Stresle başa çıkılamadığında veya etkili bir şekilde baş edilemediğinde ve kişinin yaşamında stres kaynakları giderek artmaya başladığında, vücudun uyum sağlama yeteneği zorlanır. İnsan vücudu uzun süre stres yaşarsa vücudun strese karşı koyma yeteneği gün geçtikçe tükenmeye başlar.
Kanadalı fizyolog Hans Selye. Vücudun tüm zihinsel ve fiziksel streslere Genel Uyum Sendromu olarak bilinen üç aşamadan geçerek tepki verdiğini söylüyor. Yani vücut tüm psikolojik ve fiziksel streslere genel bir uyum gösterirken üç önemli aşamadan geçer.
Kol reaksiyonu: Alarm tepkisi, ilk stres kaynağı hayata geçtiğinde, yani vücut ilk stres etkeni ile karşılaştığında verilen tepkidir. Alarm tepkisinin test edildiği dönem, stresli durumu azaltmak için tüm kozların kullanıldığı veya kullanılmaya çalışıldığı dönemdir. Bu dönem fizyolojik olarak kasların gergin olduğu, duygusal patlamaların meydana geldiği, duyguların tavan yaptığı vb. dönemdir. Vücutta reaksiyonların başladığı aşamadır. Kişi ilk kez stresle karşılaştığında bünyesi hemen bozulur yani kişide bazı fizyolojik sorunlar yaşanır. Korktuğu ve heyecanlandığı için kalp atışları hızlanacak, kalbin hızlı çalışması diğer organları uyaracak, tansiyonu yükselecek, vücudunda bazı hormonların salgılanması artacak, heyecandan elleri titreyecek, yüzü kan yüzüne hücum edeceği için kırmızıya döner, vb. Fizyolojik bozukluklar ortaya çıkar. Bu, kişinin yaşadığı dönemdir ve vücudun alarm tepkisi geliştirdiği dönemdir.
Bu ilk tepki, devam eden stresi önlemek için verilir. Alarm tepkisi ani bir yanıttır, hızlı bir şekilde gerçekleşir ve stres devam ederse daha ciddi reaksiyonların meydana gelebileceği belirtilir. Bunların hiçbiri stresi azaltmazsa, vücut ikinci aşamaya geçer.
– Direniş tepkisi (savunmanın gelişimi): Alarm aşamasında ortaya çıkan reaksiyonlarla vücut kendini stresten kurtaramazsa, bir savunma geliştirir. Vücut bu noktada strese karşı güçlü bir direnç geliştirir. Diğer tüm kozlar bu reaksiyonda kullanılır. Uzun süreli stres vücudun tüm enerji kaynaklarını tüketir. Savunmada beynin önüne gitmesi gereken kan, beynin arkasına gönderilir. Bu durumda kişi mantıklı düşünemez ve doğru kararlar veremez çünkü bilinçten sorumlu olan frontal taraf kanayamaz. Beynin arka kısmı, beyin sapı, bilinçsiz hareketin merkezidir. Bu stres döneminde kişi beyninin arka kısmı harekete geçtiği için bilinçsizce hareket etmeye başlayabilir. Vücut direnç aşamasına girdiğinde adrenalin hormonu artar, sindirim sisteminden kan çeker ve yoğun bir şekilde asit üretmeye başlar.
Stres ve kaygı yaşayan kişilerin mide ve bağırsakları yani öncelikle sindirim sistemi etkilenir. Genellikle bu dönemde hazımsızlık, ülser, gastrit vb. Sorunlar olmaya başlar. Bu dönemde, bağışıklık sisteminden enerji çekildiği için kişinin bağışıklık sistemi zayıflar. Bu nedenle direnç aşamasında kişi çok çabuk hastalanabilir. Vücut strese karşı direnç geliştirmiş olsa da stresi ortadan kaldıramadığı ve enerji kaynakları tükendiğinde uyum sürecinin üçüncü aşamasına girecektir.
Bitmiş aşama: Vücuttaki tüm enerji kaynaklarının tükenmesi sonucu girilen aşamaya tükenme aşaması denir. Vücudun savunma mekanizması yavaş yavaş düşer ve vücut zayıflar. Depresyon ve uyuşukluk da bu aşamada ortaya çıkar. Uyuşturucu ve alkol tüketme evresinde başlar ve kişi halihazırda bunları kullanıyorsa bu evrede bu maddelerin tüketimi artar. Uzun süreli stresin bir sonucu olarak, kişi kendini bitkin hisseder.
Stres, iyileşmek için bir fırsat olarak görülmelidir. Ancak sürekli stres altında olmak da vücuda zararlıdır. Vücudu sürekli stres altında tutmak bazı biyolojik ve psikolojik sorunlara neden olur.
Gerçekten de, insanlar kendilerini stresten koruma yeteneğine sahiptir. Hastalıkların aklî sebeplerden kaynaklandığına dair bir söz vardır. Buna düşünce gücü denir. Bir hastalık düşünce gücüyle yaratılabiliyorsa, o zaman düşünce gücüyle tedavi edilebilir. Çünkü düşüncelerin tedavi edici etkileri vardır. Olumlu düşünüldüğünde vücut şifa yaratma yeteneğine sahiptir. Kişi bu şifayı kendi içinden, kendi kaynaklarından üretme yeteneğine sahiptir.
Kaynak:
Stres ve stresle baş etme kursu, genel psikoloji kursu
katip:derya talas
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]