Habitat, bir organizmanın yaşadığı alandır. Toprak yaşayan, hayat dolu bir yerdir. Toprak habitatı, bitkiler, hayvanlar, mikroorganizmalar ve bunların abiyotik ortamları dahil olmak üzere toprakta yaşayan organizmaların toplamı olarak tanımlanır. Bir organizma topluluğunun yaşadığı habitatın kesin doğası, jeoloji, iklim ve bitki örtüsünün karmaşık etkileşimi tarafından belirlenir. Ana kayaların ve malzemelerin sıcaklık, yağış, yükseklik, enlem, güneş ve rüzgara maruz kalma ve benzer çevresel koşullara ve farklı bitki topluluklarına sahip geniş coğrafi alanlardaki diğer birçok faktörle olan bu etkileşimi, ilişkili topraklarla birlikte mevcut karasal biyomlara dönüşür.
Topraklar genellikle çeşitli biyolojik, kimyasal ve fiziksel habitatlar sağlayarak çeşitli bitki, hayvan ve toprak mikroorganizmalarının büyümesini destekler. Bazı hayvanlar yerin üstünde (yaprak artıklarının veya diğer organik maddelerin ölü katmanlarında) yaşarken, diğerleri yüzeyin altında yaşar. Bazı şeyler tüm yaşamları boyunca Dünya’da yaşarken, diğerleri hayatlarının sadece bir kısmı için orada yaşarlar. Ayrıca toprakta yaşadığı bilinen milyarlarca mikroorganizma vardır ama bunlar bizim göremeyeceğimiz kadar küçüktür. Bitkiler de toprakta yaşar. Hava, besin ve su için toprağa bağımlıdırlar. Toprak organizmaları, hayatta kalmak için birbirlerine ve organik madde ve mineraller gibi canlı olmayan toprak bileşenlerine bağlıdır. Besin enerjisinin bu birbirine bağlanması ve aktarılmasına toprak besin ağı denir.
İçindekiler
Toprak habitatları değişir
Daha yakından bakıldığında (ışık ve elektron mikroskobu ile), toprak katılarının (kum, silt, kil ve organik madde parçacıkları) ve boşlukların (hava ve su ile dolu) karmaşık bir düzenlemesi ortaya çıkar. Boşlukların içinde, mikroplardan köstebeklere kadar bitki köklerinde ve toprak organizmalarında inanılmaz derecede çeşitli bir dünya yaşıyor. Bütün bunlar toprağı en karmaşık ve şaşırtıcı ekosistemlerden biri yapar.
Toprak habitatları tamamen farklı olabilir. Toprak özellikleri içinde yaşayan insanları etkiler. Toprak habitatları, nanometreden kilometreye kadar tüm ölçeklerde, hem uzayda hem de zamanda kimyasal, fiziksel ve biyolojik özelliklerde farklılık gösteren heterojenliklerle karakterize edilir. Bu süreklilik içinde farklı düzeylerde, toprak habitatlarını karakterize etmek için kullanılan farklı toprak özellikleri, ilgili işleve veya özelliğe bağlı olarak az ya da çok önemli hale gelebilir. Örneğin, su ve hava için birçok gözenek içeren topraklar, genellikle katı kütlelerden (bloklardan) oluşan topraklardan daha yaşamı destekler. Sıcaklık ve yağış, toprakta yaşayan bitki ve hayvan türlerini de etkiler.
Toprak habitatları ve toprak organizmalarının çeşitliliği
Ormanlar, sıcaklıkta önemli bir değişikliğin olmadığı nemli yerler olma eğilimindedir. Her orman, dünyadaki yağmur ormanları kadar farklı hayvan içermeyebilir, ancak yeraltında bol miktarda yaşam vardır. İnanması zor ama ormanın altındaki solucanlar, ormanda yaşayan diğer tüm hayvanlardan daha ağır. Orman tabanındaki tek canlı solucanlar değildir, düşen ve ölmekte olan yaprakların dışkısı tespih böceği ve çekirge gibi yüzlerce omurgasız türü içerebilir. Solucanlar, omurgasızlar ve mikroorganizmalar, düşen yapraklar ve diğer çürüyen maddeleri yiyecek olarak kullanırlar. Onu parçalarlar ve besinleri yeniden kullanabilmeleri için geri dönüştürürler. Otlaklar, dağ çalılıkları ve kıyılar gibi diğer yerlerin kendi toprak ekosistemleri vardır. Nerede toprak varsa orada toprak için bir yaşam alanı veya yaşam alanı olacaktır.
