Zeka, bireyin yaratma, düşünme ve özellikle akıl yürütme yeteneğidir. Herkesin zeka seviyesi aynı değildir. Bu durum öğrenmeyi, öğrenme hızını ve algıyı büyük ölçüde etkiler. Zeka, bireyin sorunlara çözüm bulmasını, yeni fikirler üretmesini, sorunlarla karşılaştığında düzenli ve hızlı müdahale etmesini sağlar. Örneğin zeki bireylerin çok daha kolay yollarla öğrendikleri ve zorlu görevleri daha basit yollarla halledebildikleri görülmektedir.
İstihbaratın işlenmesi farklı düşünürler tarafından farklı şekillerde ele alınmıştır. Örneğin soyut kavramlardan ve sosyal yeteneklerden oluştuğunu savunan Thorndike; Horn ve Cattell dizginlenmemiş zekayı vurguladılar; Carroll’ın en iyi bilinen zeka kategorileri, sınırlı yetenekler, kapsamlı yetenekler ve genel yeteneklerdir.
Zeka ile ilgili genellemeler nelerdir?
Herkesin zeka seviyesi aynı değildir. Örneğin bir kişinin sayısal zekası ön planda iken bazı kişilerin görsel-uzaysal yönleri daha gelişmiştir. Bu pozisyon aynı zamanda kişinin çeşitli alanlardaki yeteneklerini de geliştirir.
Sözel zekası yüksek olan kişilerin sosyal ilişkilerinin daha güçlü olduğu, bireylerin iletişimde daha yüksek ve daha konuşkan oldukları gözlemlenmiştir.
Fen alanında yani sayısal alanda iyi olan bireylerin görsel-uzaysal alanda da iyi olduğu kabul edilmektedir. Aslında mesleklere baktığımızda inşaat mühendisliği, mimarlık gibi bölümler de fen ve matematik bilgisi gerektiriyor.
Duyusal faktörün zeka üzerinde de önemli bir etkisi vardır. Zekanın bu yönünde aktif olan bireylerin psikolojik olarak daha uyumlu ve başarıya odaklı oldukları açıktır. Bireyin kendini kontrol etmesi ve bilişinde çok önemlidir.
Sanatsal ve bilimsel bazı alanlara ilgi duyan bireylerde yaratıcılığın ön plana çıktığı açıktır. Bu kişiler ileriki yaşamlarında siyaset, felsefe, bilim gibi çoklu düşünme becerilerine sahip olabileceği gibi resim ve müzik gibi kişisel yeteneklerini de kullanabilirler.
Zeka testleri hakkında bilmeniz gerekenler
Başta psikologlar olmak üzere birçok kişinin üzerinde durduğu IQ testleri çok iyi bir yöntem olsa da her zaman %100 doğru sonuç vermiyor. Bir kişinin yaşı, sosyal durumu ve psikolojik durumu gibi birçok faktör sonucu etkiler. Öte yandan bireylerin iş hayatında, bölüm seçiminde ya da öğrencilerin gelişimlerini takip etmede ve elimizde veri olması açısından da sıklıkla kullanılmaya devam etmektedir.
İlk zeka testini geliştiren kişi Binet olarak biliniyor. Binet, geliştirdiği testte soruları basitten karmaşığa doğru hazırlayarak testini uygulamaya koydu. Bu sayede bireyin hızı, hafıza gücü ve zeka düzeyi ölçülür.
IQ hesaplaması
• Şiddetli gerilik: (0-25),
• Orta geri kalmışlık: (26-50),
• Hafif engelli: (51-75),
Sınır İstihbaratı: (76-90)
• Normal zeka (91-110),
Gelişmiş zeka (111-125),
Yetenek (126-140),
Çok üstün zeka (141-155),
• Dahi (156 ve üzeri).
Zekayı geliştirmenin yolları:
İyi beslenmek, daha analitik düşünmenizi ve zihni sağlıklı tutan besinler tüketmenizi sağlayacaktır.
Bol bol kitap okuyarak kelime dağarcığınızı geliştirin.
Karşılaştığınız sorunlara çözüm bulun ve farklı yaklaşımlar geliştirin.
Her zaman soruları cevaplayın. Bulmacalar, akıl oyunları ve karalamalar gibi stresi azaltabilecek ve hafızayı güçlendirebilecek görevlerle meşgul olun.
Zekanın öğrenmeye etkisi nedir?
Gardner’ın belirttiği gibi bireylerde zekanın birçok bileşenden oluştuğu gözlemlenmiştir. Zekanın öğrenme üzerindeki etkisi çok büyüktür. Olayları anlamak, gerçekleştirmek veya yorumlamak da burada devreye giriyor. Bu nedenle, zeka ve öğrenme el ele gider. Bu nedenle, zekayı geliştiren çalışmalar ne kadar çok olursa, öğrenme o kadar hızlı ve aktif hale gelir.
yazar: Daha erken Para cezası
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]