Mercosur, Güney Amerika ülkeleri tarafından kurulmuş bir ticaret ve siyasi dernektir. Güney Amerika ortak pazar olarak kabul edilebilir. Mercosur adı, Güney Ortak Pazarı anlamına gelen İspanyolca “mercado comon del sur” kelimelerinin kısaltmasından gelmektedir. Mercosur, 1991 yılında Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay arasında imzalanan Asuncion Anlaşması ile kurulmuştur. Mercosur’un dört kurucu ülke dışındaki başlıca üyeleri; Bolivya, Şili, Peru, Kolombiya, Ekvador ve Surinam. Yeni Zelanda ve Meksika gözlemci statüsüne sahip üyelerdir.
Güney Koni ülkelerinin Ortak Pazarının kurulmasındaki temel amaç, Güney Amerika ülkeleri arasında serbest ticaret sağlamaktı. Dört kurucu ülke kendi aralarındaki ticaretin önündeki gümrük engellerini kaldırırken, yurt dışından bu ülkelere gelen her türlü mal ve hizmete %35 oranında ortak gümrük vergisi koyma kararı aldılar. MERCOSUR’un uzun vadeli hedefleri arasında Avrupa Birliği’nde olduğu gibi Güney Amerika ülkeleri arasında ortak bir para biriminin ve vizesiz dolaşımın benimsenmesi yer alıyor. Ancak zamanla Mercosur, Avrupa Birliği gibi siyasi bir birlikten ziyade bir sendika olmayı başardı.
Mercosur’un genel merkezi Montevideo, Uruguay’dadır. Mercosur’un yetkilendirdiği en yüksek karar alma organı Ortak Pazar Konseyi’dir. Ortak Pazar Konseyi’nin üyeleri, kurucu ülkelerin dışişleri bakanları ve ekonomi bakanlarıdır. Konsey başkanlığı, ülkelerin alfabetik sırasına göre altı ayda bir değişmektedir. Konsey gerekli gördüğü sıklıkta toplanabilmesine rağmen, yılda en az bir kez toplanması zorunludur. MERCOSUR bünyesinde, merkezi farklı üye ülkelerde bulunan şirketler arasındaki ihtilaflara bakmak için bir ticaret mahkemesi de bulunmaktadır.
2012 yılında kurucu devletlerle aynı statüde Mercosur’a katılan Venezuela, 2016 yılında ülkedeki demokratik uygulamalarla ilgili sorunlar nedeniyle askıya alınmıştı. Güney Koni Ortak Pazarı’nın kurucu ülkelerinin GSYİH’si 2,9 trilyon dolar. Bu, Mercosur’u Avrupa Birliği ve NAFTA’dan sonra dünyanın üçüncü büyük sendikası yapıyor. Kurucu devlet statüsünde olmayan Mercosur üyesi devletler, birlik içindeki karar ve oylama mekanizmalarına katılma hakkına sahip olmamakla birlikte, kurucu devletlerle serbestçe ticaret yapma hakkına sahiptir. MERCOSUR üyelerinin üçüncü kişilerle yaptıkları ticarette ortak kararlar almaları gerekse de uygulamalar genel olarak böyle değildir.
Örneğin, 2011’de Brezilya, Çin’den ithal edilen çeliğe anti-damping kısıtlamaları getirdi ve bu kararı alırken birliğin karar alma organlarına veya diğer birlik üyelerine danışmadı. Bu nedenle birliğin Avrupa Birliği gibi tam bir birlik olduğunu söylemek güçtür.
Mercosur, gelecekte dünyanın diğer iki büyük sendikası olan Avrupa Birliği ve NAFTA ile çeşitli ticaret anlaşmaları imzalamayı planlıyor. Mercosur’un geleceği ve başarısı, birliğin ekonomi ve nüfus açısından en büyük üyeleri olan Arjantin ve Brezilya’nın hareket tarzına bağlı olacak.
Kaynak:
https://www.cfr.org/backgrounder/mercosur-south-americas-fractious-trade-bloc
https://en.wikipedia.org/wiki/Mercosur
yazar: Muhammed Umut Bişkin
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]