Marmara bölgesi ülkemizin kuzeybatı köşesinde yer almaktadır. Bölge doğuda Adapazarı Ovası’ndan başlayıp batıda Ege Denizi ve Yunanistan sınırına kadar devam eder. Bölge, Karadeniz ve Ege Denizi ile sınır komşusudur. Marmara Denizi sınırları içinde yer alır. Yüzölçümü bakımından, Marmara Bölgesi ülke yüzölçümünün %8,5’lik payıyla altıncı sırada yer almaktadır.
Yer şekilleri
Marmara Bölgesi topoğrafya bakımından sade bir yapıya sahiptir. Türkiye’nin ortalama yüksekliği en düşük olan bölgesidir. Bölgenin en yüksek dağı 2543 metre yüksekliğiyle Uludağ’dır. Diğer dağlar o kadar yüksek değil. Çoğu 1000 m’den azdır. Yıldız Dağları Karadeniz kıyılarında, Işıklar ve Kuru Dağları ise Marmara Denizi kıyılarında uzanır. Bu dağların arasında çevresine göre içi boş ve nispeten düz olan Ergene Havzası yer alır. Beja Dağları, Marmara Bölgesi’nin güneyinde yer alır. Güney Marmara’da ovalar ve ovalar geniş bir alanı kaplar. Başlıca ovaları Yenişehir, İnegöl, Bursa, Karacabey, Mustafa Kemalpaşa, Balıkesir ve Gönen’dir. Ovaların yüksekliği 300 m’den azdır.
Sade arazi yapısı ve özel konumu nedeniyle ulaşım ağı gelişmiştir. Bu durum ülkemizdeki sanayi tesislerinin çoğunun da bu bölgede yoğunlaşmasına neden olmuştur. Yine, basit arazi formları, ekilen arazi oranını artırdı. Bölgede ekili alan oranı %30’a ulaşmaktadır. Ekili toprak oranının en yüksek olduğu bölgemizdir.
Jeolojik yapı incelendiğinde, Trakya topraklarında deprem olma olasılığı düşük, Anadolu topraklarında deprem olma olasılığı yüksektir.
akarsular ve göller
Aşağı Sakarya, Meriç Nehri ve Susurluk Nehri başlıca akarsulardır. Bölgenin alçak olması akarsuların debisini azaltmaktadır. Bu nedenle bölgedeki akarsuların enerji potansiyeli düşüktür. Nehirlerin denize döküldüğü yerlerde kıyı akıntıları fazla olduğu için veya diplerin eğimi az olduğu için taşıdıkları malzemenin çoğunu alçak kıyı düzlüklerinde bıraktıkları için delta oluşturmazlar.
Bölgedeki başlıca göller: Manyas, Ulubat, İznik, Sapanca, Büyükçekmece, Küçükçekmece ve Dorosu (Terkos) gölleridir. Bunların hepsi tatlı su gölleridir.
İklim ve bitki örtüsü
Marmara bölgesi iklim bakımından tam bir geçiş iklimine sahiptir. Bölgede Akdeniz iklimi, karasal iklim ve Karadeniz iklimi görülür. İklim açısından en çeşitli bölgedir.
Bölgeye ortalama 600-700 mm yağış düşer. Yıllık ortalama sıcaklık 14-15°C’dir. Kış çok soğuk değil. (3-6 C) Yaz da çok sıcak geçmez. (23 – 25°C) Akdeniz iklimi Marmara Denizi kıyılarında ve Marmara’nın güneybatısında etkilidir. Yazlar sıcak ve kışlar ılımandır. Ancak Karadeniz ikliminin de etkisiyle yaz ayları Akdeniz iklimi kadar kurak geçmez. Enlem nedeniyle kış sıcaklıkları tipik bir Akdeniz iklimindeki kadar yüksek değildir. Akdeniz ikliminin görüldüğü bu yerlerde bitki örtüsü fındıktır.
Marmara Bölgesi’nde Karadeniz kıyılarında Karadeniz iklimi görülür. Yaz nispeten serin ve yağışlıdır. Toplam yağış miktarı da yüksektir. Dolayısıyla bu alanlar ormandır. İrgen havzasında ise bozkır, karasal iklimin görüldüğü geniş bir alanı kaplar. Marmara bölgesi Türkiye ormanlarının %13’üne sahiptir. Orman oranı bakımından bölgeler arasında dördüncü sırada yer almaktadır.
Tarım ve hayvancılık
Arazinin düz olması nedeniyle ekili alanın alan alanına oranının en yüksek olduğu alandır. Tarım çoğu yerde modern yöntemlerle yapılmaktadır. İklim çeşitliliği, birçok tarım ürününün yetiştirilmesine olanak sağlamıştır. Yetiştirilen başlıca tarım ürünleri ayçiçeği, zeytin, şeker pancarı, tütün, mısır, pirinç, buğday ve birçok sebze ve meyvedir. Fındık üretimi Sakarya ve İzmit’te yaygındır.
