Bölgenize Göre Haberler
Dilimizde ünsüzler sert ve yumuşak olmak üzere iki gruba ayrılır. Zor ünsüzler “ç, f, t, h, s, k, p, ş” ünsüzleridir. Geri kalanlar yumuşak ünsüzlerdir. Bir ünsüz ünsüz (benzerlik), sertlik ve yumuşaklık açısından uygun olacak şekilde tek bir kelimede birleşen ünsüz ünsüzlerdir. Bir kelime güçlü bir ünsüzle bitiyorsa ve ardından ünsüzle başlayan bir ek geliyorsa, …
Bazen ünsüzler de kelimelerden türetilebilir. Arapçadan dilimize aktarılan his, af, zan gibi kelimeler ek veya yardımcı fiil aldığında sondaki ünsüzler eşleşir. hissetmek – hissetmek > hissetmekaffetmek – affetmekvarsayalım – varsayalım Yukarıdaki örneklerde bu açıkça görülmektedir. Burada kelimenin Arapçadaki asıl şeklinin ortaya çıktığını ve fonetik bir türemiş olmadığını söyleyebiliriz. Ancak kelimeler Türkçe dilbilgisine göre analiz edildiğinden …
İki ünlü arasındaki katı ünsüzler yumuşar. Buna “statik değişim” denir. Tabii ki bu özellik sadece yukarıda bahsettiğimiz sert ve yumuşak şekilli sesler için geçerlidir. Bunlar sert ünsüzler p, ç, t, k’dir. Örneğin; “Ağaç” kelimesine -i hal ekini eklersek, kelimenin sonundaki katı ünsüz “ç” yumuşar ve “c” olur; Yani “ağaç” olarak yazılır. Örnek: dolap – A …
Bir kelimedeki seslerin, genellikle sonunda, belirli nedenlere bağlı olarak değişmesi olayıdır. Bu statik değişiklikler, statik sertleşme ve yumuşaklıktan farklı sebeplerden kaynaklanmaktadır. Örneğin “b>m” değişiminde sesin sert ya da yumuşak halleri arasında bir değişiklik olmaz. Ünsüzlerdeki bu tür değişiklikler, dilin kendi yapısından veya onları takip eden ünlülerin/ünsüzlerin etkisinden kaynaklanır. 1. b>m değişikliği: Bir ünsüz olan “b” …
Genellikle bir kelime eklendiğinde, kelimenin sonundaki ünsüz düşer. Bu azalma, güçlü ve zayıf ünsüzlerin yapışma eğilimine göre değişir. Bununla birlikte, kök/gövde ünsüzleri genellikle daha düşük olma eğilimindedir. Bu akustik fenomene “ünsüz damla” denir. Statik düşüşün meydana geldiği yerler: 1. Türkçede çift ünsüz yoktur. Bu nedenle Arapçadan dilimize geçen ve sonunda iki ünsüz olan kelimeler yalın …
1. “-yor” (şimdiki şimdiki ek): Sadece -yor şeklinde yazılır, ünlü uyumuna aykırıdır.Örnek: gel, bil, iste, sakla… 2. “-ken” (zarf fiil eki): Ünlü uyumuna aykırıdır. Basitçe -ken şeklinde yazılır.Örnek: Alırken, koşarken, bakarken… 3. “-ley” (isimin zarfını yapan ek): ünlü uyumuna aykırıdır.Örnek: sabah, akşam 4. “- (İ)mtırak” (sıfat eki):Örnek: yeşil, mavimsi, ekşi … 5. “-ki” (aidiyet eki, …