İkonoklazm, kültürel, sanatsal ve medeni eserlerin yok edilmesinin genel adı olan vandallığın özel bir türü olarak görülebilir. Terminolojik olarak sözlükte belirli bir grubun, kültürün veya dine ait bir ikona ve bu tür eserlere yönelik fiziki saldırılar anlamına gelmektedir. Türkçeye ikonoklazm olarak çevrilen bu kavram, özellikle Bizans tarihinde 726-730 yılları arasında ortaya çıkan piktografiye dayalı sanat eserlerine yönelik dini ve siyasi eğilimi ifade etmektedir. İkonları tam olarak anlatmak gerekirse, Hristiyanlıkta büyük yeri olan İsa, Meryem, Vaftizci Yahya ve azizlerin ahşap, metal, fildişi vb. En üstteki mozaikler, Ortodokslara özgü, farklı tekniklerle yapılmış freskler veya portatif kutsal resimlerdir. Genelde ikonalara karşı çıkan, ikonların ruha ve genel din felsefesine zararlı olduğunu iddia edenlere “ikonolog” denir. . İkonoklazm etimolojik olarak incelendiğinde terim, Yunanca “imaj” anlamına gelen “eikon” ve Yunanca “kırmak, yok etmek” anlamına gelen “klao” kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Bizans Hristiyanlığı ve Ortodoksluk tarihinde bir kesit oluşturan ikonoklazm hareketi, aslında daha eski ve yaygın bir din anlayışının ürünü olarak ortaya çıkmıştır. Bazı araştırmacılar, bu anlayışın İslam’da ve Yahudi cemaatinde tarif edilmesini günah sayılan anlayışlara bağlamaktadır. İslam’ın gelişinden sonra, İslam öncesi pagan ve pagan âdetlerinin geri dönmesini ve bu âdetlerin İslam’ın ifadesi ile devam etmesini engellemek için kesin bir yasak konulmuştur. Peygamber dışında hayvanlar ve çeşitli tabiat tasvirleri tasvir edilmeye devam edilmiştir. İkonoklazm için en güçlü dini temel, On Emir’in İkinci Maddesiydi. Bu maddede insan veya hayvan fark etmeksizin resim yapmak, heykel yapmak kesinlikle yasaktır.
İkonoklazm çoğu zaman içsel dini anlaşmazlıkların ve karşıtlıkların ürünü olsa da, bir bütün olarak içinde yaşadığınız toplumun sosyal, tarihi, dini, siyasi ve kültürel değer ve standartlarındaki değişmeler sonucunda ortaya çıkar. Örneğin, tarihçiler, 726-730’da Bizans’ta ortaya çıkan ve ikonoklazmı ilk ve en acımasız şekilde dönüştüren İkonoklazm’ın mimarı III. Bu hareketin başlangıcında tasvirlerin kullanılması yasaktı. Üçüncü. Lyon, Hristiyan inancını eski Yunan putperestliğinden kurtarmak ve onu en basit ve en temiz şekline dönüştürmek saikiyle hareket ederken, bu akımın doğuşunda dönemin zihniyetinin çok rolü olmuştur. ikonoklazm hareketini başlatan üçüncüsü. Leon, İstanbul’daki imparatorluk sarayının ana girişini süsleyen Schalke’nin bronz kapılarında duran büyük altın İsa ikonasını kırarak bu işe başlamış ve buraya girenleri yatıştırmıştı. Lyon, Bizans tarihinde yönetiminin güçlü ve otoriter yaklaşımıyla büyük başarılar elde ederken, ikonoklazm akımının öncüsü olarak tarihe muğlak ve sanatçı karşıtı bir isim olarak geçmiştir.
Bizans tarihinde 8. yüzyıldan 9. yüzyıla kadar devam eden bir hareket olarak öne çıksa da bundan çok önce Antakya ve Urfa’daki ikonakıncılığın ikonaların yok edilmesinde rol oynadığı kaydedilmektedir.
İkonoklazm modern çağda da etkisini ve anlayışını değiştirip zihniyetini ve zihniyetini korumakta, savaşların kültür ve iletişim kanalları aracılığıyla çeşitli biçimlerde canlandırılmasıyla birlikte imaj ve çeşitli sanatsal tasvirlerin siyasi nedenlerle hedef haline geldiğini görmekteyiz. Sanat simgeleri hedeflendi. İkonoklazm örneği sayılabilecek en son olaylardan biri de Afganistan’ın Bamyan kentindeki Buda heykellerinin bombalanması ve IŞİD’in Irak ve Suriye’de işgal ettiği bölgelerdeki eski tablo ve heykellerin tahrip edilmesidir.
İkonoklazm hiçbir ulusun veya inancın parçası değildir. Yalnızca siyasi, sosyal, mezhepsel ve ekonomik çıkar ve argümanlardan kaynaklanan planlı bir saldırı bir harekettir. Tarihin farklı dönemlerinde ve farklı coğrafi bölgelerde ortaya çıkması görsel sanat zenginliğine büyük zararlar vermiştir.
Kaynak:
doguvebatisanati.blogspot.com.tr/2015/03/ikonoklazma.html
dusunbil.com/bizansin-sanat-yikimi-ikonoklast-donem
tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0konoklazm
yazar:Erdal Oğur
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]