Yargı harçları yüzde 123 arttı: İstanbul Barosu, Danıştay’a dava açtı

2023’te mahkeme harçlarına yüzde 123 zam yapılmasına avukatlar tepki gösterdi. İstanbul Barosu, zamlarla ilgili olarak Danıştay’a dava açarken, TBB Başkanı Erinç Sajan, “Özellikle dezavantajlı grupların etkileneceği için başvuru süreci başladı. en.” .

30 Aralık’ta Resmi Gazete’de yayımlanan “Harç Kanununa İlişkin Kamuoyu Açıklaması”na göre yargı harçlarına yüzde 122,93 zam yapıldı. Artış hızıyla etkileşimde bulunan avukatlara göre, yargı harçlarındaki artış adalete erişimin önündeki engellerden biri.

AYM’nin tek başvuru ücreti 1480 TL

Yeni ücret listesine göre itiraz başvuru ücreti 492 TL, itiraz başvuru ücreti ise 886,80 TL oldu. Bireysel Anayasa Mahkemesi (AYM) başvuru ücreti 1480 TL’ye çıktı. Yargı harçlarına yapılan fahiş zam ile İstanbul Barosu, aynı tarifeden avukatlık ruhsatı için belirlenen ücretinin 3855,30 TL’sini Danıştay’a sundu. Harçların iptali ve yürütmenin durdurulması için Danıştay nezdinde açılan davada, habeas corpus hakkının ihlal edildiği belirtildi.

‘En çok hassas gruplar etkilenecek’

DW Türkçe’de Burcu Karakaş’a açıklamalarda bulunan Türkiye Barolar Birliği (TBB) Başkanı Erinç Sajan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yargı harçlarında yeniden değerleme oranını yüzde 50 oranında indirme yetkisi olduğunu ancak bu yetkiyi kullanmadığını söyledi. Sagan, “Ekonomik olarak sıkıntılı olduğumuz bir dönemden geçerken, özellikle dezavantajlı gruplar daha fazla etkileneceği için başvuru süreci başladı ve mahkeme harçları da o oranda arttı” diyor.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nezdinde mahkemeye başvuru şarta bağlıdır, ancak masrafa tabidir…

Bu yükselmeler sonucunda en gerici Anayasa Mahkemesi’ne yapılan bireysel başvuru ücreti oldu. Geçen yıl 664 TL olan Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru ücreti bu yıl bin 480 TL’ye çıktı. Eylül 2012’de yürürlüğe giren yasa ile Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru hakkı etkinleştirildi ve bu yasa ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde (AİHM) açılan dava sayısının azaltılması amaçlandı. Avukat Julizar Tuncer, ilgili yasa önünde vatandaşların doğrudan ve herhangi bir ücret ödemeden Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvurabileceğini belirtiyor:

“Türkiye, Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruyu ön şart olarak yaptı ve bunu ücrete tabi tuttu. Mahkemeye erişim hakkının ücrete tabi olması kabul edilemez. Halkın ekonomik durumu ortada, Anayasa Mahkemesi’ne başvuru özgür olmalı.”

‘Mahkemeye erişimde inanılmaz hak’

Resmi verilere göre, geçen yıl 89.000’i olmak üzere 2012-2022 döneminde Anayasa Mahkemesi’ne toplam 450.173 bireysel başvuru yapılmıştır. Avukat Tuncer, “Başvuru yapacak kişilere ‘Şu kadar harcı ödemeniz gerekiyor’ demek ve harç ve masrafların tamamını ödemeleri yönünde bir karar yoksa mahkemeye erişim hakkının engellenmesi anlamına gelir. ”

TBB Başkanı Erinç Sağan da adalete erişim konusunda adli yardım uygulamasında yaşanan sorunlara dikkat çekti. TBB Adli Yardım Yönetmeliği’nde adli yardımın amacı, “avukatlık ücretini ve dava giderlerini karşılayamayanların, kişilerin haklarını talep etme haklarının önündeki engelleri aşmak amacıyla avukatlık hizmetinden yararlanmalarını sağlamak” olarak tanımlanmaktadır. haklarını ve haklarını talep etme hakkının eşit kullanılmasını sağlamak”. İdari Kontrol Başkanı, vatandaşların adalete erişim sorununun adli yardımdan ayrı düşünülemeyeceğine işaret ederek, adli yardım bütçesine adli harç gelirlerinin yüzde 2’sinin aktarıldığını bildirdi.

‘Adli yardımın payı yetersiz’

TBB Başkanı, “Doğal olarak bu kaynak da çok sınırlı, bu da baroların özellikle dezavantajlı gruplar için avukat tutmasını ve aynı zamanda mahkemelerin devletin yargılama giderlerini ödemesine karar vermesini çok zorlaştırıyor” dedi. Erinç Sağan Erinç Sağkan. İhraç edilecek ama bu yüzde 4 hisse için başvurmuşlar:

“Adli yardımın dezavantajlı gruplara hizmet eden bir uygulamaya dönüştürülmesi için en az yüzde 4’e çıkarılması gerekiyor.”

Avukat Tuncer de baroların imkanlarının sınırlı olması nedeniyle adli yardımın yetersiz olduğunu düşünüyor. “Adli yardımdan yararlanması gerekenler arasında çocuklar, kadınlar ve işkence mağdurları da var” diyen Tuncer, ancak adli yardım kotası çok düşük olduğu için vatandaşlara yansımaları da çok sınırlı.