Parkinson hastalığı, bir kişi genellikle Parkinson hastalığı ile ilişkili semptomlar ve beyin fonksiyon bozukluğu yaşadığında ortaya çıkan bir durumdur. Ya da aditif bir durumdur, nedene bağlı başka belirtiler olduğunda ortaya çıkan bir hastalıktır. Ek olarak, Parkinson hastalığı olan bir kişi, bunamadan yukarı ve aşağı bakamamaya kadar ek nörolojik semptomlara neden olan başka bir hastalığa sahiptir. Parkinson hastalığının kendisi, beynin dopamin üreten kısmının bir arızası ve hücre ölümüdür. Dopamin, beyin ve sinir hücreleri arasında sinyalleri ileten ve vücutta kontrollü hareketler yapmaktan kısmen sorumlu olan bir kimyasal olan bir nörotransmiterdir.
İçindekiler
belirtiler
Parkinson hastalığı ile ilişkili semptomlar arasında kas sertliği, konuşma değişiklikleri ve bunama sayılabilir. Texas Güneybatı Tıp Merkezi Üniversitesi’ne göre, Parkinson hastalığı olan kişiler genellikle 50 ila 80 yaşları arasında semptomlar göstermeye başlar. Parkinson hastalığı, seyri boyunca değişken ve kötüleşen semptomlara neden olabilir ve hastalıkla ilişkili en yaygın semptomlardan bazıları şunlardır:
• Yüz ifadelerini göstermede zorluk
Kas sertliği
etkilenen hareketlerin yavaşlaması,
• Konuşma değişikliği
titreme, özellikle bir tarafta,
Parkinson hastalığı olan bir kişi yukarıdaki semptomların bazılarını yaşayabilir, ancak hepsini değil. Bunun nedeni, beynin işleyişini etkileyen ek bir bozukluğa sahip olmalarıdır. Örneğin, Parkinson hastalığı olan kişilerde, Parkinson hastalığı olan birçok kişide görülen el titremesi genellikle yoktur. Parkinson hastalığı ile ilişkili diğer semptomlar şunlardır:
• zihinsel hastalık
• Hareketi veya spastisiteyi kontrol eden problemler gibi otonom sinir sistemi ile ilgili problemler
Erken denge sorunları
• Semptomların ortaya çıkması ve hızlı gelişimi
Lewy cisimcikli bunama gibi Parkinson hastalığının altında yatan nedenlerin her birinin kendi semptomları vardır.
nedenler
Parkinson hastalığına, Parkinson hastalığı dışında altta yatan başka bir durum neden olabilir. Parkinson hastalığı ile ilişkili diğer nedenler şunlardır:
• Kortikobazal dejenerasyon: Bu durum demansa ve genellikle bir tarafı etkileyen hareketlere neden olur. Bu kişiler kontrollü kas hareketleri yapamayabilirler.
• Sol cisimcikli talepler: Bu görsel halüsinasyonlara ve genel uyanıklıkta değişikliklere neden olur. Johns Hopkins Medicine’e göre, bu durum Alzheimer hastalığından sonra ikinci en yaygın bunama nedenidir.
Çoklu sistem atrofisi: Bu durum, bağırsak ve mesane inkontinansı dahil olmak üzere koordinasyon ve otonomik disfonksiyonu etkiler.
• İlerleyici supranüklear felç: Bu durum demansa, genellikle retrograd harekete ve gözleri yukarı ve aşağı hareket ettirme sorunlarının yanı sıra Parkinson hastalığının semptomlarına neden olur.
Texas Güneybatı Tıp Merkezi Üniversitesi’ne göre, yukarıdaki koşullar Parkinson hastalığının en yaygın dört nedenidir. Bu koşullara sahip kişilerin sayısı, Parkinson hastalığı olan tüm kişilerin yaklaşık dörtte biri kadardır. Daha az yaygın olan başka bir duruma vasküler parkinsonizm denir. Bu durum, bir kişinin dengesini, yürüyüşünü ve hafızasını etkileyebilecek çok sayıda küçük darbeye neden olur.
Parkinson hastalığı bazen bazı ilaçların alınması sonucunda da ortaya çıkar ve bu duruma ilaca bağlı Parkinson hastalığı denir. Buna neden olabilecek ilaç örnekleri arasında aripiprazol (Abilify), haloperidol (Haldol) ve metoklopramid (Reglan) bulunur. İdeal olarak, bir kişi ilaca bağlı Parkinson hastalığına sahipse, bu ilaçların dozunu yavaş yavaş azaltabilir. Ancak bu her zaman mümkün olmayabilir ve kişi doktor onayı olmadan ilaç almayı bırakmamalıdır.
