İslam öncesi çocuk edebiyatı ürünleri olarak tekerlemeler, ninniler, bilmeceler, masallar, efsaneler, destanlar, maniler, şiirler gibi yerel edebiyat ürünleri kullanılırken, pendnâme, nasihatname, cengnâme, gazavatnâme, masallar gibi edebî ürünler de İslamiyet öncesi çocuk edebiyatı ürünleri olarak kullanılmıştır. Binbir gece, Türkler arasında İslam’ın yayılmasıyla birlikte müsnafi kullanımı başlamıştır. Ülkemizde 19. yüzyılın ikinci yarısından sonra Avrupa tarzı çocuk edebiyatı ürünleri görülmeye başlanmıştır. Edebiyatımızda çocuklara yönelik ilk eser, Tanzimat döneminden (1642-1712) önce yazdığı, Hz. Tanzimat döneminde Chinasi, Diya Paşa, Muallem Naci ve Ahmed Rasim edebiyat yoluyla çocuğa ulaşmak istediler. Inasi, La Fontaine efsanelerine benzer şiirsel bir öykü ile bu dönemin büyük yazarlarından biridir. Ayrıca bu dönemde edebiyatımızda ortaya çıkan çeviri anlayışı çocuk eserlerinin çevirisinde de kendini göstermektedir.
Robinson Crusoe çevirileri, Gulliver romanları ve Jules Verne romanları ile bu döneme çocuk edebiyatı çevirileri dönemi denebilir.
İkinci Meşrutiyet’ten sonra çocuk edebiyatının öğretmen okullarında Batılı eğitim anlayışına girmesiyle ortaya çıktığı söylenebilir.
Başlangıçta çocuk edebiyatının amacı, çocukların konuşmalarını düzeltmek ve eğitmek için şiirler hazırlamaktı. Bu dönemde eğitimci Sati Bey’in önderliğinde İbrahim A. Şermin) çocuk dergileri açmış ve onlar için eğitici şiirler yazmıştır. Bu dönemde anaokullarının açılmasıyla birlikte eğitici şiirler önem kazanmıştır.
Çocuk psikolojisi ve çocuk eğitimi alanındaki gelişmeler Cumhuriyetin ilanına yakın dönemde olmuş, sade bir dil ve anlatıma yönelen yazarlar çocuk edebiyatı açısından olumlu adımlar atmışlardır.
kaynak: Çocuk Edebiyatı, Alemdar Yalçın-Gıyasettin Aktaş, Akçağ Yayınları
Çocuk edebiyatı, Ferhan Özkan, günlük yayınları
yazar: Sarpil Altunyay
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]