Literatür taraması, anket, deney, arşiv belgeleri gibi nicel veri toplama yöntemlerinin kullanıldığı, sayısal verilere ve kaynak verilere dayalı bir araştırma yöntemidir.
Nicel araştırma: Deney, gözlemlere veya deneylere dayalı deneysel araştırma yaklaşımına veya gözlem ve ölçümlerin tekrar edilebildiği nicel veya sayısal araştırma yaklaşımına verilen addır.
Nicel yaklaşım nesnel, pozitivist ve gerçekçi modellere dayanmaktadır. Pozitivist felsefenin bilim alanındaki araştırmalara uygulanmasıyla bilimin nesnel özelliği ortaya çıkmıştır. Bir konuda objektif bir anlayışla araştırma yapan bir araştırmacı, veri toplarken ve gözlem veya ölçümlerle analiz ederken kişisel yorumlarını sürece katmamaya özen gösterir. Gerçekler arasındaki ilişkiyi bulmak için çoğunlukla istatistiksel yöntemler kullanılır ve sonuçlar sayısal olarak ifade edilir. Objektif görüş, deterministik yaklaşımda insan davranışını bir sistem ya da kalıba sokarak açıklamayı amaçlar. Örneğin; Anket yöntemi objektif bir yönteme dayanmaktadır ve anket sonucunda ortaya çıkan sonuçlar analiz edildikten sonra düzenli bir forma konur.
Nicel araştırma tekniği ilk olarak doğa bilimlerinin pratiğinde sistematik olarak uygulanmıştır. Bunun temel nedeni, (doğa bilimlerine atfedilen) nesnellik ilkesi ve sosyal bilimlerden önce sistem ve yöntem açısından bir bilim haline gelmesidir. Sosyal bilimlerin bilimsel bir nitelik kazandığı ondokuzuncu yüzyıldan itibaren doğa bilimlerinin uyguladığı nicel yaklaşım yöntemi sosyal bilimler alanında da benimsenmiştir.
Araştırma aşamaları
Araştırma yapmak isteyen bir araştırmacı ne, neden ve nasıl sorularını sorarak konuyu, amacı ve yöntemi nicel veya nitel bir yaklaşımla tanımlamalıdır. Bu sorulara inandırıcı cevaplar çerçevesinde araştırmalarda amaca ulaşmak için belli bir yol izlemek gerekir. Yani araştırmanın üç temel aşamasını tek tek incelemek gerekir: hazırlık, veri toplama veya yazma. Bu aşamalar:
a) Konuyu belirlemek
Araştırmacının çalışılacak konuyu belirlerken dikkat etmesi gereken bir takım hususlar vardır. bunlar;
*özgünlük: Araştırma, bilimde bir fark yaratmalı ve bilineni tekrarlamaktan kaçınmalıdır. Araştırmanın bilime katkı sağlayabilmesi için bilinmeyeni keşfetme, sorunları çözme ya da bilineni geliştirme özelliklerine sahip olması gerekir. Bu nedenle araştırma konusu belirlenirken. Konunun özgün olmasına dikkat edilmelidir. Bunun yolu da konuyla ilgili bibliyografya araştırması yapmaktan geçer. Anket sonucunda konunun daha önce tartışılıp konuşulmadığı, açıldıysa hangi yön ve boyutlardan incelendiği, hangi noktaların gözden kaçırıldığı tespit edilebilir. Bu şekilde çalışılan konu tekrarlanmaz ve bu durum bilimi destekler. Özgünlük açısından çok değerlidir.
*uzun: Araştırmacı, çalışmayı yapmak istediği konuyla ilgili olmalı ve sonuçlardan etkilenmelidir. İlgi eksikliği zamanla can sıkıntısına yol açar. Basitleştirmeye veya eksik araştırmaya yol açabilir.
*Önem: Araştırılacak konu; Bilime katkı, toplumsal gereksinimler, sorunlara çözüm üretme gibi yönleri ele alarak önem kazanır. Bu nedenle seçilecek konu zaman kaybetmemek, para israf etmemek ve zihinsel faaliyetleri boşa harcamamak açısından araştırılmaya değer olmalıdır.
