Konya’da yaşamış ünlü düşünür ve şair Mevlana Celaleddin Rumi’dir. Mevlana, 30 Eylül 1207’de Horasan’ın Balah şehrinde doğdu. Babası Bahaa al-Din Felid, annesi Balah Amiri Rukn al-Din’in kızı Moamen Khatun’dur. Mevlana’nın babası Ulema Sultanı unvanını aldı. Moğolların Belh istilası başlayınca 1212’de bu şehirden ayrıldı. Önce Nişabur şehrine gittiler ve bu şehrin tanınmış mutasavvıflarından Ferideddin Attar, Mevlana’ya bir soru sordu. Aldığı cevabı çok beğenmiş ve takdir etmiş. Nişabur’dan sonra sırasıyla Bağdat, Şam, Malatya, Urzancan, Sivas, Kayseri, Niğda ve Kerman’a geldiler. Mevlana’nın ailesi Kerman’a yerleşmiş ve 7 yıl burada kalmış. Mevlana, Kerman’da yaşarken Cafer Hatun ile evlendi ve Sultan Felid ve Alaeddin Çelebi adında iki oğlu oldu. Cafer Hatun’un ölümünden sonra Kira Hatun ile evlendi ve Muzaffar el-Din ve Prens Alim Çelebi adında iki oğlu ve Malika Hatun adında bir kızı oldu.
Alimler sultanı Bahauddin’in Kerman’da yaşadığı bu yıllarda Anadolu, Selçuklu Devleti’nin kontrolünde idi. Konya başkentti. Konya ilim ve sanat yönünden oldukça gelişmiştir. Dönemin Selçuklu hükümdarı Alaeddin Keykubad, Mevlana’nın babası Sultan el-Ulema Bahauddin Felid’i Konya’ya davet etti. Böylece tüm dünyanın şahidi ünlü düşünür Mevlana Celaleddin Rumi, “Her kimsen yine gel” diyerek Konya’ya geldi. Mevlana’nın babasının ölümünden sonra insanlar Mevlana’nın etrafında toplanmaya ve onun bilim ve din bilgisinden yararlanmaya başladılar. 1244 yılında Tebrizli Şems ile karşılaştı. Şems aniden ölünce Mevlana uzun yıllar inzivaya çekildi. Mevlana 17 Aralık 1273’te vefat etti. Ölüm gecesine düğün gecesi anlamına gelen şeb-i arus adı verildi. Mevlana Celaleddin Rumi’nin Konya’daki türbesi. Mevlana’nın türbesi de bir müze olarak halka açıktır.
Mevlana’nın eserleri:
1- Msnifi: Mesnevi, klasik doğu edebiyatında her hecesi kendi içinde kafiyeli olan bir şiir tarzının adıdır. Şiir tarzıyla bilinmesine rağmen Mesnevi denilince akla Mevlana gelmektedir. Msnevi yazması Mevlana’nın türbesinde bulunmaktadır. Bu Mesnevi 1278 yılına dayanmaktadır. En eski Mesnevi’de 25.618 hece bulunmaktadır. Mesnevi’de tasavvufî düşünce ve fikirler hikâyelerle anlatılır. Günümüzde Mesnevi’ye sadeleştirilmiş bir biçimde ulaşmak mümkündür.
2- Büyük divan: Divan’ın şiirlerinin toplandığı defterdir. Dili Farsçadır. Arapça, Yunanca ve Türkçe şiirler de vardır. 40.000’den fazla klip içerir.
3- Mesaj: 147 karakterden oluşmaktadır. Dönemin Selçuklu hükümdarları ve ileri gelenlerine nasihat niteliğindedir. Konuştuğu gibi yazılmış bir kitap ve yazının kuralları yok.
4- İçinde olanı diriltir: 61 bölümden oluşan bu kitabın Mevlana’nın oğlu Sultan Felid’in Mevlana’ya ait hadisler külliyatı olduğuna inanılmaktadır. Bu eserde siyasî olaylara da değinildiği için tarihi önemi büyüktür.
5- Mecalis-i Seba: Yedi Ev olarak da bilinir. Mevlana’nın 7 hutbesinin notasyonu ile öne çıkar. Resimli konular ve tasavvufî bilgiler şiir ve hikâyelerle anlatılır.
2007 yılı UNESCO Dünya Mevlana Yılı ilan edildi.
Mevlana’nın her sözü çok önemli ve değerlidir.
kaynak:
https://www.turkcebilgi.com/mevlana
yazar: Sarpil Altunyay
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]