İzmir Barosu: Basmane Çukuru kamusal alandır

İzmir Barosu Başkanı Sefa Yılmaz, baro binasında düzenlenen basın toplantısında Basmane Çukuru olarak bilinen bölgeye ilişkin devam eden hukuki ve idari süreci değerlendirdi. Söz konusu alanın yalnızca atıl bir arsa olmadığını belirten Yılmaz; bölgenin Kültürpark ile bütünlük içinde, tarihsel, sosyal ve kamusal niteliği son derece yüksek bir kent alanı olduğunu ifade etti. Yılmaz, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin son dönemdeki tutumunu kamu yararı açısından eleştirdi.

ALANIN MÜLKİYETİ VE HUKUKİ SÜREÇ

Basmane Çukuru’nun İzmir halkının ortak mülkiyeti olduğunu dile getiren İzmir Barosu Başkanı Sefa Yılmaz, ayrıca şunları söyledi: “Basmane Çukuru’na ilişkin her tasarruf, yalnızca idari bir karar değil; kent hakkını, kamu yararını ve hukuk devletini doğrudan ilgilendiren bir meseledir. İzmir Büyükşehir Belediyesi, bu kentte yaşayan milyonlarca yurttaşın iradesini ve ortak çıkarlarını temsil etmektedir. Belediyenin sahip olduğu yetki, halkın olanı, keyfi uygulamalarla belirli kişi ya da grupların tasarrufuna bırakacak şekilde kullanılamaz. Sürecin başlangıcında İzmir Büyükşehir Belediyesi ile EGS ve GÜÇBİRLİĞİ grubu arasında imzalanan kat karşılığı sözleşmeye göre kamuya ait olan mülkün yalnızca yüzde 11’i belediyede kalmış, kalan yüzde 89’u ise 1999 yerel seçimlerinin hemen öncesinde, seçimlere yaklaşık bir ay kalmışken, ihaleyi alan sermaye grubuna tapular devredilmiştir. Öyle ki, tapudaki devir işlemine dayanak kabul edilen inşaat projesinin onaylandığı tarihte, yürürlükte olan bir uygulama imar planı bulunmamaktadır. İmar planı mevcut değil iken ve henüz inşaat başlamadan tapu devirleri EGS ve GÜÇBİRLİĞİ A.Ş.’ne yapılmış 2000 sonrasında yaşanan krizle birlikte ihaleyi kazanan firmanın hisselerine ise Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından el konulmuş ve Basmane Çukuru için yeni bir süreç başlamıştır.”

Yılmaz, belediyenin 2022 yılında karşı dava açarak sözleşmenin geriye dönük feshi ve tapuların iptalini talep ettiğini, dava dosyasındaki bilirkişi raporlarının da taşınmazların belediyeye iadesi yönünde görüş bildirdiğini aktardı. İzmir Barosu Başkanı Sefa Yılmaz, konuşmasını şu şekilde sürdürdü: “Gelinen bu noktada EGS ve GÜÇBİRLİĞİ A.Ş tarafından taşınmazda yapılan imalatlara makul bir tazminat ödenerek taşınmazların geri alınması söz konusu olmaktadır. Dava dosyasında verilen bilirkişi raporlarına göre 4-5 milyon dolar civarında tazminat ödenmesi karşılığında, 80 milyon dolar değerindeki taşınmazların geri alınması gündeme gelmiştir. Bu davadan ayrı olarak İzmir Büyükşehir Belediyesi akdin feshi nedeniyle 8,5 milyon dolar tutarındaki teminat mektubunun nakde çevrilmesi talebinde bulunmuştur. Yargılama sürecinde belediye lehine gelen bilirkişi raporları sonrasında, TMSF ile taşınmazların tapularının belediyeye devri konusunda mutabakata varılmış, yalnızca tazminat tutarları konusunda uzlaşma sağlanmaya çalışılmış ancak süreç tamamlanamadan yerel seçimler yapılmıştı.”

HALK NEZDİNDE MEŞRUİYET VURGUSU

Yapılması gerekenin bu bütünlüğü güçlendirecek, kamusal kullanım öncelikli ve telafisi mümkün olmayacak kayıpları engelleyecek bir yaklaşımı benimsemek olduğunu vurgulayan Yılmaz, göz ardı edilmemesi gereken bir diğer temel hususun alanda öngörülen yoğun yapılaşmanın kentin altyapısı üzerindeki etkisi olduğunu kaydetti. Basmane ve çevresinin halihazırda İzmir’in en yoğun nüfus ve trafik baskısı altında bulunan bölgelerinden biri olduğunu hatırlatan Yılmaz, kamuya ait alanların müzakere edilebilir bir meta değil, toplumun ortak geleceği olduğunu ifade etti.

İzmir Barosu olarak Basmane Çukuru’na ilişkin tüm gelişmelerin takipçisi olmayı sürdüreceklerini belirten Sefa Yılmaz, hukuka aykırı, kamu yararını zedeleyen ve kamusal alanları geri dönüşü olmayan biçimde ticarileştiren her türlü girişime karşı hukuki mücadele yürüteceklerini bildirdi. Yılmaz, Basmane Çukuru’nun bir rant alanı değil, İzmir halkının ortak yaşam alanı olduğunu ve bu gerçeği yok sayan hiçbir uygulamanın hukuk veya kamu vicdanı nezdinde meşru olmadığını kaydetti.