Bilimsel yeterlilik: Araştırılacak konunun gerektirdiği bilgi, başka donanımların varlığını da gerektirir (yabancı dilde başarılı olmak, eski bir metni okumak, analiz yöntemlerini bilmek gibi). Bir araştırmacının eğitim düzeyi, eğitimi, ilgi ve yetenekleri, konunun gerektirdiği bilimsel doygunluğa sahip değilse, başarılı ve sağlıklı araştırma yapmak zordur. Bu zorluk karşısında bir yerde ekip çalışması önerilebilir. Yani konunun gerektirdiği bilimsel alanlarda uzman kişiler atanabilir ve bir grup oluşturulabilir. Böylece bilgi uyumluluğu sağlanır.
*Saha araştırması: Araştırılacak konu alan araştırması gerektiriyorsa o alana girme imkanı olmalıdır. Araştırma konusu ile ilgili veri toplama araçları, olay gözlemi, çevre uygulaması, ilgili kişi veya grupların fikirlerinin alınması gibi bazı kaynaklara dayanıyorsa erişilebilir olmalıdır. Bu fırsatın olmaması, konuyla ilgili veri toplamayı sınırlayacak, dolayısıyla araştırmalar sonuçsuz ve anlamsız olacaktır.
* Kaynaklar: Araştırma konusu ile ilgili yeterli kaynak bulunabilmelidir. Çok az kaynak olduğu kadar çok fazla kaynak da araştırmayı zorlaştırır. Doğrudan veya dolaylı tüm kaynaklar toplanmalı ve ardından ilgili kısımlar alınmalıdır.
b) Konuyu sınırlayın
Derinlemesine araştırma yapmak günümüzde genel araştırmalardan daha fazla önem kazanmıştır. Derinlemesine araştırma yapabilmek için konunun sınırları veya çerçevesi iyi değiştirilmelidir. Ancak araştırmanın başında konunun çerçevesi net çizgilerle belirlenmemiş olabilir. Bu durumda ileride farklı bir alana yönelmek kaydıyla başlangıçta esnek bir çerçeve çizilebilir. Araştırma ilerledikçe, elde edilen verilere göre çerçeve genişletilir veya daraltılır. Konuyu sınırlamak için zaman, coğrafya, olaylar ve olgular gibi çeşitli sınırlama araçları kullanılabilir.
c) İlgili literatür taraması
Konunun anlaşılmasını sağlar. Problem sorusunun veya araştırmaya yön verecek soruların önemini ortaya koyar. Araştırmada konu ile ilgili kaynaklar ve belgeler belirlenir ve toplanır. Bu araştırma kapsamlı (bibliyografik) çalışmalarla başlamalıdır. Kaynaklar, referanslar ve bibliyografya bölümleri, günümüzde yaygın olarak dağıtılan konuyla ilgili tüm tez çalışmaları, kitap ve makaleler ve İnternet için de kullanılabilir. Literatür taraması sonucunda elde edilecek bilgiler ışığında;
* Konuyla ilgili doğrudan veya dolaylı olarak önceden yazılan veya söylenenler,
* Konunun daha önce işlenmiş, işlenmemiş veya eksik kısımları,
* Konuyla ilgili problemin boyutları,
*Önceki çalışmalarda kullanılan yöntemler ve ölçümler
* Önceki araştırma sonuçlarında elde edilen sonuçlar
*Önceki araştırmada yapılan öneriler
* Önceki araştırmalarda kullanılan kaynaklar
Gibi bir dizi faktör tarafından belirlenebilir.
