Mineraller, homojen bir yapıya ve kimyasal bileşime sahip kayaları oluşturan inorganik yapı taşlarıdır. Her mineralin kendine özgü kristal şekli vardır. Genel olarak, bir mineral numunesini diğerinden belirlemek ve ayırt etmek zordur. Bunun için mineralin mikroskopla izlenmesi gerekir. Örneğin turkuaz rengini bakır safsızlıklarından alırken, safir rengini krom tuzlarından alır.
Bazı kayaçlar tek bir mineralden oluşmuş gibi görünürken, diğerleri birçok mineralden oluşmuştur. 2.500 farklı mineral olduğu bilinmektedir. Günlük hayatımızda toz olarak kullandığımız talk, çömlek yapımında kullanılan seramik kili, grafit, asbest, kalem çekirdeği olarak kullanılan kaya tuzu gibi maddeler mineraldir. Cevher olarak bilinen kurşun, demir, kalay ve bakırın yanı sıra saf elementler halinde bulunan elmas, altın ve gümüş de birer mineraldir. Sıvı haldeki tek metal cıvadır. Parlak gümüş renkli bir ağır metal olan cıva, oda sıcaklığında sıvı hale gelir.
Bazı bilim adamları minerallerin petrol ve kömürde bulunduğunu iddia etseler de eser miktarda canlı madde içerdiklerinden mineral sayılmazlar.
Minerallerin büyük çoğunluğu, Dünya’nın merkezindeki eriyik olan magmadan oluşur. Kuvars, mika, hornblend, feldspat gibi mineraller örnek olarak verilebilir. Bazı kayaçlar, yerkabuğunun derinliklerinde basınç ve yüksek sıcaklık nedeniyle değişikliklere uğramıştır. Metamorfik kayaçlar olarak adlandırılan bu kayaçlardaki mineraller de değişime uğramıştır ve bunlardan biri de akiktir. Kaya tuzu ve jips gibi suda çözünen mineraller, yeraltı sularında çözülerek oluşmaya başladı ve katı mineral kristalleri haline geldi.
Bir mineralin sertliği, diğer minerallerden hangisini çizebildiği ile ölçülür. Her metal diğerini, daha yumuşak metali çeker. En yumuşak mineral talk, elmas ise en sert mineraldir. Minerallerin parlaklığı, ışığı yansıtma biçimlerine bağlı olarak yarı saydam, metalik, sedef veya mumsu olabilir.
Minerallerin çoğu oluştukları yerden uzakta bulunur. Bunun nedeni kaya erozyonudur. Kayaların aşınması nedeniyle rüzgar mineralleri oraya taşır. Böylece çakıl, şist ve kumtaşı içeren tortul kayaç tabakaları oluşur. Metallerin yanı sıra değerli metaller de bu kayaların oluşumuna katkıda bulunur. Örneğin demir, bakır ve kalay gibi metaller, minerallerde çıkarılabilecek kadar büyük miktarlarda bulunduklarında cevher olarak adlandırılırlar.
Kaynak:
tr.wikipedia.org/wiki/Mineral
renklinot.com/kultursanat/mineral-nedir-minerallerin-ozellikleri-nelerdir.html
yazar:İver Yeşilova
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]