Sıcak kemoterapi, tıbbi adıyla HIPEC (Hyperthermic Intraperitoneal Chemotherapy), özellikle karın boşluğunu etkileyen bazı kanser türlerinde uygulanan ileri düzey ve özel bir tedavi yöntemidir. Klasik kemoterapiden farklı olarak HIPEC, doğrudan karın içine uygulanır ve kemoterapi ilaçları vücut sıcaklığının üzerine ısıtılarak kullanılır. Bu yöntem, cerrahi müdahale ile birlikte planlanan, multidisipliner yaklaşım gerektiren bir tedavi sürecidir.
HIPEC, genellikle kanserli dokuların cerrahi olarak temizlenmesinin hemen ardından uygulanır. Amaç, gözle görülmeyen mikroskobik kanser hücrelerini hedef almak ve hastalığın karın içinde tekrar yayılma riskini azaltmaktır. Bu nedenle sıcak kemoterapi, standart kemoterapi yöntemlerinden hem uygulama şekli hem de etki alanı açısından ayrılır.
HIPEC’in Temel Mantığı Nedir?
Sıcak kemoterapinin temelinde iki önemli unsur bulunur: ısı ve lokal kemoterapi uygulaması. Kemoterapi ilaçları, yaklaşık 41–43 dereceye kadar ısıtılarak karın boşluğuna verilir. Isı, kanser hücrelerini daha hassas hâle getirirken, ilaçların hücre içine nüfuz etmesini kolaylaştırır.
Aynı zamanda bu yöntem, kemoterapi ilaçlarının doğrudan hedef bölgeye ulaşmasını sağlar. Böylece ilaçların tüm vücuda yayılması sınırlanır ve sistemik yan etkiler klasik kemoterapiye kıyasla daha kontrollü olabilir.
Sıcak Kemoterapi Hangi Kanser Türlerinde Kullanılır?
HIPEC, her kanser türü için uygun değildir. Genellikle karın zarına yayılım gösteren veya bu riskin yüksek olduğu kanserlerde tercih edilir. En sık kullanıldığı durumlar şunlardır:
Kolon (kalın bağırsak) kanseri
Mide kanseri
Yumurtalık (over) kanseri
Apandis kaynaklı tümörler
Psödomiksoma peritonei
Mezotelyoma (karın zarı tutulumu olan türler)
Bu tedavi yöntemi, hastalığın evresi, yayılım durumu ve hastanın genel sağlık durumu göz önünde bulundurularak planlanır.
HIPEC Nasıl Uygulanır?
Sıcak kemoterapi, tek başına yapılan bir işlem değildir; cerrahi ile birlikte uygulanır. Süreç genel olarak şu aşamalardan oluşur:
İlk aşamada cerrah, karın boşluğundaki görülebilen tüm tümör dokularını mümkün olan en geniş şekilde temizler. Bu işlem “sitoredüktif cerrahi” olarak adlandırılır. Amaç, gözle görülebilen kanser hücrelerini ortadan kaldırmaktır.
Ardından HIPEC aşamasına geçilir. Özel cihazlar yardımıyla kemoterapi ilaçları ısıtılır ve karın boşluğu içinde belirli bir süre dolaştırılır. Bu işlem genellikle 60–90 dakika sürer. İşlem tamamlandıktan sonra karın kapatılır ve hasta yoğun bakım veya servis takibine alınır.
Sıcak Kemoterapinin Klasik Kemoterapiden Farkı
HIPEC ile klasik kemoterapi arasında önemli farklar vardır. Klasik kemoterapi damar yoluyla verilerek tüm vücuda yayılırken, HIPEC lokal bir uygulamadır. Bu sayede:
İlaçlar doğrudan hedef bölgeye ulaşır
Daha yüksek dozlar lokal olarak kullanılabilir
Sistemik yan etkiler sınırlanabilir
Karın içi mikroskobik hücrelere doğrudan etki sağlanır
Bu farklar, HIPEC’i belirli hasta grupları için etkili bir seçenek hâline getirir.
Sıcak Kemoterapinin Avantajları
HIPEC’in tercih edilme nedenleri arasında çeşitli avantajlar bulunur. Bunlar arasında:
Karın içindeki yayılımı hedeflemesi
Isı sayesinde kemoterapi etkinliğinin artması
Tek seanslık uygulama olması
Cerrahi ile kombine edilmesi
Bazı hastalarda yaşam süresini uzatma potansiyeli
yer alır. Ancak bu avantajlar, her hasta için geçerli olmayabilir.
HIPEC Kimler İçin Uygun Değildir?
Sıcak kemoterapi her hastaya uygulanabilecek bir yöntem değildir. Özellikle:
İleri derecede genel sağlık sorunu olanlar
Karın dışı yayılımı yaygın olan hastalar
Cerrahiye uygun olmayan durumlar
Organ fonksiyonları ciddi şekilde bozulmuş bireyler
için uygun olmayabilir. Bu nedenle HIPEC kararı, onkoloji, genel cerrahi ve anestezi uzmanlarının ortak değerlendirmesiyle verilir.
Sıcak Kemoterapi Sonrası Süreç
HIPEC sonrası iyileşme süreci, klasik ameliyatlara göre daha uzun olabilir. Hastalar genellikle birkaç gün yoğun bakımda izlenir ve ardından servise alınır. İyileşme süreci kişiden kişiye değişmekle birlikte, düzenli takip ve kontroller büyük önem taşır.
Bu dönemde hastanın beslenmesi, enfeksiyon riski, organ fonksiyonları ve genel durumu yakından izlenir. Gerekli görülen durumlarda ek tedaviler planlanabilir.
HIPEC Günümüzde Ne Kadar Yaygın?
Sıcak kemoterapi, her merkezde uygulanabilen bir yöntem değildir. Özel ekipman, deneyimli cerrahi ekip ve gelişmiş altyapı gerektirir. Bu nedenle genellikle ileri düzey onkoloji merkezlerinde uygulanmaktadır. Son yıllarda bilimsel çalışmaların artmasıyla birlikte HIPEC, belirli hasta gruplarında daha sık gündeme gelmeye başlamıştır.
Sıcak Kemoterapi Hakkında Bilinmesi Gerekenler
HIPEC, umut verici bir yöntem olmakla birlikte mucizevi bir tedavi değildir. Başarı oranları; kanser türü, yayılım derecesi ve cerrahi başarısıyla doğrudan ilişkilidir. Bu nedenle hastaların, tedavi sürecini ve beklentileri uzman hekimleriyle ayrıntılı şekilde değerlendirmesi büyük önem taşır.
SSS – Sıkça Sorulan Sorular
Sıcak kemoterapi (HIPEC) nedir?
HIPEC, cerrahi sonrası karın içine ısıtılmış kemoterapi ilaçlarının uygulanmasıdır.
HIPEC klasik kemoterapinin yerine geçer mi?
Hayır, bazı hastalarda klasik kemoterapiye ek olarak veya farklı bir aşamada uygulanır.
HIPEC kaç saat sürer?
Cerrahi ile birlikte toplam süre uzun olabilir; sıcak kemoterapi uygulaması genellikle 1–1,5 saat sürer.
Sıcak kemoterapi herkes için uygun mudur?
Hayır, hastanın genel durumu ve kanserin yayılımına göre uygunluk değerlendirilir.
HIPEC tek sefer mi uygulanır?
Genellikle tek seans olarak uygulanır, ancak tedavi planı kişiye göre değişebilir.
Yazar: Bekir BULUT
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]