Glutenin ve gliadin adı verilen iki molekülün birleşiminden oluşan gluten, dünyada en çok tüketilen protein türlerinden biridir. Gluten, insanoğlunun binlerce yıldır tükettiği buğdayın ana bileşenlerinden biridir. Arpa, çavdar ve yulaf gibi tahıllarda da bulunur. Glütenin ne olduğu, ekmek hamurunun kıvam almasını sağlayanın ne olduğu, pizza profesyonellerinin pizza hamuruna havada dönerek esneklik kazandırmak için neyin izin verdiği ve zararları hakkında hala tartışmalar var.
Çölyak hastalığı
Çölyak hastalığı kısaca gluten intoleransı olan kişilerde görülebilen ve ince bağırsakta ortaya çıkan bir sindirim sistemi hastalığıdır. Birçok semptomu olabilen çölyak hastalığında en sık görülen şikayetler şunlardır:
– Daha az ağırlık
Karında gözle görülür şişlik
Kas Güçsüzlüğü
– anemi
Dışkı anormallikleri, büyük tuvalet ihtiyacında artış
Kusma
– Yorgun
– anoreksiya
büyüme geriliği
Ağızda aftöz ülserler
İştah kaybı, gaz şikayeti
Eklem ve kemik ağrısı
– sinirlilik
Ciltte kaşıntılı bir döküntü
kişileştirmek
Çölyak hastalığı her yaşta teşhis edilebilir ve hastaların yaklaşık yüzde 80’i yıllarca durumdan habersizdir. Ancak belirtileri diğer hastalıklarla benzer olduğu için kesin tanı, detaylı bir kan testi ve ardından tıp uzmanı tarafından ince bağırsak biyopsisi ile konulabilir.
Diyabet ve çölyak aynı şey değildir. Şekerin vücut üzerindeki zararlı etkileri çok olsa da çölyak hastalığı ile diyabet arasındaki ilişki tıp dünyası tarafından halen araştırılmaktadır. Bazı bilim adamları, çölyak hastalığı olan kişilerin genel popülasyona göre tip 1 diyabet geliştirme olasılığının 15 kata kadar daha fazla olabileceğini söylese de, bu alanda yeterli çalışma yoktur.
Çölyak hastalığı, erkek veya kadın her yaştan insanı etkileyebilir. Çölyak hastalığı olan kişilerin ortalama yüzde 10’unun bir aile üyesinde de hastalık var.
Türkiye’de 160 kişiden 1’inin çölyak hastası olduğu tahmin ediliyor. Şeker hastalığında ise bu oran 13’te 1’e düşüyor. Bu oranlardan yola çıkarak ülkemizde yaklaşık 750 bin kişinin çölyak hastası, 5 milyona yakın kişinin ise diyabet hastası olduğu söylenebilir. Örneğin Amerika Birleşik Devletleri’ndeki başka bir ülkeyle karşılaştırmak için, oran çölyak hastalığı olan 130 kişide yaklaşık 1’e düşüyor.
tedavi
Henüz tedavisi bulunamayan çölyak hastalığının tek tedavisi %100 glutensiz gıdalardan oluşan bir diyettir. Türkiye’de glütensiz yemek sunan restoran veya restoran sayısı yok denecek kadar azdır. İstanbul’da bile bu hizmeti veren 15’e yakın firma var. Ayrıca bu hastalığa sahip kişiler, buğday, arpa, çavdar, yulaf gibi tahılları ve bu tahıllardan yapılan ürünleri yaşamları boyunca son derece dikkatli bir şekilde yemelidir.
Çölyak hastalığında glutenin zararını gösteren rakamlardan biri de çölyak hastalarının günde yiyebilecekleri maksimum gluten miktarıdır. Birçok araştırma bu miktarın 50 miligramdan az olması gerektiğini söylüyor.
Kaynak:
colyak.org.tr/index.asp
yazar:Erman Dink
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]