparlar ve karı azaltan şeylerden kaçınırlar. Özel iş, kar özgürlüğü ölçüsünde yaratılır ve genişletilir.
Kâr bazen çeşitli değerlendirmelerde bir kriter olarak kabul edilir. Bir işletmenin gelişiminin ve büyümesinin bir göstergesidir. Üst yönetim için başarı standardı, çalışanlar için motivasyon kaynağıdır.
2- Toplum Hizmeti: Şirketler içinde yaşadıkları topluma katkıda bulunur ve hizmet eder. Ancak asıl mesele, asıl hedefin bu konuya odaklanmasıdır. Özel şirketler yalnızca topluma hizmet amacıyla faaliyet göstermezler. Kâr açısından öne çıkan bir üretim alanı, topluma katkısı açısından önemli görülmese de özel girişimciler için cazip olabilir. Şirketler üretirse katma değer sağlar ve insanlara iş kapıları açar. Bunların hepsi topluma katkıdır. Ancak şirketler bu sonuçları bir başlangıç noktası olarak almıyor.
Topluma hizmet etmeyi amaçlayan şirketler, kapitalist ekonomilerde kamu girişimcileri olabilir. Ancak sosyal ve ekonomik gerçekler, bunun için çok fazla zaman harcamasına engel oluyor. Türkiye’de, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan bu yana çeşitli düzeylerde varlığını sürdüren kamu iktisadi kuruluşları, sosyal amaçlarla kurulmuş kamu kuruluşlarıdır. Ancak bugün geldikleri nokta amaç değişikliği, iş yapma ilkelerinin piyasa koşullarına uyarlanması ve özelleştirmedir.
özel amaçlar
Şirketler bazen ana hedeflerin yanında ulaşmaya çalıştıkları özel hedeflerin de peşine düşerler. Uzun vadeli büyüme, yüksek kaliteli ürünler sağlama, çalışanlar için yeterli ücret, sosyal sorumluluk.
1- Uzun Vadeli Büyüme: Şirketler temel olarak uzun vadede maksimum kar elde etmeyi amaçlar. Buna dayanarak, varlıklarını sürdürme ve sürekli büyüme ve gelişme fırsatı sağlama imkanı vardır. Varlıklarını azaltarak, deflasyon ve yok olma, karları engelleyen faktörlerin bir kombinasyonunun sonucudur. Uzun vadede gelişme ve ulaşılacak boyutlar, tutarlılık düzeyine ulaşılması karlılığa bağlı olacaktır.
2- Kaliteli mal sağlamak: Tüketicilere kaliteli mal sunmak ve hizmeti en üst düzeye çıkarmak karlılığı artıran faktörlerdir. Firmalar üretimi planlarken kalite ve fiyat seviyesini belirlemektedir. Mutabık kalınan kalite düzeyini hedef kitle ile eşleştirmek, kalite ve fiyatı olumlu seviyelerde tutmak, firmaların pazardaki konumlarını ve karlılıklarını olumlu yönde etkiler.
3- Çalışanlara uygun ücret: Şirketleri çalışanlarına uygun ücret ödemeye, çalışma koşullarının güvenliğini ve sağlığını sağlamaya, verimli ve etkin çalışmaya teşvik eder. Çalışan ücretlerine ilişkin izlenecek politikalar, yönetimin zihniyeti, işgücünün organizasyonu ve hükümetin tutumları gibi faktörlere bağlıdır.
4- Sosyal Sorumluluk: Sosyal sorumluluk özel işletmelerde de geçerlidir. Bu nedenle, şirketler çeşitli çıkarları arasında bir denge bulmalıdır. Bu dengenin kurulması, şirketlerin toplumsal görüşlerinde ılımlılık sağlayarak şirketlerin ömrünü uzatmakta ve uzun vadede kârlarını maksimize etmektedir.
Günümüzde özellikle büyük özel şirketler, kârlarının bir kısmını çeşitli sosyal faaliyetlere aktarmak zorunda kalmaktadır. Aksi takdirde ömürleri kısalır. Tüketiciler, sendikalar ve toplumun çeşitli kesimleri, aşırı kar eden şirketlerle etkileşime giriyor. Bu etkileşimler uzun vadede iç sorunlara neden olur. Kurumların kültürel faaliyetlere katılması, spor organizasyonları kurması, sağlık ve güvenlik çalışmalarına katılması, eğitim faaliyetleri topluma olumlu bir izlenim ve katkı sağlamaktadır.
Günümüzde toplum ve işletmeler doğal çevrenin korunmasına büyük önem vermektedir.
Kaynak:
Anadolu Üniversitesi – İşletme – Haziran 2008
yazar:Halil İbrahim Arık
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]