TBB’den “Deprem Mağdurları İçin Hukuk Rehberi”

Türkiye Barolar Birliği (TBB), depremden etkilenen vatandaşlar için 1999 yılında hazırladığı “Deprem Mağdurları İçin Hukuk Rehberi”ni güncelledi. Hukuk alanında bir rehber, vatandaşların haklarını ayrıntılı olarak açıklar.

Kılavuzda yer alan bilgiler şu şekilde:

1. Yüklenici, mühendis, teknik personel ve resmi makamların cezai sorumluluğu nedir?

Eksiklikler ve hasarlar fotoğraflanmalı, videoya alınmalı ve koordinatlar, adresler ve tarihler eklenerek ve kolonların demir yapısı gösterilerek arşivlenmelidir.

Ölen veya yaralananın eşi ve çocukları ile gıyabında yakınları, suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunur. Savcılık kovuşturmayı reddederse, kişiler 15 gün içinde itiraz edebilir. Ölüm deprem sonucu gerçekleşmişse kasten öldürme suçu işlenir. Adli kovuşturmanın başlaması için Cumhuriyet Savcılığına ibraz edilmelidir.

Zarar gören, suçun işlendiği tarihten itibaren altı ay içinde Cumhuriyet savcılığına dilekçe vermek zorundadır.

herhangi bir ölüm veya yaralanma meydana gelmemişse; Bu durumda mala zarar verme, kamu güvenliğini kasten tehlikeye atma, imar kirliliğine neden olma ve görevi kötüye kullanma suçları doğabilir. Mağdur 6 ay içinde suç duyurusunda bulunmalıdır.

2. Gerekli tedbirleri almayan, arama kurtarma çalışmalarının geç, eksik veya yanlış başlamasına neden olan görevliler hakkında ne yapılabilir?

Devletin vatandaşları depremden koruma ve zararlarını en aza indirme yükümlülüğünü ihlal eden kamu görevlilerinin cezai sorumluluğu vardır. Yardım taleplerini içeren belgeler delil olarak saklanmalıdır. Tanık da önemli bir delildir. Suç duyurusunda bulunulmalıdır. Görevlerini ihlal eden kamu görevlileri hakkında cezai soruşturmaya devam edilebilmesi için izin alınması zorunludur.

3. Miras belgesi nasıl alınır?

Kanuni mirasçılardan biri, ikamet ettiği yerdeki noter veya sulh ceza mahkemesine başvurarak mirasçılık belgesi alabilir. Kanuni olmayan mirasçılar, Sulh Hukuk Mahkemesinden belge alabilirler.

4. Kanıt nasıl belirlenir?

Taşınmaz veya taşınır mallarla ilgili olarak Sulh Hukuk Mahkemesine veya Asliye Hukuk Mahkemesine başvurulması gerekir.

5. Kimler tazminat hakkına sahiptir?

Ölenlerin mirasçıları, bazı yakınları, yaralananlar ve taşınır veya taşınmazları zarar görenler maddi ve manevi tazminat talep edebilirler. Binada oturanlar veya işyeri sahibi binanın taşıyıcı kısımlarına zarar verirse, bu “ortak kusur” olarak kabul edilir ve illiyet bağı kesilmemişse tazminata hükmedilebilir.

6. İşçiler haklarına nasıl erişirler?

Kıdem tazminatı: Ölen işçinin mirasçıları, mirasçı olduklarını kanıtlayarak işverenden kıdem tazminatı talep etme hakkına sahiptir. İşten çıkarma ücreti, başvurunun işverene sunulması üzerine derhal ödenmelidir. Tazminatın ödenmemesi durumunda ise önce arabuluculuğa başvurulması ve ardından iş mahkemesine başvurulması gerekir.

Yıllık İzin Ücreti Alacağı: Kullanılmayan yıllık izin ücreti, iş sözleşmesinin fesih sebebi ne olursa olsun alınabilir.

Ücretler ve diğer işçi hakları: İşçinin ölümünden önceki çalışma ücreti, fazla mesai ücreti, hafta sonu, tatil ve resmi tatillerdeki çalışması karşılığında aldığı ücret, primler, ikramiyeler vb. Haklar işverenden talep edilebilir.

İşe ara verme tazminatı: İşin bir haftadan fazla durması halinde, kalan işçi iş akdini ihbarsız feshetme ve çalışılamayan her bir haftalık süre için yarım ücret talep etme hakkına sahiptir. hizmet karşılığı. İşçinin depremde yaralanması halinde işverenin iş sözleşmesini tazminatsız feshetme hakkı bulunmaktadır.

İşyerinde depreme yakalananların hakları: Bir işçinin depremde ölmesi veya yaralanması kanuna göre iş kazası sayılır. SGK tedavi masraflarını karşılamaktadır.

Ölüm tazminatı: İşveren, işçinin eşine ve reşit olmayan çocuklarına veya bakmakla yükümlü oldukları kişilere tazminat ödemekle yükümlüdür.
Cenaze Yardımı: Cenaze yardımı, vefat eden sigortalının hak sahiplerine verilir.

7. Çocuklar nasıl korunacak?

Medya ve basın, çocukların kişisel verilerini içeren haberlerle ilgili olarak çocuğun ebeveyni veya vasisinin onayını almak zorundadır. Çocuğun rızası olmadan çocukların kişisel verileri yayınlanamaz.

8. İdari yargıda açılabilecek tazminat davaları nelerdir?

Gerekli tedbirlerin alınmaması, kamu hizmetlerinin yapılmaması veya yetersiz kalması halinde tazminat davası açılabilir. Başvuru bir yıl içinde belediye, valilik ve ilgili bakanlıklara yapılmalıdır. Dava idare mahkemesinde açılabilir.

9. Sağlık hizmetlerinden nasıl yararlanıyorsunuz?

Deprem nedeniyle hastaneye gidenler ücretsiz tedavi görüyor. Özel hastanelerde zorunlu tedavi, Kamu Hayatını Etkileyen Afetlerde Alınacak Tedbirlere Yardım Kanununa göre ödenir. Deprem anında sağlık hizmetleri SGK tarafından verilmektedir.

10. Binaların yıkılması veya ağır hasar görmesi sonucu afet mağdurlarına ne tür destekler sağlanmaktadır?

Yıkık, ağır hasarlı veya hasar görmesi muhtemel binalarda ve imar planlarına göre kamulaştırılacak yerlerde ikamet eden ailelere “hak sahibi” olmaları kaydıyla konut, kredi ve yardım sağlanmaktadır.