Zeytin: Akdeniz ikliminin etkisi altındaki bölgenin güney kıyıları başta olmak üzere Gemlik ve Mudaniya çevresinde yetiştirilmektedir. Zeytin üretiminde Ege Denizi ve Akdeniz’den sonra üçüncü sırada yer almaktadır.
Ayçiçeği: Türkiye’nin en çok bu bölgesinde yetişir. Ergene Havzasında özellikle Trakya’nın iç kesimlerinde yetiştirilmektedir. Türkiye toplam üretimde %84’lük pay ile ilk sırada yer almaktadır.
Şeker pancarı: Özellikle Adapazarı, Alpullu ve Susurluk yörelerinde yetiştirilir.
Pirinç: Argeni ve Mirich nehirlerinin çevresinde yetiştirilmektedir.
Bunun yanında kolza, üzüm ve sebze üretimi de önemlidir.
Bölgede birçok tarım ürünü yetiştirilmesine rağmen bölge, nüfusun fazla olması nedeniyle diğer bölgelerden de büyük miktarda tarım ürünü almaktadır. Yörede hayvancılık büyük ölçüde hayvancılık ve ahırcılık şeklinde yapılmaktadır. Sığır en çok Trakya ve Güney Marmara’da yetiştirilmektedir. En çok beslenen hayvan koyundur. Süt hayvancılığı Trakya’da gelişmiştir. Bölge et ve süt ihtiyacının bir kısmını diğer bölgelerden karşılamaktadır. İpekböcekçiliği Bursa-Gemlik ve İstanbul’da gelişmiştir. Trakya’da arıcılık yaygındır.
Nüfus ve yerleşim
Marmara Bölgesi’nin nüfusu 2000 yılı verilerine göre 17,4 milyon kişi olup, nüfus yoğunluğunun en fazla olduğu bölgedir. Türkiye’de kentsel nüfusun en fazla olduğu bölgedir.
Marmara Bölgesi’nin yüksek nüfusunda; Sanayi ve ulaşımın gelişmesi, elverişli iklim ve arazi yapısı, tarım arazilerinin verimliliği etkili olmuştur. Bölgenin en yoğun nüfuslu bölgeleri Çatalca-Kocalı ilçesi ve Güney Marmara’dır (Bursa çevresi).
Ancak nüfus yoğunluğunun Türkiye ortalamasının altında olduğu yerler de var. Bu bölgelerden biri de Yıldız Dağları bölümüdür. Bu bölümde nüfus az; Sınırlı tarım arazisi, az sayıda endüstriyel tesis, dağlık arazi ve önemli yollara giden patikalar gibi etkili faktörler. Ayrıca Çanakkale çevresindeki nüfus azdır. Marmara bölgesinde nüfus artışı doğum oranının çok üzerindedir. Bunun nedeni bölgede yaşanan aşırı göçtür.
Madenler ve endüstri
Marmara ve Bilecik’te mermer, Uludağ’da Wolfram, Susurluk’ta bor, Çanakkale çevresinde linyit ve barit, Kırklareli ve Silivri çevresinde doğal gaz çıkarılmaktadır.
Marmara Bölgesi, Türkiye’de sanayinin gelişmiş olduğu bölgedir. Endüstriyel alanda enerji tüketiminin en fazla olduğu bölgedir. Bölgedeki başlıca sanayi tesisleri şunlardır:
Tekstil: Bursa – Gemlik ve İstanbul
Şeker fabrikası: Albolu, Susurluk, Sakarya
Petrol tesisi: Edremit, Tekirdağ, Gemlik, Kırklareli, Edirne
Giyim: İstanbul, Bursa, Bilecik
Gübre fabrikası: İzmit, Bandırma
Cam Fabrikası: İstanbul Kırklareli
Araba fabrikası: Bursa, İstanbul, İzmit, Adapazarı
Kağıt Fabrikası: Balıkesir Yalova
turizm
İstanbul ve Bursa doğal güzellikleri ve tarihi eserleri ile önemli turizm merkezleridir.
Turizm faaliyetleri yıl boyunca devam etmektedir. İstanbul ve Bursa gibi merkezlerin tarihi ve kültürel merkez özelliği taşıması ve Türkiye’nin en önemli havalimanının bu bölgede yer alması bu durumun şekillenmesinde etkili olmuştur. Ayrıca kaplıcalar ve Uludağ da önemli turizm bölgeleridir. Marmara Denizi’nin kuzey ve güney kıyıları (Erdek civarı) deniz turizmi açısından oldukça gelişmiştir. Medikal turizm Bursa, Yalova, Balıkesir ve Çanakkale’de de gelişmiştir.
bölgenin bazı kısımları
1. Yıldız Dağlarının Bölünmesi
Marmara Bölgesi’nin kuzeybatısında orta yükseklikteki Yıldız Dağları yer alır. Bu dağlar Karadeniz’e paralel uzanır. İlin Karadeniz kıyılarında Karadeniz iklimi görülür. Nem yüksektir. Ormanlar geniş bir alanı kaplar. Yıldız Dağları’nın İrgın Havzası’na bakan yamaçlarında yağış azdır. İklim farklı.
