Akut miyokard enfarktüsü, kalp krizinin tıbbi adıdır. Kalp krizi, kalp kasına giden kan akışı aniden kesildiğinde doku hasarına neden olan hayatı tehdit eden bir durumdur. Bir enfarktüs genellikle bir veya daha fazla koroner arterdeki tıkanıklığın sonucudur. Tıkanmaya, çoğunlukla yağ, kolesterol ve hücresel atık ürünlerden oluşan bir madde olan plak birikimi neden olabilir.
İçindekiler
Akut miyokard enfarktüsünün belirtileri nelerdir?
Kalp krizinin klasik belirtileri göğüs ağrısı ve nefes darlığı olsa da belirtiler çok farklı olabilir. Kalp krizinin en yaygın belirtileri şunlardır:
Göğüs basıncı veya sıkılığı
Göğüs, sırt, çene ve üst vücudun diğer bölgelerinde birkaç dakikadan fazla süren veya gidip gelen ağrı
*Nefes darlığı
* Terlemek
*mide bulantısı
* kusma
Anksiyete (anksiyete)
*Öksürük
*Baş dönmesi
* Taşikardi
Unutulmamalıdır ki kalp krizi geçiren herkes aynı semptomları aynı şiddette yaşamaz. Göğüs ağrısı hem erkeklerde hem de kadınlarda en sık bildirilen semptomdur. Aşağıdaki semptomların kadınlarda erkeklerden daha yaygın olması muhtemeldir:
*Nefes darlığı
Çene ağrısı
* bel ağrısı
*Baş dönmesi
*mide bulantısı
* kusma
Aslında, kalp krizi geçiren bazı kadınlar kendilerini grip belirtileri gösteriyormuş gibi hissettiklerini bildirmektedir.
Akut miyokard enfarktüsüne ne sebep olur?
Kalp, çeşitli kan damarlarını da içeren kardiyovasküler sistemin ana organıdır. Arterler veya arteriyoller en önemli kan damarları arasındadır. Bu damarlar oksijence zengin kanı vücutta ve tüm organlara taşır. Koroner arterler oksijen bakımından zengin kanı kalp kasına iletir. Bu arterler plak oluşumu nedeniyle tıkandığında veya daraldığında, kalbe giden kan akışı büyük ölçüde azalır veya tamamen durur, bu da kalp krizine yol açabilir. Aşağıdaki faktörler koroner arter tıkanmasına neden olabilir.
kötü kolesterol
Düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) olarak da bilinen kötü kolesterol, tıkanmış arterlerin ana nedenlerinden biridir. Kolesterol, insanların yediği besinlerde bulunan renksiz bir maddedir. Vücutta doğal olarak sentezlenir. Tüm kolesterol kötü değildir, ancak LDL kolesterol arter duvarlarına yapışabilir ve plak üretebilir. Plak, arterlerdeki kan akışını engelleyen sert bir maddedir. Kanın pıhtılaşmasına yardımcı olan trombositler plaklara yapışabilir ve zamanla birikebilir.
Doymuş yağ
Doymuş yağlar ayrıca koroner arterlerde plak oluşumuna katkıda bulunabilir. Doymuş yağlar çoğunlukla sığır eti, tereyağı ve peynir gibi et ve süt ürünlerinde bulunur. Bu yağlar, kan sisteminizdeki kötü kolesterol miktarını artırarak ve iyi kolesterol miktarını azaltarak arterlerinizi tıkayabilir.
Doymamış yağlar
Tıkalı arterlere katkıda bulunan bir başka yağ türü de trans yağ veya hidrojene yağdır. Trans yağlar genellikle endüstriyel olarak üretilir ve çeşitli işlenmiş gıdalarda bulunur. Trans yağlar genellikle gıda etiketlerinde hidrojene veya kısmen hidrojene yağ olarak listelenir.
Kimler akut miyokard enfarktüsü riski altındadır?
Bazı faktörler kalp krizi riskini artırabilir.
Hipertansiyon
Yüksek tansiyonu olan kişilerin kalp krizi geçirme olasılığı daha yüksektir. Normal kan basıncı yaşa bağlı olarak 120/80 mm Hg’den (milimetre cıva) düşüktür. Sayılar ne kadar yüksek olursa, kalp hastalığı riski o kadar artar. Yüksek tansiyon atardamarlara zarar verir ve plak oluşumunu hızlandırır.
