Tüm takvimler gibi on iki hayvanlı Türk takvimi de zamanı sistemli bir bütün haline getirme, doğru tanımlama ve kesin kurallara göre kullanma ihtiyacından doğmuştur. İlkel ve göçebe yaşamda zamanın belirli kurallara bağlı olmasının çok önemli olmadığına inanılsa da, o dönemin insanları çiftçilik ve hayvancılık faaliyetlerinde, savaş tarihlerini belirlemede, göç zamanlarını düzenlemede, ilişkilerde zamanı bir bütün olarak daha sistemli bir şekilde kullanmışlardır. diğer uluslarla ve dini törenlerle ve sosyal ilişkilerle, bunların ele alınması gerekir. Dünyanın birçok yerindeki gök cisimlerinin hareketlerinden ve doğa olaylarından yararlanılarak yapılmış takvimleri ortaya çıkarmıştır. Türkler çok eski çağlardan beri kozmoloji ve astronomi alanında araştırmalar yaptıkları için, yazılı tarihin başlangıcından çok önce, yaratılışın en katı kuralı olan zamanı düzenleme ihtiyacı hissetmişlerdir.
12 hayvanlı Türk takvimi, tarihte ilk kez Türkler tarafından kullanıldığı bilinen, güneş yılına dayalı ve her yıla bir hayvanın adının verildiği bir takvimdir. Bu takvimde toplam 12 hayvan vardır ve her on iki yılın sonunda aynı hayvan yılı döndürülür. Her yıl üzerine düştüğü hayvana göre kendine has özellikler taşır. Örneğin “Öküz yılında çok savaş olur” inancı vardır. İnsanların doğdukları yılların kişilikleri üzerinde etkili olduğuna inanılmaktadır. Türklerin şamanik inancı da takvimi etkilemiş ve falcılar bu takvime göre bazı tahminlerde bulunmuşlardır. Bu takvim tarihte birçok Türk devleti tarafından kullanılmış ve yakın zamana kadar Türk dünyasının farklı yerlerinde etkilerini sürdürmüştür.
12 hayvanlı Türk takvimi ile ilgili hazırladığımız kapsamlı içeriğe aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz:
On iki hayvanlı Türk takvimi ile ilgili ilk araştırmalar, MS 10. yüzyılda El-Biruni’ye kadar uzanmaktadır. Ancak bu çalışmalar yetersiz kalmakta ve bunları ünlü Divan-ü Lügati’t Türk’ün yazarı Mahmud al-Kashghar takip etmektedir. 12 hayvanlı Türk takvimi hakkında hem Uluğ Bey gibi Türkçe kaynaklarda hem de Arapça ve Çince kaynaklarda farklı bilgiler bulunmaktadır. Ancak hiçbir belge bu takvim hakkında detaylı bilgi içermemektedir. Ayrıca bu takvimin tarihin nerede, hangi döneminde ve kimler tarafından indirildiği ancak Orhun yazıtları gibi en eski yazılı belgeler üzerinde yapılan yorumlardan öğrenilebilir. Ancak Türk takviminin ortaya çıkışının yazılı tarih öncesi karanlık dönemlere dayandığı söylenebilir.
Kaşgarlı Mahmud ünlü eseri Divan-ü Lügati’t Türk’te Türklerin bu yılların her birinde bir hikmet olduğunu varsayarak servet edindiklerini belirtir. Türklerin şamanik inançlarının etkisinde kaldıkları ya da gelecek yıllarda yaşayacakları yıllar hakkında bazı fikirler geliştirmişlerdir. Özelliklerinin bulunduğu yılı belirterek, o yıllarda yaşadıkları önemli olaylardan şüphesiz etkilenmişlerdir. Tekrarlanan olaylar o yılların karakterini belirler. Kaşgarlı’nın verdiği bilgiye göre aud (sığır) yılı pek çok savaşın yaşandığı bir yıl. Takagu’nun (tavuğun) yiyeceği bol ama halk arasında kargaşa var. Balık yılına girdiğinizde çok yağmur yağacak ve çok yağacak. Maymun yılında çok fazla eğlence ve oyun var, Domuz yılında çok fazla kar ve soğuk var. Bu sayede Türkler her yıl bir şeyler olacağına inandılar.
12 hayvanlı Türk takvimi ile ilgili en kapsamlı çalışma Batı’da Fransız sinolog Edouard Chavan tarafından yapılmıştır. Özellikle Çin kaynaklarından aldığı bilgilerle Türk takvim sistemi üzerine detaylı çalışmalar yapmıştır. Türkiye’de büyük araştırmacı Bahauddin Özel bu takvim üzerinde çalışmalar yapmıştır ancak ondan önce Osman Turan’ın 1941 yılında yayınladığı “Oniki Hayvanlı Türk Takvimi” adlı çalışma, Türkiye’deki ilk doktora tezi olmakla birlikte bu alandaki ilk kapsamlı çalışmadır. cumhuriyet tarihi. Bu kapsamlı çalışma ile bilim ve kültür dünyası 12 hayvanlı Türk takvimiyle yeniden ilgilenmeye başlamış; Turan’ın risalesi, Batı’daki birçok çalışmanın temelini oluşturdu.
YerelHaberler
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]