Tahıl fiyatlarına ilişkin bir diğer kötü haber de Tabiat Ana’dan geliyor.

Enflasyon ve yüksek gübre fiyatları maliyetleri artırarak küresel tahıl üretimi üzerinde baskı oluştururken, yeni yılda hava koşullarının arz düşüşünü etkileyecek bir faktör olması bekleniyor. Bu da fiyatların yüksek seviyelerini koruyabileceği anlamına geliyor.

Dünya gazetesinden Evrim Küçük’ün haberine göre, küresel çapta enflasyon ve bununla mücadele için alınan çeşitli önlemler tartışması yeni bir yıla girerken sürüyor. Siyasi ve ekonomik beyinlerin tüm çabalarına rağmen yükselen emtia fiyatları ve güçlü küresel talep hala devam ediyor. Özellikle tarımsal emtia tarafında güçlü fiyatların 2023 yılında da devam etmesi bekleniyor. Çünkü Tabiat Ana’nın koyduğu engeller arz sıkıntısı sorunu yaratıyor. Ayrıca, devam eden enerji krizinin neden olduğu gübre kıtlığının 2023 yılında da tarım üreticilerinin başına bela olmaya devam edeceği görülüyor.

Bu yıl Rusya ve Ukrayna’daki savaş ve “işbirliği yapmayan” Tabiat Ana, emtia fiyatlarını tarihsel olarak yüksek seviyelerde tuttu. Mısır bir yıl öncesine göre yüzde 8,5, soya fasulyesi ise yüzde 17 arttı. 2022’de son yıllardaki en yüksek seviyesini test ettikten sonra buğday, devam eden Rusya ihracatının da yardımıyla yüzde 8 düştü. Öte yandan, pirinç bu yıl yüzde 20 arttı. Yıla başladıkları bölgede kakao ve kahve hareketlenir. Şeker fiyatları yılbaşına göre yüzde 3,5 arttı.

ABD, Arjantin ve Brezilya gibi büyük üreticiler etkileniyor.
Tarım analisti Naomi Blum, mısır ve soya fasulyesi için grafik göstergelerin fiyatlarda yukarı yönlü bir kırılmaya işaret ettiği konusunda uyarıyor. Kısa vadede soya fasulyesinde 2,50 dolar ve mısırda 1,00 dolar kırılma potansiyeli olduğunu söylüyor. JPMorgan Research’te tarımsal emtia stratejisti Tracy Allen, mısırla ilgili bir makalesinde “Hava durumu burada ve şimdi çok önemli bir faktördür” diyor. Allen, “Küresel pazara ihraç edilebilir tarım ürünleri tedarikimiz çok sınırlı olsa da, mahsul koşullarında bir miktar bozulma, toprak nemi eksikliği ve önemli tahıl ve yağlı tohum mahsullerinin verim potansiyelinde düşüş bekliyoruz” diyor. S&P Global araştırması, kuraklığın 2022/23’te fiyat baskılarını artırarak ABD’de mısır üretiminin düşmesine yol açmasının beklendiğini gösteriyor. Kontrol edilemeyen hava olayları, COVID ve savaş kısıtlamaları ile birlikte izlenecektir. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki tahıl stoklarına bakıldığında, dokuz ürünün darlığı dikkat çekiyor. Küresel mısır ve buğday arzı düşüş eğiliminde. Bu yaz kuzey yarımkürede sıcaklık ve kuraklık tahıl verimini sınırladı. Arjantin’de ana üretim dönemlerinde kuraklık devam ederken, Brezilya’nın bazı bölgeleri çok yağmur alıyor ve bazı bölgeler kuruyor. Bütün bunlar tahıl piyasalarında baş ağrısına neden olabilir ve yeni yılda fiyat dalgalanmalarına neden olabilir.

Buğday üretiminde arz baskısı devam edecek
ING’nin 2023 Tahmin Raporu’nda, küresel buğday piyasalarının 2022/23 sezonunda daralma olasılığının yüksek olduğu belirtildi. Tahminler, 2023/24 döneminde fiyatların yukarı yönlü destekleneceğine işaret ediyor. ING, CME vadeli fiyatlarının 2023’ün ilk çeyreğinde kile başına ortalama 8,50 dolar ve ikinci çeyrekte 8,40 dolar olmasını bekliyor. Son iki çeyrek için tahmini sırasıyla 8,50 dolar ve 8,70 dolar. Üç aylık Euronext fiyatlarının ton başına sırasıyla 340€, 325€, 325€ ve 335€ olduğu tahmin ediliyor. Finans kuruluşu arz risklerini şu şekilde sıralamaktadır:

2022/203 için nihai küresel buğday stoklarının, 2016/17’den bu yana en düşük seviye olan 268 milyon tonun biraz altına düşmesi bekleniyor.

Ukrayna, 2022/23 sezonu için 6 milyon hektardan fazla kışlık buğday ekti, ancak yalnızca yaklaşık 4,6 milyon hektar hasat edildi. Sonuç olarak, Ukrayna buğday üretiminin bir önceki sezondaki 33 milyon tondan 20 milyon tona gerilediği tahmin ediliyor. Karadeniz’den arzın riskleri hala çok yüksek.

ABD’de kışlık buğday üretiminde düşüş bekleniyor. 2022/23 kapanış stoklarının 2007/08’den bu yana en düşük seviye olması bekleniyor.

2022/23’te toplam AB buğday üretiminin yıllık yaklaşık yüzde 3 düşüşle 134 milyon tona düşmesi bekleniyor.

Şu anda riskler, 2023/24 pazarlama yılında buğday dengesinin sıkılaşmasına işaret ediyor.