Augusta Ada Byron, 10 Aralık 1815’te İngiltere’nin Middlesex (şimdiki Londra) kentindeki Piccadilly Terrace’da doğdu. Ada Lovelace (tam adı ve soyadı Augusta Ada King, Lovelace Kontesi) önde gelen ve etkili bir matematikçi, yazar ve dünyanın ilk bilgisayar programcısıydı.
Ünlü İngiliz şair Lord Byron’ın kızı olan Lovelace, kendisini “analist ve metafizikçi” olarak görmüş, hipnoz ve frenoloji ile de ilgilenmiştir. 1833’te 17 yaşında tanıştığı matematikçi Charles Babbage ile yakın işbirliği yaptı. Kariyerinin büyük bir kısmı, Babbage’nin “Analitik Motor” adını verdiği “Analitik Motor”a (1837’de geliştirdiği genel amaçlı mekanik bilgisayar) kayda değer katkılarından oluşuyordu.
Annesi Annabella Milbanke-Byron ve Lord Byron, doğumundan kısa bir süre sonra boşandılar ve o, ebeveyn haklarından vazgeçip İngiltere’yi terk etti, ancak İngiliz yasalarına göre şair Ada’nın tam velayetini aldı. Annabella Byron, aylık Ada ile Leicestershire’daki Kirkby Mallory’ye taşındı.
Annesi tanıdığı tek ebeveyndi. Anne ve kızı arasındaki ilişki pek iyi değildi. Sonuç olarak, Ada her zaman büyükannesinin gözetiminde kaldı. Lord Byron, Ada sekiz yaşındayken 1824’te Yunanistan’da ateşten öldü. Bu nedenle kızın babasını tanıma fırsatı olmadı. Ada Lovelace de yaşamı boyunca çeşitli sağlık sorunları yaşadı ve 1829’da felç oldu. Zamanla iyileşti ve 1831’de koltuk değnekleriyle yürüyebilir hale geldi.
Dahi bir çocuk olan Ada Lovelace, küçük yaşlardan itibaren bilime ve matematiğe karşı özel bir tutkuya sahipti. 13 yaşında bir uçan makine tasarladı. Aralarında ünlü matematikçi ve astronom Mary Somerville’in de bulunduğu seçkin bir grup öğretmen tarafından eğitildi. Yıllardır büyük saygı duyduğu ve yazıştığı Somerville, onu Charles Babbage ile tanıştırdı.
Ada, babasından adeta intikam alacak olan annesini, babasından miras kalan kalıtsal kişiliğin en küçük eğilimlerine bile engel olacağını düşündüğü mantık ve matematik disiplinlerini incelemeye yönlendirmiştir. Londra Üniversitesi’nde Matematik Profesörü olan Augustus De Morgan’ın kariyeri için büyük bir destekti.
Lovelace’in kariyerindeki dönüm noktası, 1842 ile 1843 yılları arasında Cambridge’li matematikçi Charles Babbage’ın isteği üzerine İtalyan mühendis Luigi Menabrea’nın makalesini Fransızcadan çevirmeye başlamasıydı. Yavaş yavaş gelişen bu çeviriye eklediği notlarla kendi programlama mantığını ve yapay zeka felsefesini oluşturmuştur. Ada notlarında, sayıların yanı sıra harfler ve sembollerle ilgilenen makine kodlarının nasıl oluşturulabileceğini açıkladı. Önerilen genel amaçlı mekanik bilgisayarın Bernoulli sayılarını hesaplamak ve karmaşık sorunları çözmek için nasıl programlanabileceğini gösteren bir algoritma tasarladı. Bu, bir bilgisayara uygulama için geliştirilen ilk algoritmadır. 1953’te Analitik Makine ilk bilgisayar modeli olarak kabul edildi ve aynı zamanda makinenin bir dizi talimatı tekrar etme yolları hakkında bir teori ortaya attı. Bu buluş günümüzde bilgisayar programlarının kullandığı döngü olarak bilinmektedir.
8 Temmuz 1835’te Ada, 8. Baron William King ile evlendi ve üç çocukları oldu. 1838’de Lovelace Kontesi oldu. Etrafında Michael Faraday ve Charles Dickens gibi isimler vardı. Babbage, Ada’yı “sayıların sihirbazı” olarak adlandırdı ve onun analitik becerilerinden ve son derece gelişmiş entelektüel yeteneklerinden etkilendi. Lovelace, ilk bilgisayar programcısı olmanın yanı sıra, “sinir sistemi” adını verdiği matematiksel bir model yarattı. 1843’te ‘Notlar’ adlı son derece ayrıntılı notlarını yayınladı. ‘Notlar’, hayattaki başarısının ana kaynağı ve aynı zamanda bilgisayarın gelecekteki gelişmelerini tahmin eden ilk bilgisayar programıdır.
Ada Lovelace, 27 Kasım 1852’de 36 yaşında rahim kanserinden öldü. Kendi isteği üzerine daha önce hiç görmediği ve kendisi gibi 36 yaşında vefat eden babasıyla birlikte St. Petersburg’a gitti. Nottingham Hucknall’da Mary Magdalene Kilisesi’ne gömüldü.
Ölümünden bir asır sonra, 1953’te, Analitik Makine ilk bilgisayar modeli olarak kabul edildi.
1980’de ABD Savunma Bakanlığı yeni bilgisayar diline “Ada” adını verdi.
Kaynak:
—Essinger, James, “Ada Algoritması: Lord Byron’ın Kızı Ada Lovelace, Dijital Çağı Nasıl Başlattı,” Melville House Publishing (2014)
Hammerman, Robin. Russell, Andrew L.: “Ada’nın Mirası: Viktorya Çağından Dijital Çağa Bilgi İşlem Kültürleri”, Association for Computing Machinery ve Morgan & Claypool (2015)
Isaacson, Walter: “Yenilikçiler: Bilgisayar Korsanları, Dahiler ve Meraklılar Dijital Devrimi Nasıl Yarattı,” Simon & Schuster (2014).
yazar:Juni Saraoğlu’nu aç
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]