Jeotermal enerji, Dünya’nın içinden çıkarılan ve tamamen yenilenebilir olan tek enerji şeklidir. Jeotermal enerji kelimesi, Yunanca “yerkabuğu” anlamına gelen “geo” ve “ısı” anlamına gelen “therme” kelimelerinin birleşiminden gelmektedir. Jeotermal enerji yer kabuğunda depolanan ısı enerjisidir. Yerkabuğunun alt katmanlarındaki sıcak magma üst katmanlara yükselmeye çalışırken, üst katmanlardaki yeraltı suları alt katmanlara sızarak magma ile karşılaşır. Bu buluşma sonucunda yer kabuğundaki çatlaklardan sıcak yeraltı suyu çıkar ve böylece hidrotermal enerji adı verilen bir tür jeotermal enerji oluşur. Jeotermal kaynakların çoğu tektonik plakaların sınırlarında bulunur.
Jeotermal enerjinin iki ana kullanımı vardır:
1. Elektrik Enerjisi Üretimi: Jeotermal kaynaklar kullanılarak üretilen buhar, buhar türbinleri ile elektrik enerjisine dönüştürülebilmektedir.
2. Ev ısıtması: Evler, jeotermal enerjinin bir türü olan hidrotermal enerji kullanılarak ısıtılmaktadır.
Jeotermal enerji çıkarıldığı yerde doğrudan kullanıldığı için iletim yöntemi ek maliyet yaratmaz. Jeotermal enerjiden elektrik enerjisi üretebilen santrallerin kurulumu maliyet ve yaş açısından oldukça uygundur. Bu santraller ortalama 20 yıl verimli çalışabilmektedir. 30 megavatlık jeotermal enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren bir elektrik santrali kurmanın maliyeti 40 ila 80 milyon dolar arasında değişiyor.
Dünyada jeotermal enerji kullanılarak üretilen elektrik miktarına ilişkin 2010 yılı verilerine göre jeotermal enerji kullanarak en çok elektrik üreten ilk beş ülke şöyle:
1. ABD: 3.086 megavat
2- Filipinler: 1904 megavat
3- Endonezya: 1197 megavat
4. Meksika: 958 megavat
5- İtalya: 843 megavat
Türkiye’nin zengin jeotermal enerji potansiyeline rağmen, 2010 yılında jeotermal enerji kullanılarak sadece 82 megavat elektrik üretildi. 2015 yılı itibari ile ülkemizde jeotermal enerjiden elektrik üretmek amacıyla kurulan santrallerin toplam kapasitesi 450 MW olup, bu rakam ülkemizdeki toplam kurulu elektrik üretim kapasitesinin %0,59’una tekabül etmektedir. Bu rakam bizim gibi enerjide dışa bağımlı bir ülke için çok düşük.
Jeotermal enerji hem elektrik üretimi hem de ev ısıtması için kullanılırken çevreye zarar verecek hiçbir atık oluşmuyor. Ayrıca yer kabuğunda bulunan magma miktarından dolayı neredeyse sınırsız miktarda jeotermal kaynağımız olduğunu söyleyebiliriz.
Yerkabuğunun üst tabakasında bulunan jeotermal enerji miktarı, şimdiye kadar keşfedilen tüm fosil yakıt rezervlerinden 70.000 kat daha fazladır. Ülkemiz tektonik levhaların kesiştiği noktada yer aldığından jeotermal enerji rezervleri bakımından oldukça zengindir. Enerji alanında sertifikalı yabancı ülke olmamıza rağmen oldukça ucuz ve temiz bir enerji kaynağı olan jeotermal enerjiden daha fazla faydalanmak için ciddi yatırımlar yapılması gerekmektedir.
Kaynak:
en.wikipedia.org/wiki/Geothermal_energy
tr.wikipedia.org/wiki/Jeotermal_enerji
“Aptallar İçin Alternatif Enerji,” Rick DeGunter, Wiley Publishing, 2009.
yazar:Muhammed Umut Bişkin
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]