Örtülü bilgi, başkalarına yazılı veya sözlü olarak açıklanması kolay olmayan bilgi türlerine verilen addır. Genel olarak, deneyim yoluyla kazanılan ve ifade edilmesi zor olan bilgi, zımni bilgi kategorisine girer. Örtülü bilginin zıttı olan açık bilgi, sözlü veya yazılı olarak başkalarına kolayca aktarılabilen bilgi türüdür. Örnek vermek gerekirse, “Türkiye’nin başkenti Ankara’dır” şeklinde ifade edilebilecek bilgi açık bilgi kategorisine girerken, bir müzik aleti çalmak, bir dil konuşmak gibi bilgi ve beceriler örtük bilgi kapsamına girer.
Örtük bilgi kavramı ilk olarak 1958’de Michael Polanyi tarafından kullanıldı. Daha sonraki çalışmalarında Polanyi, insanların aslında söyleyebildiklerinden daha fazlasını bildikleri tezini geliştirdi. Örtülü bilgi, insanların deneyimleriyle elde edildiğinden, aktarılması çok zordur. Zımni bilgiyi aktarmanın en iyi yolu, sosyal ilişkiler ve öğretmen adayı tarzı yöntemlerdir. Açık bilgi genellikle gerçekleri ifade ederken, zımni bilgi bir şeyi yapma bilgisini (know-how) içerir. Bu nedenle, örtük bilgi genellikle açık bilgiden daha değerli bir bilgi türüdür.
Örtülü bilginin temel özellikleri şu şekilde sıralanabilir:
– Kişisel
Bu, bireylerin zihninde
yazmak zor
Genellikle deneyim yoluyla edinilen
Örtülü bilgi ile açık bilgi arasındaki üç temel fark şunlardır:
1. Taşıma Mekanizmaları: Açık bilgi yazılı veya sözlü olarak kolayca aktarılabilirken, örtük bilginin iletilmesi zordur. Örtülü bilgi vermek için, bilgiye sahip olan kişiyle yakın çalışmak gerekir ve bilgiye sahip olan kişi gerçekten onu vermek ister. Aksi takdirde aktarım başarısız olur.
2. Bilgiler nasıl elde edilir: Mantıksal olarak açık bilgi elde edilebilir, yazılabilir ve birleştirilebilir. Örtülü bilgi ise ancak pratik uygulamalarla elde edilebilir ve bireylerin zihinlerinde biriktirilebilir. Mantıksal çıkarımlar yoluyla zımni bilgi elde etmek imkansızdır.
3. Bilgi Toplama Yöntemleri: Yazılı yöntemler hakkında açık bilgi biriktirmek ve bir bibliyografya oluşturmak mümkündür. Böylece başkaları da bu bilgileri kolayca kullanabilir. Örtülü bilgide, bilgi yalnızca bilen kişinin zihninde toplanır. Bu nedenle, bilen kişiyle iletişim kurmadan zımni bilgiye sahip olmak çok zordur.
Örtülü bilgi, genellikle işin nasıl yapıldığına ilişkin incelikleri içeren teknik bilgi denilen şeyi içerdiğinden, şirketler için çok değerli bir bilgi türüdür. Örtük bilgiyi şirket geneline yayacak mekanizmalar oluşturulmazsa, örtük bilgiye sahip kişi işten ayrıldığında şirket çok zor duruma düşecektir. Örneğin, bir restoranın şefi işini bırakırsa ciddi bir müşteri kaybına uğrayabilir. Bu noktada işletmelerin işlerin devamı için örtülü bilginin çalışanlar arasında paylaşımını teşvik edecek mekanizmalar oluşturması zorunludur.
Kaynak:
en.wikipedia.org/wiki/Tacit_knowledge
yazar:Muhammed Umut Bişkin
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]