Fado, 19. yüzyıla kadar uzanan Portekiz’e özgü bir müzik türüdür. Fado, 20. yüzyılın başlarında Portekiz’de popülerlik kazandı ve bugüne kadar çok popüler olmaya devam ediyor. 2011 yılında alınan kararla Fado müziği UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’ne alındı.
Portekizce’de “Fado”, kelimenin tam anlamıyla “kader veya pot” anlamına gelir. Fado müziği genellikle bir solist tarafından bir mandolin ve 12 telli bir Portekiz gitarı eşliğinde icra edilir. Fado şarkıcılarına fadista denir. Fado’nun kökeni hakkında çeşitli varsayımlar bulunsa da kesin bir bilgi yoktur. Bazılarına göre Fado, Portekiz’e Batı Afrikalı köleler yoluyla geldi. Fado’nun Maria Sever adlı bir çingene kadın ile Kont Fimioso adlı bir beyefendi arasındaki umutsuz aşkın sonucu olduğuna dair hikayeler de var.
Portekiz’in Lizbon ve Coimbra şehirlerinden adını alan iki ana fado türü vardır. Lizbon Fado, günümüzde en popüler Fado türüdür. Lizbon Fado başlangıçta denizciler ve alt sınıflar arasında popüler bir türken, şimdi daha yaygın hale geliyor. Lizbon fado’sunda bir fadista erkek veya kadın olabilir. Müzisyen doğaçlamaları sıklıkla Lizbon fado’sunda icra edilir. Lizbon Fado’yu dinledikten sonra şarkıyı beğenirseniz alkışlamalısınız. Coimbra Fado, Coimbra Üniversitesi’nden kaynaklanmıştır. Comibra Fado’da Lizbon Fado’dan farklı olarak Fadistalar sadece erkek olabilir. Coimbra Fado’da doğaçlamaya yer yok, hatta parçalar icra edilmeden önce bolca prova yapılıyor. Coimbra Fado’yu dinledikten sonra şarkıyı beğendiyseniz alkışlamak yerine boğazınızı temizliyormuş gibi öksürmelisiniz.
Modern Fado’yu yaratan sanatçı, Fado’nun Kraliçesi olarak da bilinen Amalia Rodriguez’dir. 1920’de doğdu, 1999’da öldü. Ölümünün ardından Portekiz’de üç günlük ulusal yas ilan edilmesi ve törenle toprağa verilmesi Portekiz için bir sanatçının ne kadar önemli olduğunun bir göstergesi. Rodriguez Vado bugün zamanını Vado’ya sınır dışı etti. Ayrıca dünyayı gezerek fadoyu Portekiz dışında popüler hale getirdi. Rodriguez’in ölümünden sonra Mariza, Fado’nun yeni Kraliçesi olur. Marisa dünya standartlarında Grammy adayı bir Fado sanatçısıdır.
UNESCO Dünya Kültür Mirası listesine dahil edilen Fado, tüm dünyada popülerlik kazanmıştır. Yerel Portekiz müziği sayılabilecek ve melankolik bir yapıya sahip olan Fado müziği, tüm müzikseverlerin vakit ayırıp dinlemesi gereken güzel ve farklı bir müzik türüdür.
Kaynak:
https://theculturetrip.com/europe/portugal/articles/fado-portugal-s-melancholy-musical-tradition/
https://portugal.com/portuguese-music/fado-seoul-portuguese-music
yazar: Muhammed Umut Bişkin
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]