Islak beyin, sürekli ve aşırı alkole maruz kalmanın neden olduğu bir beyin hasarı şeklidir. Dürüst olmak gerekirse, “ıslak beyin” çok bilimsel bir terim veya deyim değildir. Ancak Wernicke-Korsakoff sendromu (WKS), Wernicke ensefalopati (WE) ve Korsakoff psikozu daha bilimsel isimlerdir. Sendrom, adını Carl Wernicke ve Sergei Korsakoff’tan (Rus nörolog) almıştır. Birbirinden bağımsız çalışan bu doktorlar, 19. yüzyılın sonlarında hastalığın iki farklı aşamasını teşhis ettiler. Wernicke-Korsakoff sendromu veya ıslak beyin, tiamin (B1 vitamini) eksikliğinden kaynaklanır. Tiamin vücutta doğal olarak bulunmayan önemli bir vitamindir. Uzun bir alkolizm geçmişi olan kişilerde, vücuttaki tiamin (B1 vitamini) eksikliğinden kaynaklanan kronik beyin sendromu gelişme olasılığı daha yüksektir.
İçindekiler
Alkol tiamin emilimini engeller
Sağlıklı olmak için, bir kişinin her gün belirli bir miktarda B1 vitaminini yiyeceklerle alması gerekir. Özellikle düzenli alkol kullanan kişilerde yetersiz beslenmeye bağlı olarak insan vücudundaki tiamin (Vitamin B1) miktarı azalır.Alkol, alınan tiaminin vücuda emilimini engeller ve karaciğerde depolanan tiamin rezervlerini azaltır. Alkol ayrıca tiyamini aktive eden enzime de müdahale eder.
Tüm vücut dokuları tiamin gerektirir. Beyindeki çeşitli enzimlerin gelişmesi ve çalışması için tiamine ihtiyacı vardır ve bu enzimlerin bazıları beyindeki nörotransmiterlerin sentezinde gereklidir. Kişi çok ve sürekli içerse ve tiamin eksikliği devam ederse beyin hasarı başlar. Aslında, tiamin eksikliği, alkolizm veya HIV gibi durumları olan kişiler dışında, gelişmiş ülkelerde nadir görülen bir durumdur.
Tiamin hangi besinlerde bulunur?
Şiddetli bir tiamin eksikliği, kronik alkolizm olmasa bile beyin ödemine neden olabilir. Örneğin, “sabah bulantısı” atakları veya bulimia nervozadan kaynaklanan kusmalar tiamin eksikliğine neden olabilir. Yalnızca cilalanmış, kabuksuz beyaz pirinçten oluşan bir diyet bile beyin ödemine neden olabilir. Tiamin tam tahıllar, ayçekirdeği, kahverengi pirinç, mercimek, fasulye, kuşkonmaz, lahana, mantar, patlıcan, ıspanak, domates, marul, patates, sığır eti, tavuk, yumurta ve ton balığı gibi gıdalarda bulunur.
Wernicke-Korsakoff Sendromu
Wernicke-Korsakoff sendromu iki ayrı sendromdan oluşur: Wernicke ensefalopatisi ve Korsakoff psikozu. İlk olarak, Wernicke ensefalopatisi zihinsel karışıklık, sendeleme ve göz hareketlerinde felç olarak kendini gösterir. Bunu, beyinde hafıza işlevinin kaybına neden olan Korsakoff psikozu izler.
Wernicke ensefalopatisi, sinir sisteminin biyokimyasal lezyonları sonucu nörolojik semptomlara neden olan bir durumdur. Genellikle hafızada yer alan talamus ve hipotalamus da dahil olmak üzere beynin belirli kısımlarını etkiler. Korsakoff psikozu, Wernicke ensefalopatisinin semptomları ortadan kalktıktan sonra gelişme eğiliminde olan uzun vadeli bir durumdur. Korsakoff’un psikozu, beynin hafızadan sorumlu bölümlerindeki kalıcı hasardan kaynaklanır. Wernicke ensefalopatisi olan hastaların yaklaşık %85’inde Korsakoff sendromu da vardır. Bu sendromu teşhis edememek vakaların yüzde 20’sinde ölümle sonuçlanırken, vakaların yüzde 75’inde beyin hasarı meydana geliyor.
Islak beyin aniden başlayabilir
Wernicke ensefalopatisi aniden başlarken, Korsakoff sendromu yavaş yavaş başlar. Yetersiz beslenen alkoliklerin çok miktarda tatlı ve vitamin içermeyen yiyecekler tüketmesi tehlikelidir. Yetersiz beslenen alkoliklerin bakımı için serum glikozu kullanan doktorlar bilinçsizce bu sendroma neden olabilir.