Bölümün iç ve batı kesimlerinde ayçiçeği, şeker pancarı, mısır, hububat ve patates üretimi yapılmaktadır. Küçükbaş hayvancılık ve büyükbaş hayvancılık önemlidir.
Orman ürünleri ve orman ürünleri önemli bir gelir kaynağıdır. Bölümde Pınarhisar’da çimento fabrikası ve Trakya’da cam fabrikası bulunmaktadır. Nüfusu azdır. Nüfusun seyrek olması, bölümün dağlık olması, tarım alanlarının azlığı, ana yollara uzak olması ve bölümde sanayinin yeterince gelişmemiş olması etkili olmuştur.
2. Gençlik bölümü
Bölüm Ergene Havzasını içermektedir. Güneyinde Tekirdağ ve Koro Dağları uzanır. Topoğrafik olarak merkezi kısmı, çevresine göre daha belirgindir. Deprem olasılığı düşüktür.
Marmara bölgesinin en soğuk ve en az yağış alan bölgesidir. Baskın bitki örtüsü bozkırdır. Karasal iklim etkindir. Basit arazi, geniş tarım alanlarına yol açtı. Türkiye’de ayçiçeğinin en çok yetiştirildiği kısım burasıdır. Ayrıca buğday, mısır, pirinç ve şeker pancarı üretimi de yapılmaktadır. Üzüm yetiştiriciliği önemlidir.
Bölümde küçükbaş hayvancılık önemlidir. Süt hayvancılığı gelişmiştir. Arıcılık yapılır.
Ergene bölümündeki arazi düzdür. Bu nedenle Türkiye’yi Avrupa’ya bağlayan karayolları ve demiryolları bu kesimden geçmektedir.
Tekirdağ’da bir şaraphane var. Çerkezköy’de tekstil, dokuma ve makine sanayi gelişmiştir. Hamitabat’ta çıkarılan doğal gazdan elektrik üretiliyor. Ayçiçek yağı fabrikaları var.
3. Çatalca Kocaeli Müdürlüğü
Çatalca ve Kocaeli yarımadaları ile Sakarya Ovası’ndan oluşur. Ortalama yükseltisi düşüktür ve çoğunlukla yaylalarla kaplıdır.
Bölümde Büyük ve Küçük Çekmece set kıyı gölleri yer almaktadır. Bir de Sapanca Gölü var.
Karadeniz iklimi Çatalca ve Kocaeli yarımadalarının Karadeniz kıyılarında görülür. Bu alanlar ormanlık ve nüfus bakımından seyrektir. Akdeniz iklimi Marmara Denizi kıyılarında etkilidir. Bitki örtüsü kovuldu. Bu kıyılar en yoğun nüfuslu olanlardır.
Bölümde şeker pancarı, hububat, mısır, ayçiçeği ve tütün üretimi yapılmaktadır. Sakarya’da fındık üretimi yapılmaktadır.
İstanbul, Türkiye’nin en büyük sanayi, ticaret, bankacılık, turizm, turizm ve kültür merkezidir. Sektör çok çeşitlidir. en önemlileri; Giyim, tekstil, otomobil, cam, ayakkabı, ilaç, kimya, gübre, deri ve gıda endüstrileri. İzmit, İpraş Petrol Rafinerisi’ne ve Yarımca’da petrokimya sanayine sahiptir. İyi gelişmiş sanayi nedeniyle, Türkiye’nin her yerinden göç geliyor. Bölüm, nüfus ve nüfus yoğunluğu bakımından Türkiye’de ilk sırada yer almaktadır. Bu durum konut sıkıntısına yol açmaktadır.
4. Güney Marmara Bölümü
Marmara bölgesinin güneyindeki toprakları ve Marmara Denizi’ni kapsar. Biga, Samanlı ve Uludağ bu kesimdeki en yüksek yerlerdir. Ovalar bol. Yenişehir, İnegöl, Bursa, Karacabey, Balıkesir ve Günen ovaları en önemli ovalardandır. Bu ovalarda tarım gelişmiştir.
Bölümde yer alan Ulubat, Manyas ve İznik gölleri tektonik ve tatlı su gölleridir.
Ayçiçeği tarlaları, şeker pancarı, mısır, buğday, sebze ve meyve bahçeleri bulunmaktadır. Gemlik ve Mudaniya çevresinde zeytinlikler oldukça geniş alanlara yayılmıştır.
Küçükbaş hayvancılık önemlidir. İpekböcekçiliği gelişmiştir. Bölümde en gelişmiş il Bursa’dır. Burası bir tarım ve sanayi şehridir. Bursa’da tekstil, otomobil ve konserve sanayileri gelişmiştir. Balıkesir’de çimento ve kağıt fabrikası, Bandırma’da gübre fabrikası bulunmaktadır. Bor mineralleri Susurluk Güney Marmara Havzası’nda, mermer Marmara Adası’nda, linyit ise Biga ve Çan’da çıkarılmaktadır. Yalova kaplıcaları ile ünlüdür.
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]