Alkol bazlı el dezenfektanının kullanımı kolaydır, kullanışlıdır ve genellikle bulması kolaydır. El dezenfektanlarını kullanırken, faydalarını en üst düzeye çıkarmak için doğru şekilde kullanılmaları gerekir. Aslında, bu konu mevcut covid-19 pandemisi nedeniyle hayati bir fenomen haline geldi. Bu ürünün doğru kullanımının yanı sıra ne zaman kullanılacağını bilmek de önemlidir. El dezenfektanı mikropları öldürmeye yardımcı olabilir, ancak tüm mikroplar üzerinde etkili değildir ve elde olabilecek bazı öğeler için etkili olmayabilir. Bu yazımızda dezenfektan kullanırken dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgiler yer almaktadır.
İçindekiler
Temizleyici etkili mi?
Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinin laboratuvar çalışmaları, %60 etanol ve %70 izopropanol ile yapılan alkol bazlı el dezenfektanlarının, genetik olarak COVID-19 ile bağlantılı virüsleri etkisiz hale getirebileceğini göstermektedir. CDC, ellerinizi mümkün olduğunca sık (ve her zaman eller görünür şekilde kirli olduğunda) sabun ve su ile temizlemenizi önerir. El dezenfektanı yıkamaya ek olarak veya yıkama seçeneği olmadığında kullanılabilir. Dezenfektanların kullanılması gereken yerler şu şekilde sıralanabilir:
• Sabun ve su ile yıkayamazsınız
• Yıkamadan sonra daha fazla koruma için
• Su ve sabunla yıkamak yerine
• Eller görünür şekilde kirli olduğunda
• Ellerde kimyasallar ve atıklar varsa
Temizleyici nasıl çalışır?
Temizleyiciler ilk çıktığında faydaları, sakıncaları ve ne kadar yararlı oldukları konusunda çok az araştırma vardı, ancak bu durum bugün değişti. Daha fazla araştırma yapılması gerekiyor, ancak bilim adamları her zaman daha fazlasını öğrenmek için araştırma yapıyorlar. Bu, özellikle günümüzde çok aktif bir çalışma alanıdır. El dezenfektanlarındaki aktif bileşen, izopropil alkol (tuvalet ruhu), benzer bir alkol formu (etanol veya n-propanol) veya bunların bir kombinasyonudur. Alkolün mikropları koruyucu dış protein tabakasını çözerek ve metabolizmalarını bozarak öldürdüğü uzun zamandır bilinmektedir.
Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerine göre, araştırmalar el dezenfektanının mikropları sabun ve suyla yıkamak kadar etkili bir şekilde öldürdüğünü gösteriyor. Bu etki, özellikle eller görünür şekilde kirli veya yağlı değilse daha yüksektir. Potansiyel olarak zararlı kimyasalları temizlemek de yeterli değildir. Ayrıca el dezenfektanları bazı yaygın mikropları öldürmez. Bu mikroplardan bazıları şunlardır:
• Kriptosporidyum
Clostridium difficile
• Nörovirüsler
Antibakteriyel ve antiviral dezenfektan
ABD Gıda ve İlaç İdaresi’ne (FDA) göre, bazı el dezenfektanlarının salmonella gibi virüslere karşı tamamen etkili olmadığı beyan edilmiştir. Ancak araştırmalar, alkol bazlı el dezenfektanlarının bu mikropların bazılarını öldürmede etkili olabileceğini düşündürmektedir. (Ancak üretici firmalar bu kullanımlar için henüz FDA onayı almamıştır, bu amaçla yapılan her türlü iddia yasa dışıdır.) Sağladığı faydalara ilişkin araştırma bulgularından bazıları şunlardır:
• Hastane kaynaklı enfeksiyonlarla ilgili 2019 yılında yapılan bir araştırma, dezenfektanların sağlık çalışanlarına el hijyenini iyileştirmek için hızlı, kolay ve rahat bir yol sağlayarak MRSA ve diğer enfeksiyonların yayılmasını yavaşlatmaya yardımcı olabileceğini gösterdi.
• 2015 yılında yayınlanan araştırma, alkol bazlı el dezenfektanlarının Salmonella ve E. coli popülasyonlarını azaltabileceği sonucuna varmıştır.
• Japonya’daki grip salgınına yanıt olarak el dezenfektanlarının yoğun kullanımı kısa vadede norovirüs oranlarını azaltabilir.
• Birincil bir çalışmada, el dezenfektanları hastalık nedeniyle devamsızlığı %26 oranında azaltmıştır. Ayrıca, teyit edilmiş yüksek derecede patojenik influenza A virüsü vakalarını %52 oranında azalttı. Bununla birlikte, influenza B virüsüne karşı daha az etkili olduğu bulunmuştur.
