Kaşıntı, çoğu zaman basit bir cilt problemiyle ilişkilendirilse de bazı durumlarda ciddi hastalıkların erken veya geç dönem belirtisi olabilir. Özellikle nedeni açıklanamayan, uzun süre devam eden ve klasik tedavilere yanıt vermeyen kaşıntılar, altta yatan sistemik bir hastalığın habercisi olabilir. Kanser kaşıntısı da bu tablo içinde değerlendirilir ve sıradan cilt kaşıntılarından bazı yönleriyle ayrılır.
Kanser kaşıntısı, doğrudan ciltte bir lezyon olmadan ortaya çıkabileceği gibi, bazen tüm vücudu etkileyen yoğun bir rahatsızlık hissi şeklinde de görülebilir. Bazı hastalarda kaşıntı, kanser tanısından aylar hatta yıllar önce başlayabilirken, bazı durumlarda hastalığın ilerleyen evrelerinde ya da uygulanan tedavilere bağlı olarak gelişebilir. Bu nedenle kaşıntının şekli, süresi ve eşlik eden bulgular oldukça önemlidir.
Kanser Kaşıntısı Nedir?
Kanser kaşıntısı, tıbbi olarak paraneoplastik kaşıntı veya sistemik kaşıntı olarak tanımlanır. Bu kaşıntı türü, ciltte belirgin bir döküntü, kızarıklık ya da alerjik bulgu olmadan ortaya çıkabilir. Kaşıntının temel nedeni, kanserin vücutta oluşturduğu biyokimyasal ve bağışıklıkla ilişkili değişikliklerdir.
Bu kaşıntı:
Cilt kaynaklı değildir
Genellikle uzun sürelidir
Gece saatlerinde artabilir
Antihistaminiklere çoğu zaman yanıt vermez
Bu özellikleriyle basit alerjik kaşıntılardan ayrılır.
Kanser Kaşıntısı Neden Olur?
Kanserde kaşıntının ortaya çıkmasının tek bir nedeni yoktur. Birden fazla mekanizma aynı anda rol oynayabilir.
Bağışıklık Sistemiyle İlişkili Nedenler
Kanser hücreleri, bağışıklık sistemini aktive eden çeşitli maddeler salgılar. Bu maddeler:
Sitokinler
İnflamatuvar aracı moleküller
şeklinde tanımlanır ve sinir uçlarını uyararak kaşıntıya neden olabilir.
Safra Akımının Bozulması
Bazı kanser türlerinde safra kanallarının tıkanması veya karaciğer fonksiyonlarının bozulması söz konusu olabilir. Safra asitlerinin kanda birikmesi:
Şiddetli ve inatçı kaşıntıya
Özellikle avuç içi ve ayak tabanlarında kaşıntıya
yol açabilir.
Metabolik ve Hormonal Değişiklikler
Kanser, vücudun genel metabolizmasını etkileyerek:
Böbrek fonksiyonlarını
Karaciğer fonksiyonlarını
Hormon dengesini
bozabilir. Bu durum da kaşıntının ortaya çıkmasına zemin hazırlar.
Kanser Tedavilerine Bağlı Kaşıntı
Kemoterapi, radyoterapi ve bazı hedefe yönelik tedaviler:
Cilt kuruluğuna
Hassasiyete
Kaşıntıya
neden olabilir. Bu tür kaşıntılar doğrudan kanserden değil, tedavinin yan etkilerinden kaynaklanır.
Kanser Kaşıntısı Nasıl Olur?
Kanser kaşıntısı nasıl olur? sorusunun yanıtı, kaşıntının karakteristik özelliklerinde gizlidir. Bu kaşıntı çoğu zaman sıradan kaşıntılardan farklıdır.
Kanser kaşıntısının tipik özellikleri:
Nedensiz başlar
Uzun süre devam eder
Günler, haftalar hatta aylar sürebilir
Gece saatlerinde artar
Tüm vücuda yayılabilir
Ciltte belirgin bir döküntü olmaması, en dikkat çekici özelliklerden biridir.
Kanser Kaşıntısı Nerelerde Görülür?
Kaşıntının yeri, altta yatan kanser türüne göre değişebilir.
Tüm vücutta yaygın kaşıntı
Sırt ve gövde bölgesinde yoğun kaşıntı
Avuç içleri ve ayak tabanları
Bacaklar ve kollar
Bazı hastalarda kaşıntı belirli bir bölgede yoğunlaşırken, bazılarında gezici şekilde hissedilebilir.
Kanser Kaşıntısı Gece Artar mı?
Evet. Kanser kaşıntısı çoğu hastada gece saatlerinde belirgin şekilde artar. Bunun nedenleri arasında:
Gece artan sitokin salınımı
Dikkatin kaşıntıya daha fazla odaklanması
Cilt kuruluğunun artması
yer alır. Gece uykusuzluğu, hastaların yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürebilir.
Kanser Kaşıntısı Hangi Kanserlerde Görülür?
Kanser kaşıntısı her kanser türünde görülmez. Bazı kanserlerle daha güçlü ilişkilidir.
