11 Temmuz 1995’te Srebrenica’da büyük bir insanlık dramı yaşandı. Sırplar, bölgedeki Müslüman nüfusu etnik olarak temizlemek ve yok etmek için dünyanın gözü önünde bir katliam gerçekleştirmiştir. Bosnalı sivil nüfusa yönelik katliam, doğası gereği soykırım niteliğindedir.
Hırvatistan ve Slovenya 1991 yılında bağımsızlıklarını ilan ettikten sonra başta Almanya olmak üzere Avrupa ülkeleri bu bağımsızlığı tanıdı. Bu gelişmeyle birlikte Aliya İzzetbegoviç liderliğindeki Bosna-Hersek 1992 yılında referandum yaparak bağımsızlığını ilan etti. Almanya ve diğer Avrupa ülkeleri, Hırvatistan ve Slovenya’nın bağımsızlığını tanımalarına rağmen, Bosna-Hersek’i tanıma konusunda aynı kararlılığı göstermediler; Çünkü aslen Türk Avarları ve Müslüman oldukları söylenen Bosna Hersek’teki Boşnaklar, Avrupa’da etnik ve dinsel farklılıklar açısından tehdit olarak görülüyordu. Ancak ABD’nin itici gücüyle Avrupa ülkeleri de Bosna-Hersek’i tanımak zorunda kaldı.
Sırplar bölgeyi işgal ediyor
Büyük Sırbistan ideali doğrultusunda bir politika izleyen Sırplar, Bosna-Hersek’i Sırp yapmak amacıyla Sırp köylülerini bölgenin kuzeyine ve güneyine göç ettirdiler. Zamanın geçmesiyle Sırp azınlıklar Sırbistan tarafından silahlandırıldı ve Osmanlı döneminde hiçbir baskı olmaksızın otomatik olarak Müslüman olan Katolik Hırvatlara ve Ortodoks Sırplara, Boşnaklara yönelik saldırılar düzenlendi.
Bölgeyi sistemli bir şekilde işgal eden Sırpların Bosna halkına yönelik saldırı ve cinayetlerinin ardından katliamlar başladı. İşgal sonrasında BM Güvenlik Konseyi kararıyla bölgeye silah ambargosu uygulandı. Yugoslavya’nın dağılmasıyla birlikte ordunun tüm silahları Sırpların elinde kaldı. BM silah ambargosu ile Bosna halkının elindeki hafif silahlara el konuldu ve tamamen savunmasız kalan halk, karşılık veremeden Sırpların katliamlarına ve zulmüne maruz kaldı.
UNPROFOR (Birleşmiş Milletler Koruma Gücü) adlı Birleşmiş Milletler Koruma Gücü bölgeye gönderilmiş ve güvenli bölgeler oluşturulmuştur. Srebrenitsa’daki soykırım güvenli bölge ilan edilmiş ve Birleşmiş Milletler tarafından bölgeye gönderilen Hollandalı askerlerin koruması altına aldığı ve Bosna-Hersek’in çeşitli yerlerinden gelen Boşnakların zulümden kaçmak için sığındıkları yerlerden biri olmuştur. Sırplar, Hollandalı askerlerin komutanı olunca şehri Sırplara teslim etti.
Neden mavi kelebek?
BM’nin 1995’te oluşturduğu “güvenli bölge(!)” Srebrenica’yı (Srebrenitsa) Sırplar ele geçirdi ve soykırım operasyonları gerçekleştirildi. Savaş suçlusu ilan edilen General Ratko Mladiç ve “Kasap” lakaplı Sırbistan Cumhurbaşkanı Radovan Karadziç’in emriyle Sırp ordusu, Bosnalıları bölgeden tamamen yok etmek için 8 bin 372 silahsız sivili öldürdü. Çünkü onlar Müslümandı. Aralarında çocukların da bulunduğu toplam 312 bin sivil hayatını kaybetti, 50 bin kadın ve kız çocuğuna tecavüz edildi, 2 milyon kişi evini terk etti ve toplu mezarlara gömülmeden önce kimliği belirlenemeyen 27 bin 734 kişi kayıp olarak kaydedildi. Sonraki yıllarda yapılan kimlik tespit çalışmaları sonucunda 18.000 kişinin kimliği güçlükle tespit edilebilmiştir. Bölgede hala toplu mezarlar var.
Savaştan sonra bölgenin bazı yerlerinde daha önce hiç görülmediği söylenen bitki türleri daha yoğun bir şekilde ortaya çıkmaya başladı. Mezarlarda yaygın olarak bulunan ve misk otu olarak bilinen bitkinin yoğunluğu bilim adamlarının ilgisini çekmiş ve onları araştırmaya yöneltmiştir. Bu araştırmada yapılan kazılar sonucunda toplu mezarların bulunduğu anlaşılmıştır. Gömülü cisimler toplu olarak toprağın mineral yapısını artırarak besinler ve bitki örtüsü açısından zengin topraklar yarattı. Toprağın besleyici özelliği ile büyümeye başlayan misk otu, mavi kelebek türlerinin beslendiği tek bitki türü olması nedeniyle bölgede mavi kelebeklerin yoğunlaşmasına da neden olmuştur.
Sırpların çeşitli şekillerde gizlediği ve yeri bulunamayan toplu mezarlar misk otuyla beslenen mavi kelebeklerin takibiyle başlamış. Bu nedenle mavi kelebek, 11 Temmuz 1995’te Srebrenica’da soykırımın sembolü oldu.
Kaynak:
Dünyanın çatışma bölgeleri / CüneytYENIGÜN-mit HACIOĞLU
http://akademikperspektif.com/2013/07/31/soykirimin-adi-srebrenitsa/
yazar:Mehtep Özdemir
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]