Kollajen, vücutta aşırı miktarda bulunan bir proteindir. Tendonlar, bağlar, deri ve kaslar dahil olmak üzere vücudun çeşitli kısımlarını oluşturan bağ dokularının ana bileşenidir. Kollajen ayrıca kan damarları, kornealar ve dişler dahil olmak üzere vücudun diğer birçok yerinde bulunur. Kolajen, derinin yapısını bağlamak ve kemikleri güçlendirmek gibi birçok önemli işleve sahiptir. Kollajen, dokuları bir arada tutan “yapıştırıcı” olarak düşünülebilir. Aslında, kolajen kelimesi Yunanca yapıştırıcı anlamına gelen “kólla” kelimesinden gelmektedir. Kolajen, kemik suyu gibi besinlerden elde edilebilir. Kollajen tüketmek, eklem ağrısını hafifletmekten cilt sağlığını iyileştirmeye kadar çeşitli faydalar sağlar. Son yıllarda iki tür takviye popülerlik kazanmıştır: hidrolize kollajen (Hidrolize kollajen) ve jelatin. Bunlarda, büyük bir protein molekülü (kollajen), vücut tarafından emilmesi daha kolay olan daha küçük peptitlere ayrılır. Kollajen takviyeleri hakkında çok fazla çalışma yok, ancak mevcut olanlar aşağıdaki alanlarda umut vaat ediyor:
İçindekiler
1- Cilt sağlığını iyileştirebilir
Kollajen cildin önemli bir bileşenidir. Cildi güçlendirir, elastikiyet verir ve nemlendirir. Yaşlandıkça vücutta kolajen üretimi azalır, cilt kurur ve kırışıklıklar oluşur. Çeşitli çalışmalar, kollajen peptitlerinin veya kollajen içeren diyet takviyelerinin, kırışıklıkları ve cilt kuruluğunu azaltarak cilt yaşlanmasını yavaşlattığını göstermiştir. Kollajen takviyeleri, vücudu kollajen üretmeye teşvik eder. Kollajen takviyeleri, fibrillin ve elastin gibi cilt oluşturmaya yardımcı olan proteinlerin üretimini uyarabilir. Tam olarak kanıtlanmasa da kolajen takviyelerinin sivilce ve diğer cilt problemlerini önlemeye yardımcı olduğunu iddia edenler de var. Kollajen, çizgileri ve kırışıklıkları azaltarak cildin görünümünü iyileştirmek için topikal tedavilerde kullanılır. Bazı alternatif tıp pratisyenleri ayrıca kollajen takviyelerinin sızdıran bağırsak sendromunu tedavi etmek için kullanılabileceğini savunuyorlar.
2-Eklem ağrılarını hafifletmeye yardımcı olur
Kollajen, eklemleri koruyan lastik benzeri doku olan kıkırdağın bütünlüğünün korunmasına yardımcı olur. Yaşlandıkça vücuttaki kollajen miktarı azalır, osteoporoz ve benzeri dejeneratif eklem rahatsızlıklarına yakalanma riski artar. Çalışmalar, kollajen takviyesi almanın osteoartrit semptomlarını iyileştirebileceğini ve genel eklem ağrısını azaltabileceğini göstermiştir. Araştırmacılar, kolajen takviyelerinin kıkırdakta birikebileceğine ve dokuları kolajen üretmesi için uyarabileceğine inanıyor. Bunun inflamasyonun, eklem desteğinin ve ağrının azalmasına yol açabileceği öne sürülmüştür. Ağrı giderici etkisinden dolayı ek kollajen almak isteyenlerin günde 8 ila 12 gramlık bir dozla başlamaları önerilir.