Yüksek kolesterol seviyeleri
Yüksek kan kolesterolü, akut miyokard enfarktüsü riskini artırır. Kolesterol, diyette değişiklikler yapılarak veya statin adı verilen bazı ilaçlar alınarak düşürülebilir.
Yüksek düzeyde trigliseritler
Yüksek trigliserit seviyeleri de kalp krizi riskini artırır. Trigliseritler, atardamarları (arteriyolleri) tıkayan bir yağ türüdür. Tüketilen gıdalardan elde edilen trigliseridler vücutta, genellikle yağ hücrelerinde depolanana kadar kanda dolaşır. Bazı trigliseritler arterlerde kalabilir ve plak oluşumuna katkıda bulunabilir.
Diyabet ve yüksek kan şekeri seviyeleri
Diyabet, yüksek kan şekeri veya glikoz seviyelerine yol açan bir durumdur. Yüksek kan şekeri seviyeleri kan damarlarına zarar verebilir ve sonunda koroner arter hastalığına yol açabilir. Bu, bazı insanlarda kalp krizine yol açabilen ciddi bir sağlık durumudur.
şişmanlık
Aşırı kilolu kişilerin kalp krizi geçirme olasılığı daha yüksektir. Obezite, kalp krizi riskini artıran birkaç durumla ilişkilidir:
Şeker hastalığı (şeker hastalığı)
* Hipertansiyon
* Yağ oranının yüksek
* Yüksek trigliseritler
sigara içmen için
Tütün ürünleri içmek kalp krizi riskini artırır ve ayrıca diğer kardiyovasküler hastalıklara ve durumlara yol açabilir.
yaş
Kalp krizi riski yaşla birlikte artar. Erkeklerde 45 yaşından sonra, kadınlarda ise 55 yaşından sonra kalp krizi riski artıyor.
aile öyküsü
Ailesinde kalp hastalığı olan kişilerin kalp krizi geçirme olasılığı daha yüksektir. Risk, özellikle 55 yaşından önce kalp hastalığı olan aile üyeleri veya 65 yaşından önce kalp hastalığı olan aile üyeleri olan kişilerde yüksektir.
Kalp krizi riskini artırabilecek diğer durumlar şunlardır:
*Stres
* Egzersiz eksikliği
Kokain ve amfetaminler dahil olmak üzere bazı yasa dışı uyuşturucuların kullanımı
* Hamilelik sırasında preeklampsi veya yüksek tansiyon öyküsü
Akut miyokard enfarktüsü nasıl teşhis edilir?
Bir kalp krizi olup olmadığını belirlemek için doktorlar, düzensiz kalp atışlarını kontrol etmek için kalbi dinleyebilir ve ayrıca kan basıncını ölçebilir. Doktorlar ayrıca bir kalp krizinden şüphelenirlerse bir dizi farklı test isterler. Kalbin elektriksel aktivitesini ölçmek için bir elektrokardiyogram (EKG) yapılabilir. Troponin gibi kalp hasarı ile ilişkili proteinleri kontrol etmek için kan testleri de kullanılabilir.
Diğer teşhis testleri şunları içerir:
* Kalbin egzersiz gibi belirli durumlara nasıl tepki verdiğini görmek için bir stres testi
Koroner anjiyografi, arterlerdeki tıkanıklık alanlarını aramak için
* Kalbin düzgün çalışmayan bölgelerini tespit etmeye yardımcı olan bir ekokardiyogram
Akut miyokard enfarktüsü nasıl tedavi edilir?
Kalp krizleri acil tedavi gerektirir, bu nedenle çoğu tedavi acil serviste başlar. Kalbe kan sağlayan arterleri açmak için anjiyoplasti adı verilen minimal invaziv bir prosedür kullanılabilir. Anjiyoplasti sırasında, cerrah tıkanıklığa erişmek için arterden kateter adı verilen uzun, ince bir tüp yerleştirir. Ardından, arteri yeniden açmak ve kanın akmasını sağlamak için katetere bağlı küçük bir balonu şişirir. Cerrah ayrıca tıkanıklık yerine stent adı verilen küçük örgülü bir tüp yerleştirebilir. Yerleştirilen stent, arterin tekrar tıkanmasını önleyebilir.
