Almanya doğumlu bir doktor ve psikanalisttir. İlk feministlerden biridir. Çağdaş psikanalistlerden biridir. Tarihe ilk kadın teorisyen olarak girdi.
Horney Hamburg’da doğdu. Annesi enerjik, yenilikçi ve özgür bir kadındır. Babası annesinden daha yaşlı, somurtkan ve çok dindar. Horney, teorisinin temellerini ailesinin yaşadığı sorunlarla atıyor. Ağabeyi üniversitede okurken babası cinsiyet faktörü yüzünden okumasına engel oldu. Çünkü ailesine göre okumak bir kadın için en yararsız işti. Ayrıca babasının zekasını küçümseyen ve ona aşağılık biri diyen Horney, aşağılık, değersizlik ve düşmanlık gibi olumsuz duygular besliyordu. En yakın akrabaları olan babası ve ağabeyine karşı husumetini körükledi. Yaşadığı bu olumsuz duygusal durumlar, Horney’nin psikanalize doğru adımlarını sağlamlaştırdı. Horney, kişiliğin erken çocukluk yıllarında geliştiği konusunda Freud ile aynı fikirdedir. Ancak Horney, Freud’un da belirttiği gibi kişiliğin dönemlere bölünmesine karşı çıkar ve kişinin gelişiminin bir dönemde duracağını ve bir sonraki döneme geçilmesinin mümkün olmadığını söyler. Çünkü Horney’e göre kişilik sürekli olarak gelişmektedir. Ayrılık dönemlerine takılıp kalamazsınız. Aynı zamanda kişiliği, Freud gibi biyolojik bir temelden ziyade sosyal bir temel açısından açıklar.
Horney, Amerikalı hastalarıyla çalışırken, onların Avrupa’daki hastaları gibi olmadıklarını fark etti. Freud’dan ayrılan bir başka nokta da budur. Freud bunu evrensel biyolojik temellere bağlarken, Horney bunu sosyokültürel bir bakış açısıyla ele aldı. Horney bu görüşüyle Freud’un çalıştığı dönemin koşullarından etkilendiğini gösterir; Freud’un nörolojik hastalıkları ve tedavilerini ele alırken karamsarlığı, insanın iyiliği ve gelişimi hakkındaki yanlış inançlarından kaynaklanmaktadır. Freud, insanın acı çekmeye veya yok olmaya mahkum olduğunu varsayar. Demek istediğim, insanların kendi potansiyellerini geliştirecek ve düzgün bir insan olacak irade ve yeteneğe sahip olduklarıdır. İnsanın yaşadığı sürece değişebileceğine ve değişimlerin üstesinden gelebileceğine inanıyorum”(Horney, 1945, s. 19).
Horney’nin aile hayatında babasına ve ağabeyine karşı düşmanca tavrı, çalışma hayatındaki birincil kaygı bozukluğuna bakışının temelini oluşturmuştur. Bu teorinin arkasındaki mantık, çocukluğun düşmanca bir ortamda izole edilmiş ve çaresiz olmasıdır. Kaygı, ebeveynlerin çocuklarına yönelik davranışlarının bir sonucu olarak ortaya çıkar. Üstün bir tavır, korunma eksikliği, sevgi eksikliği, şiddet gibi tutarsızlıklar, kaygı doğuştan gelen bir rahatsızlık değildir. Sosyal ve çevresel faktörlere bağlı olarak gelişir.
Çocuk, sosyal ve kültürel ortamdaki çatışma ortamında bazı çözüm yollarına başvurur. Bu çözümler kişiliğe kökleşmiş olarak bulunursa buna nevrotik ihtiyaç denir. Anksiyete yeni bir davranış bozukluğu yaratır. Kişi kaygıya karşı nefsi müdafaa yöntemlerine başvururken nevrotik ihtiyaçlarından yararlanır.
Horney nevrotik ihtiyaçları üçe ayırır:
1) İtaatkar Kişilik:Nevrotik, insanlara ölçülü yaklaşarak onaylanma ve beğenilme ihtiyacını giderir.
2) Bağımsız / kaygısız bir kişilik:Nevrotik ideal benliği ile gerçek benliği arasındaki çatışma sonucunda ideal benliğini ortaya çıkarmak için bağımsız bir kişiliğe ve mükemmelliğe bürünür. İnsanlardan uzaklaşır.
3) Saldırgan karakter:Neuro-achiever, tanınma ve güçlendirme ihtiyacını karşılamak için agresif bir tutum sergiler. Horney’e göre nevrotik tarafından kullanılan bu yollar gerçekçi değil. İnsanı kendi içinde yeni çatışmalara iter. Horney’i Freud’dan farklı kılan bir diğer yönü de cinsel faktörlerin üstünlüğünü kabul etmemesidir.
Freud’a göre kadınların erkek cinsel organına haset ve kıskançlık gibi duyguları vardır. Horney ise bu görüşe katılmayarak erkeklerin kadınların rahmine olan kıskançlığından bahsetmiş ve bu kıskançlığın erkekleri aşağılanma, aşağılanma ve şiddet duygularına sevk ettiğini söylemiştir. Böylece erkekler kıskançlıklarını bu duygularla bastırmış ve üstünlüklerini korumaya çalışmışlardır.
katip:Hülya Ertürcler
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]