Her hayvan, bitki ve mikrop türü biraz farklı bir habitat gerektirir. Bu nedenle, Dünya üzerindeki geniş biyolojik çeşitliliği desteklemek için çeşitli habitatlara ihtiyaç vardır. Mikrobiyal düzeyde, habitat çeşitliliği çeşitli nedenlerle faydalıdır. Çok adımlı ayrışma ve besin döngüsü sürecinde birçok farklı organizmaya ihtiyaç vardır. Karmaşık bir toprak organizmaları grubu, hastalığa neden olan organizmalarla rekabet edebilir ve sorunlu türlerin baskın hale gelmesini önleyebilir. Toprak su dinamikleri için önemli olan toprak yapısının oluşturulması ve sürdürülmesinde birçok organizma türü yer alır. İnsanlar tarafından kullanılan birçok antibiyotik, ilaç ve diğer bileşikler toprak organizmalarından elde edilir. Toprak organizmalarının çoğu toprak dışında büyüyemez, bu nedenle yararlı mikroorganizmaları sürdürmek için sağlıklı ve çeşitli toprak ekosistemleri korunmalıdır.
Bitkiler, hayvanlar ve mikroorganizmalar neden toprağa ihtiyaç duyar?
Yeryüzündeki organizmaların yaklaşık %25’i toprağı yaşam alanı olarak kullanır. Ekinler, mikroorganizmalar, hayvanlar ve insanlar çeşitli nedenlerle toprağa ihtiyaç duyarlar. Bu nedenlere aşağıda kısaca değinilmiştir:
* Mikroorganizmalar aşağıdaki nedenlerle toprağa ihtiyaç duyarlar:
Besinler: Çoğu mikrop, düzenli organik madde girişi (bitki kalıntıları gibi) nedeniyle toprağa ihtiyaç duyar.
Alan: Nematodlar ve böcekler gibi büyük toprak organizmaları, toprakta hareket edebilmek için yeterli alana ihtiyaç duyar.
Hava: Çoğu toprak organizması havaya ihtiyaç duyar, ancak bazıları oksijenin olmamasını gerektirir. Oksijeni sevmeyenler toprağın mikro-düşük oksijenli bölgelerinde yaşarlar. Genel olarak, toprak havalanması arttıkça toprağın biyolojik aktivitesi de artar.
* Bitkiler aşağıdaki nedenlerle toprağa ihtiyaç duyar:
– Bitki büyümesi için gerekli olan mikrobiyolojik aktiviteyi desteklemek.
Kök penetrasyonuna destek ve daha düşük direnç.
– Yeterli havalandırma sağlarken topraktaki suyu emer ve tutar.
Atmosfer ile toprak hava değişimi.
– Sürüklenme direnci.
Organik gıda ve mineral kaynakları.
* İnsanlar ve hayvanlar ayrıca aşağıdaki nedenlerle toprağa ihtiyaç duyar:
Bitkilerin sağlıklı büyümesi.
Hayvan sağlığı için gerekli besin maddelerinin mevcudiyeti. Bitki kökleri tarafından alınmasına rağmen bitki sağlığı için gerekli değildir.
Tüm canlıların ihtiyacı:
Düşük seviyelerde toksik bileşikler.
Su ve havanın saflaştırılması.
Peyzaj açısından, çeşitli bitki, hayvan ve mikroorganizmaları desteklemek için çeşitli toprak ortamlarına ihtiyaç vardır.
Şehirdeki toprak habitatları
Evlerin ve okulların etrafındaki çimler ve bahçeler her türlü toprak yaşamına ev sahipliği yapar, ancak onları görmek için bakmanız gerekir. Çoğu toprak organizması güneş ışığına maruz kalmayı sevmez. Kompost sistemleri kurularak toprak habitatları bile oluşturulabilir. Boş bir çöp kutusuna eklenen az miktarda toprak artıkları, yiyecek veya kesilmiş çimen, hızla böcekler, solucanlar ve mikroskobik yaratıklar için bir yuva haline gelir.
Bitki ve hayvan atıklarının parçalanması ve geri dönüştürülmesi toprak organizmaları için de iyidir. Böceklerin dış iskeletleri yani kabukları gibi tek bir tür atık geri dönüştürülürse, ortamda böcek vücut parçaları yığınları oluşacaktır. Mevcut ve dökülen tüm yapraklarda, patates kabuklarında ve tezeklerde aynı durumun olacağı tasavvur edilseydi, yer altı yaşamının yardımı olmaksızın yer üstü yaşamının var olamayacağı daha iyi anlaşılırdı.
kaynak:
https://www.sciencelearn.org.nz/resources/892-soil-is-a-habitat
http://soilquality.org/functions/biodiversity.html
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780080475141500068
yazar: Özdaş süpervizörü
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]