Doktorlar ayrıca bazı durumlarda koroner arter baypas grefti (CABG) yapmak isteyebilirler. Bu prosedürde, cerrah damarları ve atardamarları (arterioller) yeniden yönlendirir, böylece kan tıkanıklık çevresinde akabilir. CABG bazen kalp krizinden hemen sonra yapılır. Bununla birlikte, çoğu durumda, olaydan birkaç gün sonra yapılır, böylece kalbin iyileşmesi için zaman kalır.
Kalp krizini tedavi etmek için çeşitli ilaçlar da kullanılabilir, örneğin:
* Kan pıhtılarını parçalamak ve daralmış atardamarlardan kan akışını iyileştirmek için sıklıkla aspirin gibi kan sulandırıcılar kullanılır.
* Trombolitik ilaçlar genellikle pıhtıları çözmek için kullanılır.
Klopidogrel gibi antiplatelet ilaçlar, yeni pıhtıların oluşmasını ve mevcut pıhtıların büyümesini önlemek için kullanılır.
* Nitrogliserin kan damarlarını genişletmek için kullanılır.
* Beta blokerler tansiyonu düşürür ve kalp kaslarını gevşetir. Bu, kalbe verilen hasarın ciddiyetini azaltmaya yardımcı olur.
* ACE inhibitörleri kan basıncını düşürmek ve kalp üzerindeki stresi azaltmak için kullanılır.
* Hissedilebilecek rahatsızlığı azaltmak için ağrı kesiciler kullanılır.
Tedavi sonrası dönemde görünüm
Bir kalp krizinden kurtulma şansı, kalpteki hasarın miktarına ve acil bakımın ne kadar çabuk alındığına bağlıdır. Tedavi ne kadar erken alınırsa, hayatta kalma şansı o kadar artar. Kalp kasında ciddi hasar varsa, kalp vücuda yeterince kan pompalayamayabilir ve bu da kalp yetmezliğine yol açabilir. Kalp hasarı ayrıca aritmi veya düzensiz kalp atışı geliştirme riskini artırır, bu da onları tekrar kalp krizi geçirme olasılığını artırır.
Kalp krizi geçiren birçok insan kaygı ve depresyon yaşar. İyileşirken endişeleriniz hakkında bir doktorla konuşmanız önemlidir. Bir destek grubuna katılmak veya neler olup bittiği hakkında bir danışmanla konuşmak da yararlı olabilir.
Çoğu insan kalp krizinden sonra normal aktivitelerine devam edebilir. Bununla birlikte, şiddetli fiziksel aktivitelere geri dönmek de gereklidir. Doktorunuz belirli bir iyileşme planı oluşturmanıza yardımcı olacaktır. İlaç almak veya kardiyak rehabilitasyon programından geçmek gerekebilir. Bu tür bir program, yavaş yavaş güç kazanmanıza, sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri hakkında bilgi edinmenize ve tedavi boyunca size rehberlik etmenize yardımcı olabilir.
Akut miyokard enfarktüsü önlenebilir mi?
Daha önce yapılmış olsalar bile kalp krizini önlemek için alınabilecek birçok adım vardır. Riskinizi azaltmanın bir yolu, kalp sağlığına uygun bir diyet yemektir. Bu diyet büyük ölçüde aşağıdakilerden oluşmalıdır:
* Tam tahıllar
*sebzeler
*meyve
* Yağsız protein
Beslenme sırasında aşağıdakilerin miktarı da azaltılmalıdır:
*şekerler
* Doymuş yağ
* Doymamış yağlar
* Kolesterol
Bu özellikle diyabet, yüksek tansiyon ve yüksek kolesterolü olan kişiler için önemlidir.
Haftada birkaç kez egzersiz yapmak da kardiyovasküler sağlığı iyileştirir. Birisi yakın zamanda kalp krizi geçirmişse, yeni bir egzersiz planına başlamadan önce doktorlarıyla konuşmalıdır. Sigara içenler sigarayı bırakmalıdır. Sigarayı bırakmak kalp krizi riskini önemli ölçüde azaltır ve kalp ve akciğer sağlığını iyileştirir. Ayrıca sigara dumanına maruz kalmaktan yani pasif içicilikten kaçınılmalıdır.
kaynak:
https://www.healthline.com
http://www.ortadoguhastanesi.com.tr
yazar: Özdaş süpervizörü
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]