100$ – 100$ gördünüz mü bilmiyorum. Görmemiş olanlar için, çoğu madeni para gibi, 100 dolarlık banknotun bir tarafında bir resim var. Resim, Amerikalılar için büyük değer taşıyan Benjamin Franklin’e ait. Franklin, yayıncı, yazar, kaşif, bilim adamı ve diplomat gibi birçok unvana sahiptir. Bu yazıda ondan değil, aleti nasıl keşfettiğinden ve hangi aleti keşfettiğinden bahsedeceğim. Franklin, 1746’da Boston, Massachusetts’te diğer bilim adamlarının elektrikle ilgili deneyleriyle ilk kez karşılaştı. Hızlı bir şekilde evindeki küçük laboratuvara dönen Franklin, evinin çevresinde bulduğu şeylerden yaptığı makineleri kullanmaya başladı. Deney sırasında Ben’e elektrik şoku verilir. Franklin, 1747 yazını birçok elektrik deneyi yaparak geçirdi. Daha ileri deneyler için tüm sonuçlarını ve fikirlerini Londra’daki arkadaşı bilim adamı Peter Collinson’a postayla gönderdi. O yılın Temmuz ayından itibaren elektriği “camsı, reçineli” cam ve sakız olarak değil, pozitif ve negatif olarak ifade etmeye başladı. Franklin, 1749 baharında Collinson’a elektrik hücresi kavramı hakkında bir mektup yazdı. Daha sonra Franklin, yıldırım ile elektrik arasında benzerlikler olduğunu ve bu durumun yıldırımın elektrik olduğuna inanan bilim adamlarına kanıtlanması gerektiğini öne sürdü. 1750 yılında yıldırımın elektriksel olduğunu kanıtlamak istemesinin yanı sıra insanları, binaları ve diğer yapıları yıldırımdan koruma fikriyle Franklin’i vurdu. Bu fikir gelişti ve paratoneri icat etmesine yol açtı. Haziran 1752’de Philadelphia’da uçurtma ile yaptığı deneyde yıldırımın elektrik olduğunu kanıtlayan Franklin, deneyimlerinin birikimiyle paratoneri icat etmiş ve ardından paratoneri Devlet Konağı’na yerleştirmiştir. Ayrıca bu dönemde Philadelphia şehrinde kullanılan fünye sayısı da yaklaşık 400 idi.
Paratoner nedir?
Paratoner, havadaki elektrik yükünü toprağa iletmeyi amaçlayan bir cihazdır. Yıldırım ortamdaki en yüksek cisme çarpar, bu nedenle paratonerler binalarda en yüksek noktaya yerleştirilir. Genellikle bakırdan yapılmış bir çubuk alçak gerilim kablolarıyla yere taşınır. Binalarda toprağa iletilen elektrik, gemilerde denize iletilir. Toprağa ulaşan paratoner ve iletkenler, yıldırımdan kaynaklanan akımı saptırarak bina içerisinde dağılmasını engeller, çubuk ve kablo kullanımı ile akımın güvenli bir şekilde zemine ulaşmasını sağlar.
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]