Bu yazımızda psikolojik bir terim olan vampir sendromu kavramını ele almaya çalışacağız. Vampir sendromu terimi, çeşitli çevrelerde genel olarak vampir hastalığı olarak bilinen porfiriden tamamen farklı bir durumu ifade eder. Porfiri somatik kökenli, farklı boyutları olan ve genetik olarak bulaşan bir hastalıktır. Porfirinlerin biyosentezindeki enzimlerdeki bir bozukluktan kaynaklanan bu hastalık, tarihten günümüze kadar insanlar arasında var olan vampir efsanelerinin de kaynağıdır. Vampir sendromu ise vampir mitlerinin içeriğinde yer alan bu hastalığın bulaşma yoluna atıfta bulunularak üretilmiş psikolojik bir terimdir. Vampir sendromunun en basit analog açıklaması şudur: Bir vampir sizi ısırırsa vampir olursunuz.
Vampir sendromu, çoğunlukla şiddet ve cinsel yönelim bozukluğu olan kişilerde bu durumların ortaya çıkmasını etkileyen ana faktörün aynı tip travmatik deneyim olduğunu belirtmektedir. Bugün araştırmacılar, birçok olumlu ve olumsuz davranışın sosyal öğrenme yoluyla kazanıldığını buluyorlar. Özel olarak sosyal öğrenme kuramı çerçevesinde ele alınan bu tür öğrenme, pedagojik açıdan okullarda ve ebeveyn tutumlarını ele alan kitaplarda sıklıkla karşımıza çıkmaktadır.
Bu konudaki en ünlü deney, sosyal öğrenme teorisinin fikirlerinden biri olan Albert Bandura’nın “Bobo Doll” deneyidir. Bu deneyde bir yetişkin tarafından Bobo adlı bir oyuna farklı şiddet biçimleri uygulanıyor ve çocuklara bu deneyin videosu gösteriliyor. Daha sonra videoyu izleyen çocuklar Bobo adlı oyunla aynı odaya götürüldüklerinde çocukların görünürde hiçbir sebep yokken Bobo’ya şiddet içeren davranışlar sergiledikleri gözlemlenir. Deneyin sonunda, çocukların gördüklerinden veya yaşadıklarından sonuçlar çıkararak, görünürde bir sebep olmaksızın yeni saldırganlık biçimleri öğrendikleri ve şiddete karşı savunmasız oldukları ortaya çıktı.
vampir sendromu Özellikle günümüzde pedofili hastaları için öne çıkan bir terim olarak kullanılmaktadır. Ancak bu terim genellikle olumsuz deneyimlerden sonra aynı tür eğilimler gösteren tüm sapkın davranışlar için kullanılmaktadır. Bu durumların başında yamyamlık, nekrofili, sadizm, sadomazoşizm, fetişizm gibi birçok sapkın davranış gelmektedir.
Kaynak:
https://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Vampire+Syndrome
https://tr.wikipedia.org/wiki/Porfiria
yazar: Erdal Oğur
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]