Islak bir beynin belirtileri nelerdir?
Islak beyin belirtileri, kişinin Wernicke ensefalopatisi veya Korsakoff psikozu olmasına bağlı olarak değişir.
Wernicke ensefalopatisi, aşağıdakiler gibi çeşitli semptomlara neden olur:
Karışıklık (karışıklık)
* Komaya veya ölüme yol açabilecek zihinsel aktivite kaybı
Yavaş veya dengesiz bir yürüyüşe yol açabilen kas koordinasyonu kaybı (ataksi)
Hafıza sorunları
Bazı insanlar görme değişiklikleri ve anormal göz hareketleri yaşarlar. Çift görme veya ptoz oluşabilir.
Korsakoff sendromunun yaygın ıslak beyin semptomları nelerdir?
Uzmanlara göre, Wernicke ensefalopatisi olan alkolizm hastalarının yaklaşık yüzde 80-90’ında Korsakoff psikozu gelişir. Belirtileri:
* Şiddetli hafıza kaybı
Yeni anılar oluşturamama
* Fanteziler, hiç yaşanmamış olayların hatırası
Göz hareketlerinde karışıklık, uyuşukluk ve felç
* Ataksi, sendeleyen veya düzensiz yürüyüş
* İşitsel ve görsel halüsinasyonlar
Islak beyin ne kadar yaygındır?
Alkol kullanım bozukluğu olan kişilerin yüzde 80 kadarında tiamin eksikliği vardır. Ulusal Nadir Hastalıklar Örgütü, ABD nüfusunun yüzde 1-2’sinin (200.000’den az kişi) Wernicke-Korsakoff sendromuna sahip olduğunu belirtmektedir. Şu anda, bazı insanların evsiz kalması ve tıbbi bakım almaması nedeniyle kaç kişinin alkolizm sonucu Wernicke-Korsakoff sendromu geliştirdiği tam olarak bilinmiyor. Hastalık erkeklerde kadınlardan daha yaygındır. Etkilenen yaş aralığı, 30 ila 70 yaş arasındakileri içerir.
En çok kim risk altındadır?
Alkol maruziyetinin neden olduğu beyin hasarı miktarı, bir kişinin ne kadar ve ne sıklıkta içtiği ile doğrudan ilişkilidir. Yaş ve cinsiyet, bir kişinin ne kadar süredir içtiği ile birlikte sendromun başlangıcında rol oynar. Ailesinde alkolizm öyküsü olan ve rahimdeyken alkole maruz kalanlarda Wernicke-Korsakoff sendromu gelişme olasılığı daha yüksektir. Bir kişinin genel sağlığı, ıslak bir beyin geliştirip geliştirmeyeceğini etkiler.
Islak beyin nasıl teşhis edilir?
Genellikle, hastalığı olanlar taşikardi olarak bilinen hızlı bir kalp atış hızı yaşarlar. Kan basıncı ve vücut ısısı düşer çünkü hastalık beynin bu fonksiyonları kontrol etmekten sorumlu kısmını etkiler. Islak beyin sendromu olan kişilerde kas kütlesi ve kas kuvveti azalma eğilimindedir. Bunun nedeni, tiaminin kas dokusunun gelişiminde yer almasıdır. Bu durum kişinin yürüyüşünü değiştirir, bu nedenle doktor kişinin nasıl yürüdüğünü değerlendirecektir. Tüm ıslak beyin vakalarında kullanılan spesifik tanı testleri yoktur. Bu nedenle, doktorlar genellikle hastanın fiziksel görünümüne, yürüyüşüne ve davranışına dayanarak bir vitamin eksikliğinden şüphelenirler ve genellikle bir vitamin eksikliğini belirlemek için bazı testler yaparlar. Kan testleri yoluyla kişinin serum albümini kontrol edilebilir ve bu da genel beslenme düzeni hakkında fikir verir. Özellikle kişinin tiamin düzeyine bakılır. Tiamin eksikliği olanlarda, özellikle kırmızı kan hücrelerinde transketolaz aktivitesi azalmıştır.
Doktor alkolizm sorununun farkındaysa ve kişi beyin ödemi belirtileri gösteriyorsa başka testler isteyebilir. Bir kişinin karaciğer enzimlerini test etmek, doktorların bir kişinin alkol sorunu olup olmadığını belirlemesine yardımcı olur.
