penisilin nedir?
Penisilin, Penicillum notatum adı verilen bir küf türü tarafından üretilen bakterisidal bir maddedir. Bakterisidal özelliği olan maddelere antibiyotik denir. Penisilin özellikle ilgi çekicidir çünkü keşfedilen ilk antibiyotiktir.
Penisilin nasıl keşfedildi?
Penisilin, 1928’de İskoç bakteriyolog Sir Alexander Fleming tarafından tesadüfen keşfedildi. Fleming, Londra’da çalıştığı hastane laboratuvarında kültür tabaklarında bakteri yetiştiriyordu. Laboratuvarında bir aylık tatilinden bulaşıkları yıkamadan döndüğünde Staphylococcus adlı zararlı bir bakterinin ürediği kültür kabındaki bakterilerin küf etrafında üremediğini görmüş ve bu dikkatini çekmiş. Bu, et suyu ve şekerle hazırlanan ortamda onu kültür kabından ayıran küf üretti. Peynir, bayat ekmek ve nemli duvarlarda çoğalabilen Penicillium türü küf mantarları, mikroskop altında bakıldığında minik boya fırçalarını andırdıkları için adını Latince fırça anlamına gelen “penicillin” kelimesinden almıştır.
Flaming, bakteriyel enfeksiyondan ölen hastaları penisilinle tedavi ederek hayatlarını kurtarmış olsa da, çalışmaları o zamanlar pek ilgi görmedi. Eğitimine devam edecek maddi imkân bulamayınca penisilin üzerine çalışmayı bıraktı. Sir Howard Florey ve Ernest Boris Chain; Penisilin’i ilaç şeklinde tanıtarak Flamingo’yu desteklediler. Penisilin kullanımı ile milyonlarca insan bakterilerin neden olduğu iltihaplı hastalıklardan ölümden kurtulmuştur. Üç bilim insanı 1945’te Nobel Ödülü’nü kazandı.
Antik çağda penisilin kullanımı
Binlerce yıldır yara iyileşmesinde küf gözlenmiştir. Çin’de küflü soya fasulyesi püresi; Sümerler arasında eski ekmekten yapılan bira; Mezopotamya ve Ukrayna’da toprak, içerdiği küf nedeniyle yaralarda antibiyotik olarak kullanılıyordu.
Fleming’den önceki durum
1871’de Joseph Lister, küfle kirlenmiş idrarda bakteri üremediğini buldu. Louis Pasteur 1877’de küfün şarbonun aktivitesini durdurduğunu keşfetti. Ernest Duchesne, 1897’de küfün koliform bakterilerin büyümesini engellediğini kaydetti. Ancak bu gözlemleri yapanlar penisilini keşfedenler olamazlardı.
Bugün hem doğal hem de sentetik olmak üzere farklı penisilin formları var. Penisilin tipi antibiyotiklerin bazı kişilerde alerjik reaksiyona neden olabileceği unutulmamalıdır. Bazı durumlarda alerjinin en ciddi şekli olan anafilaksi gelişebilir. Bu nedenle ilk kez penisilin verilecek kişilerde öncelikle deri testi ile penisiline alerji olup olmadığı belirlenmelidir.
Kaynak:
Tıp kitapları ve dergileri
yazar:Sarhoş Bas
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]