Tüketim kavramı, insanın varoluşu boyunca temel faaliyetleri arasında yer almaktadır. Ancak gelişen ve değişen dünyada insanlar bir ürünü veya bir metayı sırf kullanımı için veya işlevsel olduğu için değil, bu ürünün bir adı, markası veya görkemi olduğuna inanarak satın almaya başlamışlardır. Açık tüketim, literatürde kişinin toplum içindeki statüsünü, konumunu, maddi gücünü göstermeye yarayan ve başkalarını kıskandırabilecek bir tüketim anlayışı olarak karşımıza çıkmaktadır. Gösterişçi tüketim yani simgesel tüketim ile toplumsal hiyerarşinin tepesindekiler alt sınıflardan farklılaşmak için tüketim yoluyla zenginliklerini sergilemeye çalışırken, alt sınıftaki insanlar düzenleri için daha ucuz ve tutumlu ürünler tüketebilmektedir. kendi sınıflarından farklılaşmak için üst sınıfın tüketim eylemlerini taklit ederek daha pahalı ürünlere sahip olurlar ve gösteriş amaçlı tüketirler. Ürünler genellikle faydacı değerlerinden ziyade sembolik değerleri için satın alınır. Örneğin, pahalı bir ürün iyi bir üne sahiptir ve ona sahip olmak bir statü sembolüdür. Böyle bir ürün sembolik olarak yani bakılarak ve hayal edilerek tüketilse de fiilen tüketilmemektedir. Sembolik tüketimde tüketilen şey “gerçek” çikolata ya da “gerçek” bir araba, ev veya mobilya değildir. Aslında, bu “gerçek” şeyler arzuların ikameleridir. Tatmin edilmek istenen arzular kültürel sembolizmle yetinmeden biyolojik değil, semboliktir. Bazı durumlarda bir malın satın alınma amacı, yüksek mübadele değeri ile yani sürekli fiyatını belirterek prestij kazanmak olabilir. Veblen (2007) çalışmasında bunu ‘açık tüketim kavramı’ olarak tanımlamaktadır.
Nominal tüketimin nedenleri aşağıda sıralanmıştır:
• statü veya sosyal sınıfı belirtmek için,
• Kendinizi tanımlayın ve bir rol üstlenin,
toplumsal varlığının kurulması ve korunması,
• Kendini başkalarına ve kendine ifade etme becerisi ve
• Kimliğinizi yansıtmak.
kaynak:
Tüytaşı, M.; (2013). Postmodern Kültür ve Tüketimcilik, çev. Mehmet Küçük, Yayın Detayları, İstanbul.
Veblen, T.; (2007). Theory of the Leisure Class (ed. Martha Banta), Oxford, GBR: Oxford University Press.
yazar: simhat şakacı
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]