stres; İnsan ve çevre arasındaki etkileşimi içeren ve bireyin çevreye uyum sağlamasını sağlayan bir süreçtir. Dış ortamdan gelen üzücü bir olaya kişinin verdiği tepkidir. Vücudun doğal psikolojik dengesini bozan durumlara tepki, sıkıntı ve zorluk demektir.
Stres hayatımızın her alanında bulunan doğal bir süreçtir. Stressiz bir hayat hayal etmek imkansızdır. hayatın her anında, içte ve dışta; Aile, akrabalar, okul ve iş gibi faktörlerle etkileşim halindeyiz. Sonuç olarak bir süre sonra etkilenmemek ve strese tepki vermemek mümkün değil. Birey bu tepkilerden olumsuz etkilenir ve belli prosedürler ve sınırlardan sonra tepki verir.
Kontrol edemediğimiz olaylar, kazalar, doğal afetler, iş hayatındaki zorluklar, aşırı iş yükü, aile baskıları, belirsiz olaylar, yakınlarımızdan destek alamama strese neden olur. Bu aşamada bireyin stresi nasıl algıladığı ve değerlendirdiği devreye girer. Kişi, stresli olayı tehdit edici, olumlu, tehlikeli veya zorlayıcı olarak değerlendirebilir. Bu değerlendirme sonucunda karşılaştığı baskıya tepki gösterip göstermeyeceğine karar verir. Kişi stresle başa çıkmanın, stresten kaçınmanın, doğrudan harekete geçmenin veya hiçbir şey yapmamanın yollarını arayabilir. Bu durumda kişinin öz yeterliliği (stresin üstesinden gelme konusunda kendine olan güveni), dayanıklılığı (stres faktörlerini nasıl yorumladığı) ve kontrolü önemlidir.
Stres hastalığa yol açan en önemli faktörlerden biridir. Stres, hastalığın durumunu ve virüse bağlı hastalık belirtilerinin görünümünü etkileyebilir. Uzun süre strese maruz kalmak bireyi strese sokarak, bağışıklık sistemini zayıflatarak, vücudun direncini düşürerek bazı hastalıklara yatkınlık oluşturur. Vücudun direnci düştükçe vücut çeşitli enfeksiyonlara açık hale gelir ve insanlar sıklıkla nezleye daha sık yakalanır.
Stres oluşumunda fizyolojik değişimlerin olduğu dönemin bazı hastalıkların ortaya çıkmasına zemin hazırladığı ve yatkınlık oluşturduğu ortaya çıkmıştır. Öfke patlamaları sonrası kalp atış hızı ve kan basıncındaki ani artışlar ve değişimler kalp krizi riskini artırır. Genel olarak stres, bireyleri kardiyovasküler hastalık açısından büyük ölçüde etkiler. Ayrıca stres dönemlerinde kişilerin sağlıkla ilgili davranışlarında meydana gelen değişiklikler de bu tür hastalıklara yol açmaktadır. örnek; Stresli olduğumuzda yemek yemeyi azaltmak veya sağlıklı beslenememek, uyku düzenimizin bozulması, sigara ve alkol kötüye kullanımı gibi değişen sağlık davranışlarımız hastalıkların ortaya çıkmasını büyük ölçüde kolaylaştırır. Stres hormonu salgılandığında kan şekeri dengesini bozar ve pankreasa baskı yapar.
Stres süresi uzadığında kas ve kemik kaybı başlar. Stres durumunda, bazı insanlar içine kapanır ve uyuşturucu kullanımı, alkolizm veya sigara bağımlılığı ortaya çıkabilir. Ayrıca stres birçok ruhsal hastalığa, dikkat ve konsantrasyon güçlüğüne neden olur ve stres dönemi uzun süre devam ederse panik atak, depresyon gibi rahatsızlıklar ortaya çıkabilir.
Vücudumuzun stresten etkilenen bölgeleri ne kadar çoksa, hastalığa neden olma olasılığı o kadar yüksektir.
Herkesin stresin bir sonucu olarak bir hastalığa yakalanmayacağını bilmek de önemlidir. Bazı insanlar stresli durumlara diğerlerinden daha güçlü tepki verirler. İki kişi aynı stresi yaşasa bile algılanan stres düzeyi farklıdır. Biri stresi olumlu olarak görebilirken, diğeri onu bir tehlike olarak yorumlayabilir. Diğer bir deyişle, stresin yorumlanması, strese tepki düzeyi, stres direnci (kişilik özellikleri, başa çıkma becerileri), stresle başa çıkma yöntemlerinin bilinmesi ve denenmesi gibi faktörler, stresin hastalığa yatkınlığını belirlemektedir.
yazar:Alp kurtulacak
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]