Türk edebiyatının modernleşmesinin ilk tohumlarını atan Şinasi, 1826’da İstanbul’da doğdu. Düşünür, gazeteci, şair ve tiyatro oyuncusu İbrahim Şinasi, ilköğrenimini ilçe mektebi ve medresede aldıktan sonra Tophane Edebiyat Bürosu’na girdi. Fevziye Mektebi. Burada çalışırken Fransızcasını geliştirdi. Daha sonra Mustafa Reşit Paşa’nın yardımıyla iktisat (maliye) okumak ve Fransızcasını geliştirmek üzere Avrupa’ya gönderildi. Ancak mali eğitimini ihmal ederek dil ve edebiyat okudu, De Sacy ailesi Littre ve Ernest Renan ile arkadaş oldu, Lamartine’in toplantılarına katıldı ve Pavet de Courteille ile ilişkiler geliştirdi. 1851’de Societe Asiatique üyeliğine seçildi. İstanbul’a döndükten sonra Tophane Kalemi, Meclis-i Maarif ve Encümen-i Daniş’te (İlimler Akademisi) çalıştı.
Shinasi, Avrupa’ya gitmeden önce eski moda gazeller ve şiirler yazdı. Avrupa’dan döndükten sonra tamamen Batı tarzında eserler yazdı. La Martine, Racine ve La Fontaine’den eserler çevirdi. Ağa Efendi ile birlikte ilk özel gazete olan Tercüman-ı Ahval’i çıkardı. Gazetenin tanıtımı “Mukaddime” olarak Şinasi’ye aittir. Gazete çıkarmaya başladıktan sonra ilk tiyatro eserimiz olan Şair İvleri’ni bu gazetede yayınlamaya başladı. Sensi’nin amacı, Tercüman-ı Ahval ile Batı’daki yenilikleri halka tanıtmak ve halka halkın dilinden hitap etmekti. Bir süre sonra Tercüman-ı Ahval’den ayrılarak Tasvir-i Efkar gazetesini çıkarmaya başladı. Bu gazetede Ahmed Fafik Paşa ve Namık Kemal gibi aydınların yazılarını yayınladı. İfkar, fikir ve edebiyat gazetesi olarak büyük işlevlere sahipti. Tsfer Ifkar, Namık Kemal’e gitti ve 1865’te tekrar Fransa’ya gitti. Bu kursta Fransa’da sözlük çalışmaları yaptı. 1867 yılında İstanbul’a gelen İbrahim Şenasi, bir süre sonra tekrar Fransa’ya giderek iki yılda Fransız Milli Kütüphanesi’nde araştırmalar yaptı. 1869’da İstanbul’a döndü ve matbaacılık yaptı. Şair 13 Eylül 1871’de öldü.
Tanzimat edebiyatı Şinasi ile başlamıştır. Batı tarzında birçok eser yazdı. Edebiyatımızda pek çok “ilk”in yazarıdır. İlk şiirsel çevirileri ve bir deneme yazdı. noktalama işaretlerinin ilk kez kullanımı; Ev sinemasının ilk örneğini verdi. La Fontaine’inkine benzer ilk masalları yazdı.
Shinasi eserlerinde açık bir dil kullanmaya özen göstermiştir. Şiirlerinde konu bütünlüğüne ve bütün güzelliğine önem vermiştir. Kısa cümleler ve taze bakış açılarıyla bir nesir yapısı oluşturdu. Düşüncelerini basit ve anlaşılır bir şekilde ifade edin. Konuşma dilini yazı diline çevirmeye çalışın. Fransız Klasik akımından etkilenmiştir.
o çalışıyor:
• giriş: Gazetemizin tarihindeki ilk başyazıdır. Ahval dergisinin ilk sayısında yayınlandı. Burada Shinasi, gazetenin çıkarılma nedenini ve yayınlanması gerektiğini açıkladı.
Şairin evliliği: Chinasi tarafından yazılmış geleneksel bir komedidir. Edebiyatımızda ilk tiyatro eseri olarak kabul edilmektedir. Bu eser Ahval (Tercüman-ı) gazetesinde neşredilmiştir. Eserinde insanları kendi lehçelerinde konuşturmuştur.
• İletişim: Allah’ın varlığını ve birliğini anlatmak için yazılmış bir eserdir. Tarz olarak basittir. Şinasi bu eseri geleneksel anlayışın dışına çıkarak mesnevi şeklinde kaleme almıştır. Munacatlar, genellikle methiye, terci-i bend veya tercib-i bend şeklinde yazılan mısralardır.
• Cassida: Çok sevdiği ve saygı duyduğu Reşad Paşa’yı övmek için yazdığı manzum bir eserdir.
Tercüme-i Manzume: Çevrilmiş şiirlerden oluşan bir eserdir.
• Müntehebat-ı Eş’ar: Seçilmiş şiirlerden oluşan bir eserdir.
• Durub-ı Emsal-i Osmaniye: Onun ilkini toplayan eserdir.
kaynak:
Modern Türk Edebiyatının Ana Hatları, Kenan Akyüz, İncilab Yayınevi
yazar: Korhan Altunay
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]