Teleskop, çok uzaktaki nesneleri bize yakınmış gibi gösteren çok havalı bir araçtır. Teleskoplar günümüzde çeşitli boyutlarda kullanılmaktadır. Oyuncakçıdan satın alabileceğiniz küçük teleskopların yanı sıra birkaç ton ağırlığa sahip olan Huble Uzay Teleskobu gibi farklı türleri de bulunuyor. Bir teleskobun ne kadar etkileyici olabileceğine bir örnek vermek gerekirse 20 cm’lik küçük bir teleskopla el yazınızı 80 metre öteden okuyabilirsiniz.
Dünyada iki tür teleskop vardır; cam mercekler kullanan yansıtıcı teleskoplar ve ayna mercek sistemi kullanan yansıtıcı teleskoplar. Her iki yöntemin yaptığı iş aynı olsa da, çok farklı şekillerde çalışırlar.
Bir teleskobun nasıl çalıştığını anlamak için aşağıdakileri göz önünde bulundurmak gerekir; Neden 80 metre öteden yazı okuyamıyoruz? Cevap çok basit çünkü retinadaki yazının boyutu okunamayacak kadar küçük. Gözümüzü bir dijital kamera gibi düşünürsek 80 metre ötedeki yazının görüntünün tamamına baktığımızda birkaç pikselden oluşacağını ve okunabilir boyuttan oldukça uzak olduğunu anlayabiliriz. Daha büyük bir gözümüz olsaydı, görüntünün o kısmına odaklanabilir ve metni okuyabilirdik.
Teleskopun çalışma mantığı şu şekildedir. Objektif merceğin odaklandığı noktadan gelen ışık aynalar tarafından kırılır veya yansıtılır ve tek bir noktada toplanarak çok daha büyük görünmesini sağlar. İnsan gözünde mercek sabittir, dolayısıyla yakınlaştırıp uzaklaştıramayız. Tek yapabileceğimiz tek bir noktaya odaklanmak.
Bir büyüteç alıp ona baktığımızda aslında büyüteç ile kendi lenslerimiz arasında bir teleskop sistemi oluşturuyoruz.
Bir teleskopun çalışma şekline şematik olarak bakacak olursak;
Burada objektif merceğine gelen ışık kırılarak göz merceğinden yansır ve artık küçük mercekte görüntü oluşmaya başladığı için kat kat büyümüş gibi görünür.
Teleskopların bu konuda iki büyük avantajı vardır, birincisi ışığı çok iyi alabilmeleri, ikincisi ise aldıkları görüntüyü ne kadar iyi büyütebilmeleri. Bunlar sırasıyla objektif merceğin saflığına, kalitesine, yumuşaklığına ve en önemlisi boyutuna bağlıdır. Lens ne kadar büyük olursa, görüntü o kadar büyük olur.
Tarih
Hollandalı teleskop ilk olarak 1608 yılında Hans Lippershey tarafından icat edilmiş ve askeri alanda kullanılmıştır. Galileo, kırılma prensibine dayalı bu teleskopu astronomi alanında ilk kullanan kişiydi. Lipperchi ve Galileo, dışbükey ve içbükey merceklerin birleşiminden oluşan teleskoplar kullandılar. 1611’de Kepler, geliştirdiği iki dışbükey mercekle bir teleskop kullanmaya başladı. Kepler tarafından geliştirilen bu sistemi kullanan teleskoplar hala en iyisidir.
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]