Bitki örtüsü denilince akla bir yerde doğal olarak yetişen bitkilerden oluşan topluluklar gelir. Orman, bozkır, çayır, fabrikalar gibi. Bitkiler büyümek için besin maddelerine, suya ve sıcaklığa ihtiyaç duyar. Bu özellikler açısından Dünya’daki çevre koşulları büyük farklılıklar göstermektedir. Bazı yerler çok uygun özelliklere sahipken bazı yerler çok elverişsiz şartlara sahiptir. Bu nedenle bitki örtüsü bakımından çok fakir olduğu gibi çok zengin olan bölgeler de bulunmaktadır.
Bitki örtüsünün gelişimini etkileyen faktörler şunlardır:
– iklim
toprak özellikleri
– Yer şekilleri
iklim
İklim, bitkilerin dünya üzerindeki dağılımını etkileyen en önemli faktördür. Çünkü sıcaklık bitki büyümesinde önemli bir rol oynar. Her bitkinin büyümesi için belirli bir sıcaklığa ihtiyacı vardır. Bu nedenle, Dünya üzerindeki bitki örtüsü kuşakları sıcaklık kuşaklarına uyarlanmıştır. Yağış ayrıca bitki büyümesini etkileyen önemli bir iklimsel bileşendir. Çünkü sıcaklığın yanı sıra su da bitki gelişimi için çok önemlidir. Aldıkları yağış miktarına göre dünyanın farklı bölgelerinde farklı bitki türleri ortaya çıkmıştır.
Sıcak ve nemli yerlerde yetişen bitkiler zengin, sulu çeşitlere sahiptir. Ancak kurak ve soğuk yerlerde yetişen bitki türleri azdır. Bu tür yerlerde yetişen bitkiler seyrek ve küçüktür.
toprak özellikleri
Toprak özellikleri su tutma, kalınlık ve mineral bakımından birbirinden farklıdır. Farklı miktarlarda besin içerirler. Bu nedenle her bitki türü ancak kendisine uygun olan topraklarda yetişebilir. Bazı bitkiler geçirgen toprakları sever, bazıları ise humusça zengin toprakları sever.
Yer şekilleri
Yükseklik ve yanal özellikler de bitki yetiştirmede etkilidir. Yükseklik arttıkça sıcaklık düşer ve belirli bir yükseklikten sonra yağış miktarı azalır. Bu nedenle farklı özellikte ormanlar bir dağ yamacında kuşaklar halinde yükselir.
Doğal olarak ülkemizin %70’inin ormanlarla kaplı olması gerekir ama insanların çeşitli amaçlarla ormanları yok etmesi sonucunda ormanlarımız bugün ülkenin ancak %25’ini kaplamaktadır.
Ülkemiz bitki türleri bakımından dünyanın en zenginleri arasında yer almaktadır. Ancak flora açısından zengin sayılmaz. Çünkü ülkemizin doğal bitki örtüsü uzun süredir yok ediliyor. Bitkilerin toprak, su ve sıcaklık ihtiyaçları birbirinden farklıdır. Bitkiler, belirli yerlerde aynı büyüme koşullarında toplandı. Bitki toplulukları böyle ortaya çıktı.
Ülkemizin başlıca bitki topluluklarını ormanlar, otlaklar, stepler ve yüksek dağ çayırları olarak gruplandırmak uygun olacaktır.
Orman
Ormanlarımızı ağaç yaprak türlerine göre geniş yapraklı ormanlar ve iğne yapraklı ormanlar olarak iki gruba ayırmak mümkündür. Bazı yörelerde iğne yapraklı ve geniş yapraklı ormanların bir arada bulunduğu karma ormanlarda görülür. Ülkemizdeki ormanların büyük bir bölümü kıyı bölgelerimizin denize bakan yamaçlarında toplanmıştır. Kıyı bölgelerimizdeki ormanlar gür, iç bölgelerin ormanları ise seyrektir.
maki
Maki, Akdeniz iklimlerinde görülen sert yapraklı, kuraklığa dayanıklı, yaprak dökmeyen ağaç ve çalılardan oluşan bir bitki topluluğudur.
Akdeniz ikliminde yetişen sekoya ve meşe ormanlarının yok edilmesinden sonra orman örtüsü ve yemişlerin şekli gelişmiştir. Cevizleri oluşturan başlıca bitki toplulukları sandal ağacı, okaliptüs, defne, mersin, zeytin, keçiboynuzu, sakız, ananas, zakkum, erguvan, övme ağacıdır. Genellikle 1-2 metre boyunda olan bu çalıların dağılışı iklim özelliklerine göre değişiklik göstermektedir.
taşınmak
Yarı kurak ve kurak bölgelerde, ilkbahar yağmurlarıyla yeşeren ve yazın sararan sert çimler, çimenler ve çalılardan oluşan bitki örtüsü vardır. Bu bitki örtüsüne ve bozkırların kapladığı alanlara denir. Bozkır, Orta Anadolu, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde en yaygın bitki örtüsüdür. Araştırmalar, Orta Anadolu ve İrgin Havzası’nda ormanların eskiye göre daha yaygın olduğunu gösteriyor. Ancak yüzyıllar boyunca bu ormanlar çeşitli nedenlerle yok olmuş ve giderek azalmaktadır. Bu tahrip olmuş ormanların yerine oluşan bozkırlara antropojenik bozkır denir. Bu bozkırda yer yer ağaç ve çalı toplulukları bulunabilir.
Orta Anadolu’nun merkezinde (Tozgulu civarında) doğal bozkırlar ve bu doğal bozkırları çevreleyen antropojenik bozkırlar vardır. Doğu Anadolu’nun krater bölgelerinde Orta Anadolu bozkırlarına benzer bir bitki örtüsü vardır. Yüksek yaylalardaki bozkırlar diğer ovalardan çok farklıdır. Bu platolarda iyi gelişmiş çim örtüsü yaygındır. Bu bitkiler tüm yaz boyunca yeşilliğini koruyor. Bu bozkırlarda sarıçam ormanlarının bulunması, bu yerlerin ana bitki örtüsünün çam ormanları olduğunu göstermektedir.
Yüksek dağlar
Yüksek dağlarda, ormanların üst sınırının üzerindeki kesimlerde sıcaklık daha düşük olduğu için alp çayırları (alpin çayırları) vardır. Kuzey Anadolu Dağları ve Toros Dağları’nda 2000 metreyi aşan alanlarda yer alan dağ çayırları, Doğu Anadolu’nun yüksek dağları ile Erzurum-Kars ve Ardahan yaylalarına yayılmıştır. Dağ çayırları yılın büyük bölümünde yeşil kalır.
Ülkemizde alp çayırları göçebe ve hayvancılık faaliyetleri açısından önemlidir. Uzun ve tehlikeli otlarla kaplı bu alanlarda büyükbaş hayvancılık yaygındır.
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]