İsrail, Somaliland’ı neden tanıdı? – dokuz8HABER

İsrail hükümeti, otuz yılı aşkın süredir uluslararası tanınma mücadelesi veren Somaliland’ı resmen tanıdığını duyurarak Doğu Afrika ve Kızıldeniz jeopolitiğinde dengeleri sarsan bir hamleye imza attı. Cuma günü yapılan açıklama ile İsrail, Somaliland’ı tanıyan dünyadaki ilk ülke olurken, karar Somali’nin sert tepkisine ve uluslararası kınamalara yol açtı.

Somaliland Cumhurbaşkanı gelişmeyi “tarihi bir an” olarak nitelendirirken, Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, İsrail’in bu hamlesini ülkesinin birliğine yönelik “varoluşsal bir tehdit” ve egemenlik ihlali olarak tanımladı.

Türkiye ve Çin’den tepki, ABD’den destek

İsrail’in sürpriz kararı, Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Afrika Birliği gibi birçok aktör tarafından eleştirildi. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian, “Hiçbir ülke kendi bencil çıkarları için diğer ülkelerin içindeki ayrılıkçı güçleri teşvik etmemeli veya desteklememeli” diyerek tepkisini dile getirdi.

Ancak konuyla ilgili toplanan Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi acil oturumunda ABD, İsrail’in yanında yer aldı. ABD’nin BM Daimi Temsilci Yardımcısı Tammy Bruce, bu yılın başlarında birçok BM üyesinin Filistin devletini tanımasına atıfta bulunarak, “Bu konseyin üyeleri de dahil olmak üzere birçok ülke, var olmayan bir Filistin devletini tanımak için tek taraflı karar aldığında, konseyin öfkesini ifade etmek için hiçbir acil toplantı çağrısı yapılmamıştı” ifadelerini kullandı.

İsrail’in BM Temsilci Yardımcısı Jonathan Miller ise kararın Somali’ye yönelik düşmanca bir adım olmadığını, aksine bir “fırsat” olduğunu savundu.

Kızıldeniz stratejisi ve İran faktörü

Analistler, İsrail’in bu hamlesinin arkasında stratejik nedenler yattığını belirtiyor. İsrail düşünce kuruluşu Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü, İsrail’in Kızıldeniz bölgesinde müttefiklere ihtiyaç duyduğunu ve Somaliland’ın, Yemen’deki İran destekli Husilere karşı olası operasyonlar için ideal bir konumda olduğunu rapor etti. Husiler ise İsrail’in Somaliland’daki herhangi bir varlığının “askeri hedef” sayılacağı tehdidinde bulundu.

Filistinlilerin zorla göç ettirilmesi iddiası

İsrail’in bu hamlesiyle ilgili en tartışmalı iddialardan biri de Gazze’deki Filistinlilerin zorla Somaliland’a yerleştirilmesi planı oldu. Bazı haber kaynakları İsrail’in bu konuda Somaliland ile temas kurduğunu öne sürerken, Somaliland yönetimi tanınma kararının Filistin meselesiyle ilgisi olmadığını savundu. Ancak Somali Cumhurbaşkanı, “Somali, Filistin halkının haklı topraklarından zorla çıkarılıp uzak bir yere sürülmesini asla kabul etmeyecektir” diyerek endişelerini dile getirdi.

Trump: Somaliland’ın ne olduğunu bilen var mı?

Öte yandan, Somalilandlılar ABD’nin de tanıma kervanına katılmasını umarken, ikinci dönemine hazırlanan Donald Trump’tan beklenen destek gelmedi. New York Post’a konuşan Trump’ın, Netanyahu’nun izinden hemen gitmeyeceğini ima ederek, “Somaliland’ın ne olduğunu gerçekten bilen var mı?” dediği aktarıldı. İngiltere ve Avrupa Birliği de Somali’nin toprak bütünlüğünü desteklediklerini belirterek tanıma kararına katılmadı.

Kaynak: BBC