Fotosentezin ışıktan bağımsız olarak gerçekleşen bağımsız fazına Calvin döngüsü denir. Karanlık fazın diğer isimleri de karbon dioksit indirgeme ve karbon tutma reaksiyonları olarak adlandırılır. Organik gıda, ışıktan bağımsız olarak kloroplastın stromasında meydana gelen reaksiyonlar sonucunda üretilir. Doğrudan ışığa ihtiyaç duyulmadığından, Calvin döngüsü aynı zamanda karanlık faz olarak da adlandırılır. Enzimatik reaksiyonlar döngü sırasında yükseldiğinden, sıcaklık değişimlerinden oldukça etkilenirler.
Calvin döngüsü nedir sorusuna kısaca cevap vermek gerekirse atmosferden alınan karbondioksitin ATP ve NADPH+H+ ile reaksiyona girerek basit şekerler oluşturması olarak tanımlamak uygun olacaktır.
Calvin döngüsü nasıl oluşur?
Calvin döngüsü basit bir yapıya sahip olsa da biraz karmaşık olduğu için anlaşılması zor olabilir. Bu döngüde atmosferden alınan karbondioksit kullanılarak önce NADPH + H+ oksitlenir. Daha sonra bu oksitleyici molekül ile hafif fazda üretilen APT ile 5 karbonlu RDP molekülüne rubisko enzimi sayesinde karbondioksit eklenir ve bu ekleme sonucunda kararsız bir 6C ara kompleksi oluşur. Enzimler tarafından parçalanan ara kompleks 3C ile PGA adı verilen molekülleri oluşturur ve bu molekülün oluşumundan sonra NADPH ve ATP tüketilmeye devam edilir ve PGAL molekülü oluşur.
Bazı PGAL moleküllerinden glikoz, amino asitler ve yağ asitleri gibi organik moleküller oluşurken, bazılarından RMP ve RDP sentezlenir. Sentezlenen bu moleküller RMP ve RDP sayesinde döngü sürekliliği sağlanır. Calvin döngüsü sırasında 18 ATP ve 12 NADPH + H + tüketilerek sadece bir molekül glikoz elde edilebilir.
Calvin döngüsünün özellikleri
1. Döngü sırasında klorofil, fotosentez ve ETS işlev görmez, ancak stromada meydana gelir.
2. Calvin döngüsü sırasında organik moleküller üretilir. Fotosentezin karanlık fazında organik monomerlerin yanı sıra bazlar ve vitaminler de üretilir.
3. Calvin döngüsü sırasında suyun fotolizi ve fotofosforilasyonu gerçekleşmez, aksine defosforilasyon meydana gelir.
4. Aydınlık fazda üretilen ATP ve NADPH+H+ bu noktada oksitlenir ve önemli görevler yerine getirir.
5. ATP oksitlendiğinden, Calvin döngüsü sırasında ATP sentaz çalışmaz. Enzimatik aktiviteler yüksek olduğu için döngü sıcaklık değişimlerinden kesinlikle etkilenir.
6. Calvin döngüsü sırasında C bileşiği ile bileşiğin karbon molekülleri havadan alınan karbondioksitten gelir.
Uyarılar!
Her bitki fotosentez yapar diye bir kural yoktur. Bazı bitkiler kendilerine yiyecek sağlamak için parazit olarak yaşarlar. Kloroplast içeren tüm bitkiler fotosentez yapmaz. Klorofil fotosentez için gereklidir. Klorofil içeriyorsa, bitki fotosentez yapıyor demektir. Fotosentez sırasında üretilen glikoz, ozmotik basıncı dengelemek ve bitkinin su alarak aşırı zorlanmasını önlemek için nişastaya dönüştürüldükten sonra depolanır.
kaynak:
fenodevim.com
biyolojikdersleri.com
yazar: Sona Korkmaz
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]