fiil çerçevesi | YerelHaberler – Türk Edebiyatı Dergisi

Daha önce de belirtildiği gibi, Türkçe çekimleri dilbilgisi ve diğer dilbilgisi alanlarıyla yakından ilişkilidir. Fiil çerçevesi, morfoloji ve sözdizimi arasındaki ilişkiyi ve etkileşimi iyi gösterir. Bir fiile küçük bir ek eklenmesi, fiilin öğelerinde büyük değişikliklere neden olur. Bu nedenle burada fiil çatısından kısaca bahsetmek uygun olacaktır. Yüklemin nesne ve özneye göre beliren bitişik eğik fiilden …

Devamını Oku

Bileşik Fiiller | YerelHaberler – Türk Edebiyatı Dergisi

İki veya daha fazla kelimenin kendi anlamlarından farklı bir anlam vermek için bir araya gelmesinden oluşan ve bir fiili tatmin etmek için basmakalıp kalıplar oluşturan fiillerdir. Yapılarına göre üç gruba ayrılabilirler: a. Yardımcı fiillerle bileşik fiiller Bir yardımcı fiil ve bir isim önekinden oluşur. Yardımcı fiil olarak “do, to be, to do, to do” gibi …

Devamını Oku

fiil (sıfat) | YerelHaberler – Türk Edebiyatı Dergisi

Bilindiği gibi cümlede fiili (geniş anlamda) karşılayan bir fiilin olması gerekir. Bu bazen oku-, kal-, gül- gibi fiillerle sağlanırken, isim cümlelerinde hareket yani oluş, ekli şekiller yardımıyla sağlanır. Bunlar tarihsel süreçte fiillerden kısaltmaları ile eklenmiştir. Bu fiillerden ilki er- fiilidir. Eski Türkçe döneminde bir yardımcı fiildir ve tüm zamanlarda çekimlenebilir: “Yeme bilge ermiş erinç.” (Şüphesiz …

Devamını Oku

kelime türleri | YerelHaberler – Türk Edebiyatı Dergisi

Batılı dilbilimciler tarafından yapılan çalışmalarda kelime türleri genel olarak sekiz gruba ayrılmaktadır. Bu tasnifler hemen hemen aynı şekilde Türkçeye uyarlanmıştır. Kelime türleri arasındaki farkı keskinleştiren kelime türlerini kategorilere ayırırken dikkate alınan bir dizi özellik vardır. Buna göre kelimelerin sınıfı, anlamsal özelliklerinden çok morfolojik özelliklerine göre belirlenir. Geleneksel dilbilim anlayışı sözcük türlerini anlam sözcükleri ve işlevsel …

Devamını Oku

Edatın tamamlayıcısı | YerelHaberler – Türk Edebiyatı Dergisi

Ve sorularda hatta seçeneklerde edat tamlamasının adının geçtiğini görmemiştir. Ancak bazı soruların çözülmesine yardımcı olduğu söylenebilir. Seçeneklerde “edat tümleci” geçmiyorsa “edat tümleci” olarak gördüğünüz tamlamalara zarf tümleci de diyebilirsiniz. Ne ile, kiminle, ne için ve ne amaçla yüklemi gösteren cümlelere edat tümleci denir. “Bütün yazılarını dolma kalemle yazar.”“Bu araştırmayı arkadaşlarıyla yaptı.”“Bu yemekleri senin için yaptım.” …

Devamını Oku

zarf eki | YerelHaberler – Türk Edebiyatı Dergisi

Eylemin zamanını, durumunu veya koşullarını, eylemin nedenini ve eylemin nasıl yapıldığını anlatan isim türü sözcüklere zarf tamlaması denir. Bir cümlede yükleme, en yakın fiil öğelerinden biridir. Yıllarca seni bekledim, (zaman) sporcu hızlı koştu, (tavır) silahı yavaşça bırak, (benzeri) iyi çalışmadığın için sınıfta kaldın, (neden) öğrenci sınıfa koştu, (stil) ) Yüklemin zamanını, koşulunu, miktarını, yönünü, koşulunu …

Devamını Oku

nesne | YerelHaberler – Türk Edebiyatı Dergisi

Nesne, cümledeki durum eklerinden anlamsal bir ek alan isimdir. Fiilin/yüklemin birinci derecede etkilediği veya yönettiği unsurdur. Nesne bir kelime veya bir kelime grubu olabilir. Yukarıda fiilleri geçişli ve geçişsiz olarak ikiye ayırdık. Nesneler geçişli fiillerle kullanılır. Geçişsiz fiillerin bulunduğu cümlelerde nesnesi yoktur ama fiil ek alırsa geçişli olup nesne alabilir. Nesne, gündelik dilde ister ekli …

Devamını Oku

yüklem | YerelHaberler – Türk Edebiyatı Dergisi

Yüklem, özne ile cümlenin ana bileşenidir. Bir cümlede, bir eylemi, oluşumu, durumu, hareketi veya dönüşümü ifade eden bir öğedir. Türkçede fiilin normal yeri cümlenin sonundadır, ancak bazı özel durumlarda cümlenin başında veya ortasında da kullanılır. Cümlede ana tümceyi veya ana tümleci taşıyan ve çekim biçiminde olan öğedir. Tense, şahıs ve görünüş eklerini alarak cümleyi en …

Devamını Oku

konu | YerelHaberler – Türk Edebiyatı Dergisi

Cümlenin yüklemi bir oluşumu veya durumu gösteriyorsa, özne (Ö), bir (isim tamlaması); Yüklem hareket, hareket, değişiklik gösteriyorsa, özne özne konumundadır (fiil tümcesi). Kısaca özne, eylemi başlatan, yaratan, gerçekleştiren, sürdüren veya sonlandıran unsurdur. Türk dilindeki doğal yeri gereği özne, kurallı bir cümlenin başında bulunur. Cümleyi ileriye doğru sallayın. Doğrudan destek ayağı ile iletişim kurar. Aşağıdaki altı …

Devamını Oku

cümle öğeleri | YerelHaberler – Türk Edebiyatı Dergisi

Sözcükler, kendi başlarına sözlük öğeleridir. Türk dilinde sözcükler, ekleri yardımıyla cümle içinde kullanılır ve öge olarak farklı görevler üstlenir. Cümle içinde tek başına isim, fiil, sıfat, zarf, zamir ve edattan biri iken; Bir özne, yüklem, nesne, zarf tümleci veya yer tümleci olarak işlev görür. Bir duyguyu, düşünceyi veya durumu anlatan kelime veya deyimlere cümle denir. …

Devamını Oku