İşletmeler için önemli olan mobing kademeli olarak uygulanmaya devam ediyor. Her aşama başka bir aşamayı beraberinde getirir. Aşamalar ne kadar fazlaysa karşıdaki kişiyi o kadar zor duruma sokar ve savunmasız hale getirir. Mobing puanları şu şekildedir;
Birinci sınıf saldırgan
Mobbinge ilk başladığı pozisyondur. Birey, içinde bulunduğu durumu anlamaya çalışmakta ve birinci dereceden bir saldırı ile karşı karşıya kalmaktadır. İçinde bulunduğu durumu fark eder ve anlamaya çalışır. Karşılaştığı davranışı diğer davranışlarla karşılaştırır ve başkalarının neden bu şekilde davrandığını anlamaya çalışır. Kişi duygusal olarak rahatsız olur. Mobbing davranışları yaşayan kişi bir süre sonra bu durumun geçici olmadığını anlar. Birinci derece mobbingde kişiler bu baskı ve dışlamanın nedenini araştırıp bulmaya çalışırlar. Mobbing davranışlarının nedeni araştırıldıkça psikolojik olarak giderek yıpranırlar ve sürekli ağlama, dikkat dağınıklığı, işlerini yapamama gibi sorunlar geliştirirler. İş yerinde karşılaştığı sorunlar çevresindeki insanlarla olan ilişkisini etkilemez ve bu süreçte işten ayrılmayı ve iş değiştirmeyi daha çok düşünür. Ayrıca bu süreçte kişi kendine daha fazla özen göstermeye çalışır ve kendini geliştirmek ve rahatlamak için çözümler arar.
İkinci sınıf saldırı
Bu noktada mobbing artar. Kişi sürekli olarak meslektaşlarından saldırgan davranışlarla karşı karşıya kalır. Kişi sürekli olarak arkadaşları tarafından dışlanır, aşağılanır ve kötü sözler işitir. Duygusal şiddet arttığında insan buna dayanamaz. Duygusal stresin yoğunluğu arttığında mobbing ile karşılaşan kişi içine kapanır ve kendini tanıyamaz hale gelir. Mobbing davranışı karşısında ne yapacağını bilemeyen mağdur, psikolojik sorunlar ve sorunlar yaşamaya başlar ve işine dönmekte zorlanır. İşiyle ilgili gerekli işlemleri yapamaz hale gelir ve iş verimi düşer. Bu evredeki insanlarda genel olarak şu davranışlar gözlenir; Kişi sürekli olarak fiziksel rahatsızlık hisseder, uyuşturucu ve alkolü kötüye kullanma eğilimi gösterir, ısrarcı yemek yeme veya az yeme gibi davranışlar sergiler. Her zaman etrafında birini ister ve yalnız kalmaktan çok korkar.
Üçüncü derece saldırgan
Artan stres ve duygusal şiddet ile kişi, stres altındaki davranışlarını kontrol edemez. Psikolojik depresyonu olan bir kişi, çalışma arkadaşları tarafından fiziksel şiddete maruz kalabilir. Bu süreçte kişi diğer aşamalara göre kendini kötü hisseder ve iş ortamına dönmek istemez. Artan taciz, kişinin çalışma ortamından uzaklaştırılmasına yol açar. Bu süreçte kişi ciddi psikolojik ve fiziksel zarar görmektedir. Bu noktada birey halen içinde bulunduğu durumla başa çıkamamaktadır. Mücadeleci ruhunu kaybeden insan kendine olan güvenini de kaybeder ve çevresine olan güvenini de kaybeder. Bu durum çalışanın iş verimini düşürmektedir. Şiddetli stres ve duygusal şiddet sonrasında kişi içine kapanır ve sürekli yalnız kalmak ister. Bu sürecin sonunda kişi kendine veya çevresine zarar vermeyi düşünebilir.