Doktorlar Parkinson hastalığını nasıl teşhis eder?
Doktor beyni incelemek için bir görüntüleme testi isteyebilir. Doktorların Parkinson hastalığını teşhis etmesi için tek bir test yoktur. Bir kişinin sağlık geçmişini alarak ve mevcut semptomları gözden geçirerek başlarlar. Herhangi birinin belirtilerinize neden olup olmadığını belirlemek için bir ilaç listesi isterler. Doktorunuz muhtemelen tiroid veya karaciğer sorunları gibi altta yatan olası nedenleri kontrol etmek için bir kan testi isteyecektir. Ayrıca beyni ve vücudu beyin tümörü gibi diğer nedenlerle incelemek için görüntüleme taramaları isteyebilirler.
Beyindeki dopamin hareketini izleyen bir test yapabilirler, bu DaT-SPECT testi olarak bilinir. Test, beyindeki dopamini izlemek için tasarlanmış radyoaktif belirteçler kullanır. Bu, doktorun bir kişinin beynindeki dopamin salınımını izlemesine ve beynin hangi bölgelerinin onu alıp almayacağını belirlemesine olanak tanır. Parkinson hastalığı, tipik tedavilere yanıt vermediğinden ve çok çeşitli semptomlara sahip olabileceğinden, doktorlar bunu hızlı bir şekilde teşhis etmekte güçlük çekebilir ve diğer koşulları elemek ve tedavi önerilerinde bulunmaya başlamak zaman alabilir.
tedaviler
Levodopa, Parkinson hastalığını tedavi etmek için en yaygın kullanılan ilaçlardan biridir. Bu ilaç dopamine bağlanır ve beyinde bulunan dopamin miktarını artırabilir. Bununla birlikte, Parkinson hastalarının sadece dopamin üretme sorunları yoktur, aynı zamanda dopamine cevap veremeyen hasarlı veya tahrip olmuş hücrelere de sahiptirler. Sonuç olarak, levodopa semptomlarınızı azaltmak için iyi çalışmayabilir. Doktorlar, Parkinson hastalığını tedavi etmeyi zor bulabilir çünkü durumun semptomları, dopamini artıran ilaçlara her zaman iyi yanıt vermez veya hiç yanıt vermez.
Sonuç olarak, Parkinson hastalığının tedavileri, bir kişinin sahip olduğu aşırı hastalığa bağlıdır. Örneğin, bir kişide kortikobazal dejenerasyon ve buna bağlı kas spazmları varsa, doktor antidepresanlar ve botulinum toksin A (Botoks) enjeksiyonları reçete edebilir. Parkinson hastalığına yönelik tedaviler genellikle bir kişinin bağımsızlığını sürdürmesine yardımcı olmak için mümkün olduğunda semptomlarını azaltmaya yardımcı olmayı amaçlar. Doktorlar genellikle fiziksel ve mesleki terapi önerir çünkü bunlar bir kişinin kas tonusunu korumasına ve dengeyi geliştirmesine yardımcı olabilir.
Parkinson hastalığının görünümü, bir kişinin ne tür Parkinson hastalığına sahip olduğuna ve bu hastalığın onları ne kadar hızlı etkilediğine bağlıdır. San Francisco’daki California Üniversitesi’ndeki Parkinson Hastalığı Kliniği ve Araştırma Merkezi’ne göre, klinik tanıdan çoklu sistem atrofisi olan bir kişinin hayatta kalma oranı yaklaşık 6 yıldır. Diğer Parkinson hastalığı türlerine sahip kişilerin yaşam beklentisi daha uzun veya daha kısa olabilir. Parkinson hastalığının başlangıcı ve ilerlemesi, tek başına Parkinson hastalığından çok daha hızlı olma eğilimindedir. Yine de araştırmacılar, yaşam kalitesini iyileştirmeyi ve semptomları azaltmayı umarak Parkinson hastalığı ve Parkinson hastalığına bir çare bulmak için her gün çalışıyorlar.
kaynak:
bcm.edu
hopkinsmedicine.org
pacificneuroscienceinstitute.org
utswmedicine.org
parkinson.org
pdcenter.neurology.ucsf.edu
yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]