3- Kemik kaybını önleyebilir
Kemiklerde çoğunlukla kollajenden oluşur ve kemik gücünün korunmasına yardımcı olur. Yaşlandıkça vücuttaki kollajen bozulduğu için kemik kütlesi bozulur ve osteoporoz (kemik kaybı) gibi sorunlara neden olur. Çalışmalar, kollajen takviyeleri almanın, osteoporoza yol açan kemiğin parçalanmasını önlemeye yardımcı olan bazı etkileri olabileceğini ortaya koymuştur. 70 günlük bir çalışmada, takviye alan artritli kişiler, plasebo alanlara kıyasla ağrıda önemli bir azalma yaşadılar. Araştırma sonuçları ümit vericidir, ancak kemik sağlığında kollajen takviyesinin rolü netleşmeden önce insanlarda daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
4- Kas kütlesini artırabilir
Kas dokusundaki kollajen yüzdesi %1-10’dur. Kasların güçlü olması ve düzgün çalışması için kolajen gereklidir. Kollajen takviyeleri, kas kütlesini artırarak yaşla birlikte ortaya çıkan sarkopeniyi (kas kütlesi kaybı) tedavi edebilir. 2015 yılında yaşlı erkekler üzerinde yapılan bir araştırma, kollajen peptit takviyesi ve kuvvet antrenmanı kombinasyonunun kas kütlesini ve gücünü bir plasebodan daha fazla artırdığını gösterdi. Araştırmalara göre kollajen almak kreatin ve benzeri kas proteinlerinin oluşumunu destekler ve egzersiz sonrası kas büyümesini sağlar.
5- Kalp sağlığını destekler
Araştırmacılar, kolajen takviyelerinin kalple ilgili sorunların riskini azaltmaya yardımcı olabileceğine inanıyor. Kollajen ayrıca atardamarların yapısında da bulunur. Yeterli kolajen olmadan, arterler incelir ve zayıflar. Bu, arterlerin daralmasına neden olan ateroskleroza yol açabilir. Ateroskleroz felçlere ve kalp krizlerine neden olabilir. Diğer alanlarda olduğu gibi kalp sağlığında da kollajen takviyelerinin rolü konusunda daha fazla çalışma yapılması gerekiyor.
6- Diğer sağlık yararları
Kollajen takviyeleri aşağıdaki konularda da yardımcı olabilir, ancak kapsamlı bir şekilde incelenmemiştir.
Tırnaklar ve saç: Kollajen alarak kırılganlık önlenebilir, tırnak kuvveti arttırılabilir, saç ve tırnaklar uzayabilir.
bağırsak sağlığıDestekleyici bilimsel kanıt olmamasına rağmen, sızdıran veya sızdıran bağırsak sendromunun tedavisi için kollajen takviyesi önerilir.
beyin sağlığıKollajen takviyesi ile beyin sağlığı arasında bir bağlantı olup olmadığını inceleyen hiçbir çalışma yok, ancak bazıları bunun ruh halini iyileştirebileceğini ve kaygı belirtilerini azaltabileceğini iddia ediyor.
Kilo vermek: Kollajen takviyeleri almanın kilo kaybını hızlandırdığına ve metabolizmayı hızlandırdığına inanılıyor. Bu iddialar bir çalışma tarafından desteklenmemiştir.
Diğer kullanımlar
Kollajenin gıdadan ilaç endüstrisine kadar pek çok kullanım alanı vardır. Binlerce yıldır yapıştırıcı yapımında kullanılmıştır. Bugün hala müzik aletleri için tendonlar (bağırsaktaki kollajenden) oluşturmak için kullanılmaktadır. Gıda alanında, kollajen jelatin oluşturmak için ısıtılır ve kollajen ayrıca sosis kılıfları yapmak için kullanılır. Tıpta, plastik cerrahide dolgu maddesi olarak ve ciddi yanıklarda pansuman (yara pansuman olarak) olarak kullanılır.
