Cümledeki her öğenin belirli bir görevi vardır. Her öğe, diğer öğelere bağlanma görevini üstlenen ekler aracılığıyla bir araya gelir. Bu öğeler, yükleme bağlı olarak bir cümlede kullanılır. yani özne ve yüklem merkezde iken; Nesne ve yer tamlamaları ve zarf tamlamaları etrafta yardımcı olarak kullanılır. Bazı cümlelerde bu beş unsurun dışında özne ve yüklemle doğrudan ilgili olmayan unsurlar da bulunabilir. Konuşan, anlatmak istediği konunun kapsamına ve amacına göre yüklemden bağımsız ve cümleyle doğrudan ilgili olmayan ögeleri kullanabilir.
Diğer öğelerle doğrudan bağlantısı olmayan öğelere yan tümcesiz öğeler denir. Bu unsurlar, cümlenin kendisinde olduğu gibi bir cümlenin başında veya sonunda bulunabilir. Yazılı olarak bu kullanımlar parantez içinde, virgül veya iki kesikli çizgi arasında yazılır. Bazen bu öğeler italik veya kalın olarak yazılır. Konuşmada, bu unsurlar tonlama veya vurgu ile netleştirilir.
Ek cümle öğeleri genellikle ünlem niteliğindeki edatlar, bağlaçlar, yan tümceler veya birleşik bir fiil/yüklem içeren bağımsız tümcelerdir.
Ah, bu topraklar için yere düştü asker! (ünlem)
Şehitliği dinin temeli olan bu ezanlar, benim ölümsüz vatanım için inliyorlar (yan madde)
Gel diyorsa kaldıralım, eyvah o zaman. (ünlem)
Bunu sana dün gösterdim – Kimin izlediğini bilmiyorum – (cümle)
İstanbul (dünyanın en güzel şehri) insanı yutar. (yan tümce/sıfat)
Sevdim ama eşime anlatamadım. (bağlayıcı edat)
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]