Travma Nedir?
Günümüzde sıklıkla duyduğumuz kavramlardan biri olan travma, çoğu zaman tam olarak ne ifade ettiği bilinmeden kullanılmaktadır. Peki, travma gerçekten nedir ve insanı nasıl etkiler?
Travma; kişinin yaşadığı tehdit edici veya sarsıcı bir olaya karşı fiziksel ve psikolojik olarak baş etmekte zorlanması ve bu durumun duygusal dengesini olumsuz etkilemesidir. Bu olaylar, kişinin günlük yaşamını, düşüncelerini ve davranışlarını uzun süre etkileyebilir.
Travma Herkesi Aynı Şekilde Etkiler mi?
Travmatik durumlar kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Yaşanılan olumsuz bir olay, bir kişiye daha travmatik gelirken başkasına daha az travmatik gelebilir. Bunun nedeni; bireyin yaşam deneyimleri, kişilik yapısı ve destek sistemlerinin farklı olmasıdır.
Travma sadece o an değil, sonrasında da etkisini gösterebilmektedir. Özellikle çocukluk döneminde yaşanılan olumsuz durumlar istismar , psikolojik baskı şiddet gibi, kişinin yaşı ilerledikçe etkisi daha fazla gözükebilmektedir. Kişinin kendisini güvende hissetmemesi, insan ilişkilerini ve yaşamla baş etme becerilerini etkileyebilir.
Travma Türleri Nelerdir?
Travma türleri genel olarak fiziksel ve psikolojik olmak üzere iki başlık altında incelenebilir.
Fiziksel Travma
Fiziksel travma kişinin kendi bedeninde gerçekleşen yaralanmalar sonucu oluşur. Trafik kazaları , şiddetli yaralanmalar ve savaşlar gibi durumlar fiziksel travmaya örnek olarak gösterilebilirPsikolojik Travma
Psikolojik travma kişinin yaşadığı olay karşısında kendisini duygusal olarak güvende hissetmediği yoğun stres ve çaresizlik yaşayabileceği sarsıcı duygusal deneyimdir. Bir çocuğun arkadaşları tarafından uğradığı zorbalık karşısında gösterdiği duygusal çöküş psikolojik travmaya örnektir. Psikolojik tedavi yöntemleri kişinin duygusal durumunu düzeltme üzerinedir. Bilişsel davranışçı tedavisi, psikoterapi , grup tedavisi bunlardan bazılarıdır.
Travmanın Etkileri Nelerdir?
Travma yaşayan bireylerde zamanla çeşitli duygusal ve davranışsal tepkiler ortaya çıkabilir:
• Kaygı ve huzursuzluk
• Kendini güvende hissetmede zorlanma
• Günlük yaşamı sürdürmede zorlanma
• Sosyal ilişkilerden uzaklaşma
Bu tepkiler, kişinin yaşadığı deneyime verdiği doğal psikolojik yanıtlar olarak değerlendirilir.
Travma Tepkisi Nedir?
Travma, bireyin yaşadığı sarsıcı durum karşısında gösterdiği başa çıkma yeteneğini aşan, bazen de kalıcı fiziksel ve duygusal iz bırakan rahatsız edici bir deneyimdir. Bu deneyim sonucunda vücudun ve zihnin verdiği bazı tepkiler vardır.
1.Karşı Koyma
Vücudumuz herhangi bir tehditle karşılaştığında kendini koruma ihtiyacı hisseder. Bu duruma savunma tepkisi denir.
Belirtileri:
• Öfkeli veya sert tepki verme
• Kontrolü eline almaya çalışmaUçuş tepkisi
Kişi durumu tehlikeli hisseder ve uzaklaşarak güvende kalmaya çalışır.
Belirtileri:
• Sürekli meşgul olmak
• Kaygı ve panik atakları
• Huzursuzluk yerinde duramamaDonma tepkisi
Tehlike sırasında vücut tepki veremez duruma gelir , kişiyi adeta kilitler.
Belirtileri:
• Hareket edememe , konuşamama
• Uyuşukluk ve duygusal kopukluk
• Zihnin boşalmış gibi hissedilmesiGeyik yavrusu tepkisi
Kişi tehditten korunmak için uyum sağlamaya ve karşı tarafı memnun etmeye çalışır.
Belirtileri:
• İnsanları memnun etme ye çalışma
• Hayır diyememe
• Kendi ihtiyaçlarını geriye atma
Bu tepkilerin hiçbirisi ‘ zayıflık’ olarak algılanmamalı. Hepsi kendisini koruma mekanizmasıdır ve çoğu zaman istemsiz açığa çıkar.
Travma Sonrasında Destek Neden Önemlidir?
Travma tanısını koymadan önce travmanın ne olduğunu anlamak oldukça önemlidir. Alanında uzman bir profesyonel tarafından hastanın durumu değerlendirilir. Gösterilen belirtiler ve yaşanılan deneyim doğrultusunda bir tanı konulur. Fiziksel travmalarda fiziksel tedavi yöntemi kullanılırken , psikolojik travmalarda kişinin duygusal yönde iyileştirmeye bağlı tedavi yöntemi uygulanmaktadır Fiziksel tedavi yöntemleri kaza anında meydana gelen yaralanmaların iyileştirilmesi ,kırıkların tedavisi , kas problemleri söz konusuysa fizik tedavi yoluyla iyileştirmek bu yöntemlerden bazılarıdır. Psikolojik tedavi yöntemleri kişinin duygusal durumunu düzeltme üzerinedir. Bilişsel davranışçı tedavisi, psikoterapi ve grup tedavisi bu yöntemlerden bazılarıdır.
Travma sadece yaşanan olay değil , kişinin o olayı nasıl deneyimlediğiyle ilgildir. Doğru destek ve anlayışla bu süreç sağlıklı bir şekilde atlatılabilir.
Kaynakça:
https://www.memorial.com.tr/
https://www.monimawellness.com/
Yazar: Merve FOSFORLU
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]