İklim, orman ekosisteminin yapısını ve işlevini etkiler ve orman sağlığında yeri doldurulamaz bir rol oynar. İklim değişikliği yangınlar, salgın hastalıklar ve kuraklıklar gibi ormanları tehdit eden faktörlerin oluşumunda artışa neden olabilir.
İklim değişikliği; Sıcaklık, yağış, hava durumu ve diğer faktörlerdeki değişiklikler, ormanların gelişimini ve üretkenliğini doğrudan veya dolaylı olarak etkiler. Ayrıca karbondioksit seviyesindeki artışın bitki büyümesi üzerinde etkisi vardır. Bu değişimler orman ekosistemini farklı şekillerde etkilemektedir.
Ormanlar, iklim değişikliğinin beklenen etkilerinin yanı sıra periyodik yangınlardan ve hava kirliliğinden de etkilenmektedir. Farklı faktörlerin etkilerini birbirinden ayırmak zor olsa da bu etkilerin toplamı ormanlarda değişimlere neden olur. Bu değişimler önümüzdeki on yıl boyunca devam ettikçe, ormanların sağladığı bazı değerli ürünlerden mahrum kalabiliriz.
Artan sıcaklıklar genellikle büyüme mevsiminin uzunluğunu artırır. Ayrıca bazı ağaç türlerinin coğrafi dağılımını da değiştirir. Alanın koşulları uygun değilse bölgesel olarak diğer ağaç türleri tehdit altında olacaktır. Örneğin, sadece dağların zirvelerinde bulunan ağaç türleri, yüksek sıcaklık nedeniyle ve başka alanlara yayılamadığı için ölürler.
İklim değişikliği bazı bölgelerde kuraklık riskini, bazı bölgelerde ise artan yağış ve selleri artıracak. Artan sıcaklıklar, suyun döngüsel varlığını etkileyen kar erimesinin zamanını değiştirir. Pek çok ağaç bir dereceye kadar kuraklığa toleranslı olsa da, daha yüksek sıcaklıklar önceki dönemlere göre daha fazla hasara neden olabilir. Ayrıca dehidrasyon yangın riskini artırır. Çünkü ağaçlar ve çalılar ateşe yakıt sağlar. Kuraklık, ağaçların onları cam böcekleri gibi yıkıcı böceklerden koruyan özsu üretme yeteneğini azaltır.
Fotosentez için karbondioksit gereklidir. Yeterli su ve besin maddeleriyle, atmosferik karbondioksitteki artış ağaçların üretkenliğini artırabilir ve sonuç olarak ağaç türlerinin dağılımı değişebilir. Besin açısından zengin topraklarda büyüme en yüksek olacak ve su azaldıkça azalacaktır.
İklim değişikliği; Yangınlar, haşereler, fırtınalar gibi ormanları olumsuz etkileyen faktörlerin oluşum yoğunluğunu ve şiddetini değiştirebilir. Bu olumsuz faktörler, orman üretkenliğini azaltır ve ağaç türlerinin dağılımını değiştirir. Bazı durumlarda, ormanlar olumsuz bir faktöre maruz kaldıktan sonra yeniden canlanabilir. Bazı durumlarda, mevcut türler menzillerini değiştirir veya yok olur. Menzillerini değiştirdiklerinde, yeni bitki türleri bölgeyi kolonize ederek yeni bir orman türü oluşturur.
Böcek zararlıları genellikle ağaçları öldürür ve öldürür. Örneğin, cam böcekleri 2007 yılına kadar Colorado’da 650.000 dönümden fazla ormanı ve güney Alaska ve batı Kanada’da 3,7 milyar dönümden fazla ormanı yok etti. İklim değişikliğinde artan sıcaklıklar, bazı böcek türlerinin daha hızlı evrimleşmesine, mevsimsel yaşam döngülerinin değişmesine ve yaygınlıklarının artmasına neden oluyor.
Artan kuraklık ve daha yüksek sıcaklıklarda azalan su seviyeleri, orman yangını riskini artırır. Çünkü kuruyan ağaçlar daha kolay yanar. Ayrıca yangınlar, atmosfere büyük ve hızlı karbondioksit salınımına neden oldukları için iklim değişikliğine katkıda bulunur.
Kasırgalar, rüzgar fırtınaları ve buz fırtınaları da ormanlara zarar verebilir. 2005’teki Katrina ve Rita kasırgaları toplam 5.500 dönümlük ormana zarar verdi.
Olumsuz faktörler birbiriyle etkileşime girebilir veya birinin değiştirilmesi diğerinin oluşma riskini artırabilir. Örneğin; Kuraklık, ağaçları zayıflatabilir ve onları yangınlara veya böcek istilasına karşı daha savunmasız hale getirebilir.
Günümüzde hurma yağı, odun ve kağıt gibi orman ürünlerinin tüketimi artmaktadır. Bu ürünler sürdürülebilir bir şekilde tedarik edildiğinden ormanlar zarar görmez. Ayrıca, ormanlara verilen zararı azaltmak için hükümetler ve özel yatırımcılar ormanların etkilenen alanlarını eski haline getiriyor. Ancak ormanların yok olmasını önlemek için alınabilecek kalıcı önlem, karbondioksit salınımını azaltmak ve böylece küresel sıcaklık artışını durdurmak olacaktır.
kaynak:
https://19january2017snapshot.epa.gov/climate-impacts/climate-impacts-forests_.html
https://www.iucn.org/resources/issues-briefs/forests-and-climate-change
yazar: Ayka Olkay
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]