İçindekiler
Mobbinge karşı alınacak önlemler
bireysel başa çıkma yöntemleri
İnsan istemediği bir durumla karşılaştığında içinde bulunduğu durumdan kurtulmak için çaba sarf eder. Herkesin farklı bir dövüş şekli vardır. Şiddet içeren yıldırma davranışı yaşayan kişi, bu durumdan kurtulmak için kişisel özelliklerini kullanır. Mobbing davranışına maruz kalan bireyler, içine kapanıp içinde bulundukları durumu kabullenmek yerine, bu durumdan çıkmak için düşünmek ve hareket etmek zorundadırlar. Bu davranışlara maruz kalan kişinin her türlü davranışa hazırlıklı olması ve kendini sürekli kontrol ederek hareket etmesi gerekir. Kendini küçük görmek yerine mücadeleci ruhunu güçlendirmeli. Mobbing davranışı karşısında kişi kendini küçük görmemeli ve başaracağına inanmalıdır. Davranışlarını kontrol etmeli ve yaptığı işi güvenle yapmalıdır. İş verimini artırmak için çalışırken iş sorumluluklarını tam olarak yerine getirmelidir. İşteki başarı, benlik saygısını geri kazandıracak ve mücadele duygusunu artıracaktır. Ayrıca bu süreçte kişi, sahip olduğu değerleri kendine hatırlatarak ruh sağlığını sürekli iyileştirmeli ve taciz edici davranışlara direnmelidir. Mobbing davranışlarına maruz kalan kişiler çevrelerinden, sevdiklerinden ve ailelerinden sürekli destek almalıdır. Bir mücadele planı hazırlamalı ve bu plana uymakta tutarlı olmalıdır. Kendini diğerlerinden soyutlamak yerine etrafındaki insanlarla daha fazla zaman geçirmelidir. Mobbing ile başa çıkmanın bireysel yolları şunlardır;
1. Öncelikle mobbing uygulayan kişiyi uyarın ve bu davranışların oluşmasını engelleyin.
2. Üst birimler için seferberlik uygulayıcısına yazılı şikayette bulunmak.
3. Mobbing davranışının ciddiyetine göre yardım alın.
4. Tacize karşı yasal önlemlerin nasıl alınacağı konusunda araştırma yapar.
5. Diğer iş arkadaşlarından yardım istemek.
6. İşe alım seviyesi sürekli artıyorsa ve kişi bununla baş edemiyorsa o zaman işi bırakmalıdır.
şirketlerle anlaşma yolları
Mobbing davranışları mağduru olduğu kadar işvereni ve diğer çalışanları da etkilemektedir. Mobbing davranışlarına maruz kalan kişilerde iş motivasyonu ve iş verimi düşmektedir. Düşük verimlilik işletme sahibini olumsuz etkiler. Ayrıca diğer çalışanlar da stres hissetmekte ve mobbing davranışının bir gün başlarına gelebileceğini düşünmekte ve tedirgin olmaktadırlar. Mobbing davranışlarına karşı örgüt yönetiminin aldığı ilkeleri şu şekilde sıralayabiliriz;
1. Organizasyon içinde uyulması gereken kurallar ve çalışanların nasıl davranması gerektiği açıkça belirtilmelidir.
2. Çalışma ortamında herkese eşit davranılmalıdır.
3. İşle ilgili her şey düzenlenmeli ve belgelenmelidir.
4. Kuruluşun personel politikaları ve çalışanlar için beklenen ve beklenmeyen kurallar açıkça iletilmeli ve tüm çalışanlara uygulanabilir olmalıdır.
5. Kurumun koyduğu kuralların yasal dayanağı olmalıdır.
6. Çalışanlar ile örgüt arasındaki bağları güçlendirmek ve örgütün amaçlarına hizmet etmek için eğitim verilmelidir.
7. Çalışanların birbirleriyle uyumlu ve mobbing uygulamalarına karşı duyarlı olmalarını sağlayacak eğitimler verilmelidir.
8. Ekip oluşturulurken uyumlu ekipler oluşturulmalı ve mobbing davranışlarıyla mücadele edilmelidir.
9. Çalışanlara verilecek görevler mesleki niteliklerine uygun olarak verilmelidir.
10. Organizasyon içinde iletişim faktörü geliştirilmelidir.
11. Çalışanlar işle ilgili alınan kararlarda söz sahibi olmalıdır.
12. Kurum içinde sorunların taranması ve sorunların çözülmesine yönelik merkezler bulunmalıdır.
yazar: Nacihan Albayrak
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]