Kolajen içeren doğal besin kaynakları
Kollajen hayvanların bağ dokularında bulunur, bu nedenle tavuk derisi, sığır eti ve balık gibi yiyecekler kollajen kaynaklarıdır. Kemik suyu gibi jelatin içeren besinler de kollajen sağlar. Jelatin öncelikle pişmiş kollajendir, bu nedenle kollajen üretimi için gerekli amino asitler açısından zengindir, ancak kollajen açısından zengin yiyecekler yemenin vücuttaki seviyeleri gerçekten artırıp artırmayacağı konusunda tartışmalar vardır. Kollajen açısından zengin gıdaların takviyelerle aynı faydalara sahip olup olmadığı konusunda hiçbir çalışma yapılmamıştır. Yiyeceklerdeki kollajen, sindirim enzimleri tarafından amino asitlere ve peptitlere ayrılır. Takviye şeklinde alınan kollajen, fraksiyonlara ayrılır veya hidrolize edilir, bu nedenle emilimi, gıdalardan alınan kollajene göre daha etkilidir.
Kolajen üretimini artıran besinler
Tüm kollajen bir prokollajen olarak başlar. Vücutta iki tip amino asit, glisin ve prolin, prokollajen oluşturmak için birleşir. Bu işlem sırasında C vitamini kullanılır. Aşağıdaki besinlerden bolca almak vücudun bu önemli proteini üretmesine yardımcı olabilir:
C Vitamini: Narenciye, biber ve çilekte büyük miktarlarda bulunur.
Prolin: Yumurta akı, buğday tohumu, süt ürünleri, lahana, kuşkonmaz ve mantarlarda büyük miktarlarda bulunur.
Glisin: Tavuk derisinde ve jelatinde büyük miktarlarda bulunur, ancak glisin çeşitli proteinli gıdalarda da bulunur.
Bakır: Sakatatlarda, susam tohumlarında, kakao tozunda, kaju fıstığında ve mercimekte yüksek miktarda bulunur.
Vücudun yeni proteinler yapmak için ihtiyaç duyduğu amino asitleri içermesi için yüksek kaliteli proteinlere ihtiyaç vardır.
Kolajen için zararlı olan nedir?
Kollajeni yok eden veya zarar veren aşağıdaki davranışlardan kaçınmak önemlidir:
Şeker ve rafine karbonhidratlar: Şeker, kollajenin kendini onarma yeteneğine müdahale eder. İlave şeker ve rafine karbonhidrat tüketiminizi sınırlandırmalısınız.
Çok fazla güneş ışığı: UV ışınları kollajen üretimini azaltabilir. Aşırı güneş ışığından kaçınılmalıdır.
Sigara içmek: Sigara içmek vücuttaki kollajen üretiminde azalmaya neden olabilir. Bu, yara iyileşmesini bozabilir ve kırışıklıklara neden olabilir.
Otoimmün bozuklukların (lupus gibi) da kollajene zarar verdiği bilinmektedir.
Kollajen eksikliğini nasıl tamamlarsınız?
Kollajen peptitler, gıdalara kolayca dahil edilebilen bir toz halinde gelir. Peptit formu jelleşmez, bu nedenle görünümünü etkilemeden smoothie’lere, çorbalara veya unlu mamullere karıştırılabilir. Jelatin, ev yapımı jöle yapmak için de kullanılabilir.
kollajen yan etkileri
Bugüne kadar, kollajen takviyelerinin güvenliği veya etkinliği hakkında çok güvenilir bir bilgi elde edilmemiştir. Şu anda, kollajen takviyesi almanın bilinen bir riski yoktur, ancak bazı takviyeler balık, kabuklu deniz ürünleri ve yumurta gibi geleneksel gıda alerjenlerinden üretilir. Bu gıdalara alerjisi olan kişiler, alerjik reaksiyonları önlemek için bu bileşenlerle yapılan kolajen takviyelerinden kaçınmalıdır. Jelatin takviyelerinin olası yan etkileri arasında kalıcı, hoş olmayan bir tat, dolgunluk hissi ve mide ekşimesi yer alır. Kollajen takviyeleri genellikle çoğu insan için güvenlidir, kullanımı kolaydır ve potansiyel faydaları denenebilir.
kaynak:
https://sagligabiradim.com
https://www.healthline.com
https://eforsis.com
yazar: Özdaş süpervizörü
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]