Kullanılan araştırma kaynakları ana (orijinal) ve yardımcı kaynaklar olarak ikiye ayrılmaktadır. Bir duruma aktif olarak dahil olan ve yakından takip eden bir araştırmacının yazdığı eser ana kaynak olarak kabul edilir. Araştırma, mümkün olduğunda orijinal kaynaklara dayanmalıdır. Birincil kaynaklar kullanılarak oluşturulan inceleme ve derleme çalışmaları faydalıdır. Yardımcı kaynaklar, ana kaynakların birleşimidir ve ana kaynaklara ulaşılamadığı durumlarda önem kazanır. Araştırmacının sosyal bir olayda bulunduğu ve gözlemlerini aktardığı rapor asıl kaynaktır. Araştırmacının deneyi kendisi yaparak elde ettiği verilerin bir kısmı ve sonuçların yayınlandığı deney raporu ana kaynaktır. Bu raporlardan alıntı yapılarak hazırlanan tarihi raporlar yardımcı kaynak özelliğindedir.
Kitap, broşür, dergi, gazete, istatistik, arşiv belge ve raporları, müze malzemeleri, televizyon, radyo ve internet araştırmalarda kullanılabilecek kaynaklardır. Ayrıca sözlü kaynaklar, ilgili kişiler veya uzmanlar da sözlü kaynak olarak kullanılabilir. Kaynak yetkililer, yetkililer, topluluk lideri, grup temsilcisi ve görgü tanıkları olabilir. Farklı bakış açılarını yansıtmak ve konunun tamamı hakkında daha sağlıklı fikirler oluşturmak için farklı kişilerle röportaj yapmak faydalı olacaktır.
d) Veri toplayın ve not alın
Veri toplama araçları, özelliklerine göre araştırmalarda kullanılmaktadır. nicel araştırma için temel veri toplama araçları; Anket, kaynak incelemesi, deney, görüşme ve gözlem. Veriler, bu yöntemlerden biri veya daha fazlası kullanılarak toplanabilir. Araştırmacı, bir anket, deney ya da görüşme yapmadan önce, konu ile ilgili tüm kaynakları ayrım gözetmeden incelemelidir. Bir kaynakta araştırma konusu ile ilgili bilgi olup olmadığı içindekiler tablosuna ve dizine bakılarak bulunabilir. Kaynakların (verilerin elde edileceği) araştırılması ve belirlenmesinden sonra, toplanan kaynaklar konuyla ilgili olarak incelenir.
Okurken şu noktalara dikkat edilmelidir:
* Okuma sürecinde seçici olunmalı, ilgisiz bölümlere yüzeysel bakılmalıdır.
* Okurken giriş, gelişme ve sonuçtan oluşan basit bir kurmaca hikaye oluşturulmalı.
* Okuma not alınarak yapılmalıdır. Bu notlar aynı boyutta kesilmiş kağıda veya bilgisayar dostu bir biçimde düzenlenmiş dosyalara yazılmalıdır.
e) taslak hazırlama
Kaba bir düzen oluşturmak, aramayı organize etmede çok yardımcı olur. Yukarıda belirtilen literatür taramasına dayanarak, ilk araştırmadan elde edilen bilgi ve sonuçlar plan hazırlamayı kolaylaştırır.
Arama ana çerçevesi üç bölümden oluşmaktadır;
*kayıt olmak: Araştırma konusu, konuyla ilgili literatürün amacı (problemi), önemi, hipotezi ile ele alındığı bölümdür.
*gelişim; Analiz yöntemlerinin ve sonuçlarının yapıldığı, verilerin ve örneklerin toplanıp değerlendirildiği bölümdür.
*çözüm: Araştırma bulgularının değerlendirilerek genellemelerin yapıldığı, bir hipotezin doğruluk derecesinin ortaya konulduğu ve ileriye dönük bazı önerilerin ele alındığı bölümdür.
Araştırmanıza başlamadan önce yapılacak en etkili şey ne yazılacağına dair bir fantezi oluşturmaktır. Düzenlemek için araştırmacının aşağıdaki sorulara cevap araması gerekir.
Üst ve alt başlıklar nelerdir? Başlıklar ve hipotez nasıl düzgün bir şekilde ilişkilendirilebilir?
* Genelden özele girişte nelere dikkat edilmeli?
Toplanan bilgilerde çelişki veya hata var mı?
kaynak:
Salford Üniversitesi (2007). Nicel yöntemler [Electronic version]
Troşim, WK (2007). anket yöntemleri [Electronic version]
yazar: bronzlaştırıcı tonik
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]