Durumu teşhis edecek standart bir test olmadığı için, doktor kapsamlı bir sinir sistemi muayenesi yapar. Doktor ayrıca anormal göz hareketi problemlerini belirlemek için gözleri ve diğer refleksleri de kontrol eder. Bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans görüntüleme (MRI) bazen kalp krizi, beyin kanaması ve tümörler gibi diğer sorunları dışlamak için kullanılır. Bu taramalar sadece ıslak beyni teşhis etmek için değil, Wernicke-Korsakoff sendromu sonucunda beyinde meydana gelen değişiklikleri tespit etmek için de kullanılır.
Islak bir beyin hangi komplikasyonlara neden olabilir?
Wernicke-Korsakoff sendromu, kişinin hafızasını ve düşünme becerilerini etkileyen kalıcı beyin hasarının yanı sıra ölüm veya koma olasılığına da neden olur. Sendromlu bir kişi sosyal olarak etkileşim kurmakta zorluk çekebilir. Hastalıkla ilişkili koordinasyon kaybı ve yürüme sorunları yaralanmaya neden olabilir. Bu duruma sahip kişilerde sinir sistemini etkileyen kalıcı alkolik nöropati gelişebilir. Wernicke-Korsakoff sendromlu kişilerin yaşam beklentisi azalır.
Islak beyinli insanlarda hastalığın geleceği
İstatistikler, Wernicke ensefalopatisi olan kişilerde ölüm oranının yüzde 10 ila 20 arasında değiştiğini gösteriyor. Hayatta kalanların yaklaşık yüzde 80’i Korsakoff psikozu geliştirir. Tedavi edilmezse durum kötüleşir ve komaya veya ölüme yol açabilir. Aslında Wernicke-Korsakoff sendromu tedavi edilemez; Bununla birlikte, tedavi ile ilerleme yavaşlatılabilir veya durdurulabilir. Tedaviler, durumun belirli yönlerinde yardımcı olabilir, ancak hafıza kaybı gibi bazı sorunlar, bir kez ilerledikten sonra her zaman tedavi edilemez. Erken teşhis, hasarın bir kısmını azaltma ve tersine çevirme potansiyeline sahiptir; Bu nedenle, sendroma sahip olabileceğinden şüphelenenler, beyin hasarını en aza indirmek için mümkün olan en kısa sürede tedaviye başvurmalıdır.
Islak beyin nasıl tedavi edilir?
Genellikle doktor, hızlı göz hareketleri gibi semptomları kontrol altına almak için bazı ilaçlar yazacaktır. Doktor, hastaya tiamin düzeylerini artırmanın yollarını önerir ve düzeylerini artırmak için vitamin takviyeleri önerir. Bir kişi B1 vitaminini ağızdan, damardan veya kas içi enjeksiyon yoluyla alabilir. Wernicke ensefalopatisi aşamasında erken yakalanırsa, tiamin enjeksiyonları bazen hasarı tersine çevirebilir ve hastaların tamamen iyileşmesini sağlayabilir. Bu durumun ikinci aşaması olan Korsakoff sendromundan sonra beyin hasarı geri döndürülemez. Wernicke-Korsakoff sendromu genellikle tiamin takviyesi ve alkolden uzak durma ile tedavi edilir. Zamanla bir miktar iyileşme olabilir, ancak tam bir iyileşme pek olası değildir.
Islak beyin nasıl önlenir?
Serebral ödemin önlenmesi, düzenli B1 vitamini alımını içeren bir diyet sürdürmek ve alkol alımını tamamen sınırlamak veya durdurmaktır. Alkol, dünyadaki en eski ve en çok kötüye kullanılan maddedir. Şu anda, yalnızca Amerika Birleşik Devletleri’nde 15 milyon kişinin alkolik olduğu ve bağımlılıktan muzdarip olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye’de alkol kullananların sayısı 4 milyon ve 13 milyon kişi alkol kullanma eğiliminde. Uygun tedavi, bağımlılıkla mücadele edenlerin mutlu, sağlıklı ve ayık bir yaşam sürmesine yardımcı olabilir. Hiç kimse, uzun süreli alkol kullanımından kaynaklanan ciddi bir beyin hasarının zayıflatıcı etkilerine katlanmak zorunda kalmamalıdır. Tanıdıkları birinin Wernicke-Korsakoff sendromu belirtileri yaşadığından şüphelenen herkes, onu hemen tedavi etmelidir.
kaynak:
https://americanaaddictioncenters.org
http://kaplanlab.com/nht
https://www.healthline.com/health
yazar: Özdaş süpervizörü
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]