Türkiye, Avrupa Birliği ile uzun yıllar yakın ilişkiler sürdürmesine rağmen, ülkenin tam üyelik hedefine ulaşamamıştır. Bunun elbette birçok nedeni var ve burada kısmen kendimizi kusurlu bulduğumuzu söyleyebiliriz. Ancak AB’nin çelişkili duruşu zaman içinde bizi Avrupa’dan uzaklaştırmış olsa da henüz ipleri koparmış değiliz. 60 yılı aşkın süredir devam eden müzakere süreci dikkate alındığında, Türk vatandaşlarının AB üyesi ülkelere seyahatleri için halen vizeye tabidir. Aslında 1960’lı yıllarda başlayan müzakerelerde ülkemiz lehine birçok tavizler verildi. Bu ayrıcalıklar arasında dolaşım özgürlüğü adı altında Avrupa Birliği’ne üye ülkelere seyahat özgürlüğü de yer aldı. Söz konusu franchise, aslında o dönemde üye olma çabası olsun ya da olmasın, coğrafyanın hemen hemen tüm ülkelerinin franchise’ıydı. Başka bir deyişle, vize ile seyahat etmek alışılmadık bir durum değildi. Öyle ki 1979 İran İslam Devrimi’ne kadar İran vatandaşları dünyanın hemen her ülkesine vizesiz seyahat edebiliyor ve turist statüsünde ortalama 90 gün orada kalabiliyordu. Ancak altmışlar bitip yetmişler geçince sınır kontrolü ve koruması fikri dünyaya yayıldı. Bu durum birçok ülkenin vize muafiyeti kapsamından çıkarılmasına neden olmuştur.
Avrupa Ekonomik Topluluğu olan Avrupa Birliği, o zamanlar Avrupa Birliği’nin adı resmi olarak kurumsallaşmamış olmasına rağmen, tüm müzakereler Avrupa Ekonomik Topluluğu ile yürütüldü ve karara bağlandı. 12 Eylül 1980 askeri darbesine kadar, Türkiye’nin AB toprakları için bir tehdit olduğu pek düşünülmüyordu. Ancak darbe sonrasında gerçekleşen iltica talepleri ülkemizin imajını olumsuz etkilemiştir. Bu durum kısa sürede başta Almanya olmak üzere diğer Avrupa Birliği ülkeleri için tehlikeli hale gelince Vakıf, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının vizesiz seyahat hakkından yararlanamayacağına karar verdi. Aslında, bu kararlar üye devletlerde bireysel olarak alındı. Almanya’dan ilk karar geldiğinde diğer ülkeler onu takip etmiş ve 1990’lardan itibaren vizesiz bir Avrupa Türkler için bir hayal haline gelmiştir. Bu nedenle özellikle ülke ile temas halinde olanlar için vize muafiyetinden faydalanmak isteyen Türkiye, çeşitli pasaportlar getirmiş ve böylece vatandaşlarını bir nevi sınıflandırmış ve tasnif etmiştir. Bu tasnif sonucunda yeşil pasaport gibi kavramlar da ortaya çıkmıştır. Türk diplomatik pasaportu, Türkiye Cumhuriyeti tarafından verilen pasaportlar arasında en ayrıcalıklı olanıdır. Vize birçok ülkeye seyahate izin vermesine rağmen, bu pasaport yalnızca belirli devlet hizmetlerinde bulunan kişilere verilir. Bu kişiler, bakanlık çalışanları, üst düzey devlet görevlileri, milletvekilleri, Danıştay üyeleri, Sayıştay üyeleri, cumhurbaşkanları, savcılar gibi devletin önemli bazı kademelerinde görev yapan çalışanları içermektedir.
Bu pasaportu alabilmeniz için yukarıda sayılan işlerden birinde çalışıyor olmanız gerekmektedir. Bu durumda size verilen pasaport ile ülkeniz adına yurt dışında görev yapma imkanına da sahip olacaksınız. Ancak söz konusu pasaport şahsi tasarruflarda kullanılamaz. Diplomatik pasaport sahibi iseniz aile fertleriniz de bu ayrıcalıktan faydalanabilmektedir. Yani eşiniz ve çocuklarınız diplomatik pasaport sahibi olabilir. Bunun için koca için herhangi bir yaş sınırı bulunmazken kız ve erkek çocuklar için 25 yaş sınırı vardır. Bu yaş sınırı katıdır ve yalnızca zihinsel veya fiziksel bir engel varsa yükseltilebilir. Ayrıca evli veya aktif olarak çalışan 25 yaş altı çocukların da bu anlamda pasaport kullanması yasaktır. Diplomatik pasaport, süresi dolana veya süresi dolana kadar sahibi tarafından kullanılabilir. Bu pasaport türü harçtan muaftır. Yani satın almak isteyenler herhangi bir ücret ödemeden sahip olabiliyor.
Kaynak:
https://epasaport.egm.gov.tr/hakkinda/pasaportlar.aspx
yazar:Emir Karasu
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]