• Kreşlerle ilgili 2018 yılında yapılan bir araştırma, merkez el dezenfektanları sağladığında ve personelin çocuklar ve ebeveynler için bunların doğru kullanımı konusunda eğitim aldığında, genel hastalık nedeniyle kaybedilen gün sayısında azalma olduğunu buldu.
Ancak, tüm araştırmaların kesin olmadığını hatırlamak önemlidir. Aslında, uzun süreli sağlık tesisleriyle ilgili bir araştırma, çalışanların sabun ve su yerine dezenfektanları tercih etmesinin norovirüs salgınlarına katkıda bulunmuş olabileceğini öne sürdü. Ayrıca, bu bulguların bazılarındaki nüanslar kafa karıştırıcı olabilir. Örneğin 2019’da yayınlanan bir araştırma, etanol bazlı el dezenfektanının, virüsle kısa süreli temas olduğunda norovirüse yakalanma riskini %85 oranında azalttığını bildiriyor. Bununla birlikte, bir yolcu gemisinde veya uzun süreli bir bakım tesisinde bulunabileceği gibi, oldukça kirli koşullarda, dezenfektanın hiçbir şekilde koruma sağlamadığı bulunmuştur.
Temizleyici nasıl olmalı?
CDC, en az %60 alkol içeren el dezenfektanlarını önerir. Çoğu ürün %60 ile %95 arasında içerir, ancak daha yüksek yüzdelerin daha etkili olduğu varsayılmamalıdır. Bu ürünlerin en yüksek verimden yararlanabilmeleri için bir miktar su da içermeleri gerekir. Piyasadaki bazı ürünler elleri dezenfekte ettiğini iddia etmekte ve bu ürünler incelendiğinde alkolün çok az veya hiç içermediği görülmektedir. Bu ürünler yeterli koruma sağlamayabilir.
Dezenfektanları nasıl kullanıyorsunuz?
Kullanılan el dezenfektanının işe yaraması için birkaç faktörün dikkate alınması gerekir. Bu faydaların yanı sıra hangi ürün kullanılırsa kullanılsın aşağıdaki özelliklere dikkat edilmelidir:
• Kullanılan miktar
• Uygun teknikle kullanılıyor mu?
• Sıklıkla kullanılıyor mu?
El dezenfektanı kullanımının uygun olabileceği bazı durumlar, toplu taşıma araçlarını kullanma, tokalaşma veya bir alışveriş sepetine dokunduktan sonra bir hayvana dokunma gibi alanları içerir. El dezenfektanı kullanırken şu üç adımı izlemelisiniz:
• Üretici talimatlarında tavsiye edilen miktar avuç içine alınır.
• Elleri birbirine ovuşturmak ve parmak araları da dahil olmak üzere tüm eli ovmak.
• Temizleyici ile ovma sadece cilt kuruduktan sonra bırakılmalıdır.
Yutulması halinde çok tehlikeli olabileceğinden, alkol bazlı el dezenfektan jelini küçük çocukların erişemeyeceği bir yerde tutmaya özen gösterilmelidir. Yüksek alkol içeriği küçük bir çocuk için ölümcül olabilir.
Ne zaman antiseptik kullanmamalısınız?
Aşağıdaki durumlarda sabun ve su yerine el dezenfektanı kullanılmamalıdır:
• Yıkanması gereken ortam varsa dezenfektan kullanılmamalıdır.
• Eller gözle görülür şekilde yağlı veya kirliyse
• Ellerde kimyasallar varsa
• El dezenfektanı tarafından öldürülmeyen bulaşıcı ajanlara maruz kalma şüphesi
• Şiddetli enfeksiyon durumunda
Hastalığın tedavisinden daha önemli bir konu vardır o da bu hastalığın önlenmesidir. Bunun için önerilen hijyen kurallarına uyulmalıdır. Kendinizi veya ailenizi sağlıklı tutmak istiyorsanız, tuvaleti kullandıktan veya yemek hazırladıktan sonra ellerinizi temizlemeniz özellikle önemlidir. Elleri 20 saniye boyunca sabun ve ılık suyla kuvvetli bir şekilde yıkamak en etkili el hijyeni çözümüdür. Ancak yıkama imkanının olmadığı durumlarda toplu taşıma, market araçları, alışveriş merkezleri gibi alanlarda sabunlu suları dezenfekte ettikten sonra etkili bir hijyen aracıdır. Bazı kişiler sabun ve su ile yıkadıktan sonra kullanmayı tercih edebilir. Kullanılacak ürünün belirtilen sağlık standartlarına uygun olması ve doğru kullanılmaması da etkisini artıracak bir durumdur.
kaynak:
http://solutionsdesignedforhealthcare.com/solutions/products/disinfectants/how-select-right-desinfectant
https://ohsonline.com/Articles/2014/08/01/Proper-Use-of-Disinfectants.aspx
https://www.cleanlink.com/cleanlink minute/details.aspx?id=24073
yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]