Lenfoma ve Lösemi
Hodgkin lenfoma
Non-Hodgkin lenfoma
bu kaşıntının en sık görüldüğü kanserler arasındadır. Bazı hastalarda kaşıntı, tanıdan aylar önce başlayabilir.
Karaciğer ve Safra Yolu Kanserleri
Safra yollarının tıkanması
Safra asitlerinin birikmesi
nedeniyle şiddetli kaşıntı ortaya çıkabilir.
Pankreas Kanseri
Safra kanallarının etkilenmesi sonucu:
Sarılık
Yoğun kaşıntı
birlikte görülebilir.
Akciğer ve Meme Kanseri
Daha nadir olmakla birlikte, paraneoplastik kaşıntı şeklinde ortaya çıkabilir.
Kanser Kaşıntısı ile Alerjik Kaşıntı Arasındaki Fark
Kanser kaşıntısı:
Uzun sürelidir
Nedeni açıklanamaz
Tedaviye dirençlidir
Alerjik kaşıntı ise:
Ani başlar
Kızarıklık ve döküntü eşlik eder
Antihistaminiklere yanıt verir
Bu farklar ayırıcı tanı açısından önemlidir.
Kanser Kaşıntısı Ciltte İz Bırakır mı?
Kaşıntının kendisi iz bırakmaz; ancak:
Sürekli kaşıma
Ciltte tahriş
Yaralanma ve enfeksiyon
sonucunda ikincil cilt sorunları gelişebilir.
Kanser Kaşıntısı Ne Zaman Şüpheli Kabul Edilir?
Aşağıdaki durumlarda kaşıntı ciddiye alınmalıdır:
2–3 haftadan uzun sürmesi
Ciltte belirgin neden olmaması
Gece uykudan uyandırması
Kilo kaybı, halsizlik gibi belirtilerin eşlik etmesi
Sarılık veya ateşle birlikte görülmesi
Bu durumlarda mutlaka tıbbi değerlendirme gerekir.
Kanser Kaşıntısı Nasıl Teşhis Edilir?
Kaşıntının kanserle ilişkili olup olmadığı:
Detaylı hasta öyküsü
Fizik muayene
Kan testleri
Karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri
Gerekli görüntüleme yöntemleri
ile değerlendirilir. Kaşıntı tek başına tanı koydurmaz, ancak önemli bir ipucu olabilir.
Kanser Kaşıntısı Nasıl Geçer?
Kanser kaşıntısı nasıl geçer? sorusunun yanıtı, altta yatan nedene bağlıdır.
Nedene Yönelik Tedavi
Kanserin kontrol altına alınması
Safra akımının düzeltilmesi
Metabolik bozuklukların giderilmesi
kaşıntının azalmasını sağlar.
Destekleyici Tedaviler
Nemlendirici kremler
Ilık duş
Parfümsüz cilt ürünleri
Cilt bariyerini güçlendiren ürünler
Cilt kaynaklı tahrişi azaltır.
İlaç Tedavileri
Doktor kontrolünde:
Antihistaminikler (her zaman etkili olmayabilir)
Safra asidi bağlayıcı ilaçlar
Bazı antidepresanlar
Sinir iletimini baskılayan ilaçlar
kullanılabilir.
Kaşıntıyı Artıran Faktörlerden Kaçınma
Sıcak duş
Sert lif ve kese
Dar ve sentetik kıyafetler
Aşırı sıcak ortamlar
kaşıntıyı artırabilir.
Kanser Kaşıntısı Psikolojik Etki Yapar mı?
Uzun süreli kaşıntı:
Uyku bozukluğu
Anksiyete
Depresyon
Sinirlilik
gibi psikolojik sorunlara yol açabilir. Bu nedenle semptom yönetimi önemlidir.
Kanser Kaşıntısı Her Zaman Kanser Anlamına Gelir mi?
Hayır. Kaşıntının çok daha sık ve masum nedenleri vardır. Ancak:
Açıklanamayan
Uzun süren
Tedaviye dirençli
kaşıntılar mutlaka araştırılmalıdır.
SSS – Sık Sorulan Sorular
Kanser kaşıntısı ilk belirti olabilir mi?
Evet. Özellikle bazı lenfoma türlerinde erken belirti olarak görülebilir.
Kanser kaşıntısı döküntü yapar mı?
Çoğu zaman hayır. Cilt genellikle normal görünür.
Kanser kaşıntısı tek başına tanı koydurur mu?
Hayır. Ancak önemli bir uyarı işareti olabilir.
Gece kaşıntısı kanser belirtisi midir?
Her zaman değildir, ancak uzun sürüyorsa araştırılmalıdır.
Kanser kaşıntısı hangi bölgede olur?
Tüm vücutta veya belirli bölgelerde görülebilir.
Kaşıntı kanser tedavisiyle geçer mi?
Altta yatan neden kontrol altına alındığında genellikle azalır.
Kanser kaşıntısı için evde ne yapılabilir?
Cilt nemlendirme, ılık duş ve tahrişten kaçınma yardımcı olabilir.
Yazar: Bekir BULUT
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]