Geriatri, yaşlıların bakımı ve sağlık sorunları ile ilgilenen tıp dalıdır. Geriatrinin ortaya çıkışının arkasındaki mantık temelde pediatri ile ilgilenen pediatriye benzer. Pediatri, çocukların vücut yapılarının ve sıklıkla maruz kaldıkları hastalıkların yetişkinlerden farklı olması nedeniyle ortaya çıkmıştır. Benzer bir mantıkla yaşlıların karşılaştıkları sağlık sorunları orta yaşlı yetişkinlerin yaşadıklarından çok farklıdır. 65 yaşın üzerindeki çoğu insan aynı anda üç veya daha fazla tıbbi duruma sahiptir. Bu durum tedavinin geriatrik hastalıklar konusunda özel uzmanlığa sahip kişiler tarafından yürütülmesi gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Geriatri kelime olarak Yunanca yaşlı anlamına gelen “geron” ve şifa anlamına gelen “aetros” kelimelerinin birleşiminden oluşmaktadır. Geriatri zaman zaman gerontoloji ile karıştırılabilmektedir. Gerontoloji, insanlarda yaşlanma sürecini anlamaya çalışan bilim dalının adıdır.
Geriatri, sadece yaşlıların sağlık sorunlarına odaklandığı için diğer standart tıp dallarından farklıdır. Yaşlılarda yaşlanmaya bağlı olarak birçok organın işlevinde gerileme olur. Bu nedenle yaşlıların muzdarip olduğu hastalıklar diğer insanlara göre daha farklı semptomlarla karşımıza çıkabilmektedir. Örneğin uzun yıllar sigara içmiş yaşlı kişilerde akciğerlerdeki kapasite kaybı nedeniyle solunum yolu hastalıkları farklı gelişebilir ve farklı tedaviler gerektirebilir. İnsanlar yaşlandıkça, zaman içinde aşağıdaki durumlar ortaya çıkabilir:
1. Zihin ve beden daha kırılgan hale gelir: İnsanlar yaşlandıkça bedenleri ve zihinleri strese, hastalığa ve tıbbi tedavilerin yan etkilerine karşı daha savunmasız hale gelir.
2. Çoklu kronik hastalıklar: Yaşlılarda birden fazla kronik hastalık aynı anda görülebilmektedir. Bu durum orta yaşlı kişilerde çok nadiren ortaya çıkabilmektedir.
3. Beden ve zihin fonksiyonlarında azalma: İnsanlar yaşlandıkça gençken yapabildikleri zihinsel ve fiziksel aktiviteleri artık yapamayabilirler. Bu da daha sonraki aşamalarda bakıma veya yardıma ihtiyaç duymalarına neden olabilir.
4. Yaşlanma Sorunları: Enürezis, yürürken düşme, vücutta geçmeyen ağrı gibi sorunlar yaşlılıkta ortaya çıkmakta ve yaşlının yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürmektedir.
Tüm bu sorunlar nedeniyle yaşlıların hastalıklarını tek başına tedavi etmeye ve iyileştirmeye çalışmak yanlış olur. Geriatri bu aşamada önemli bir rol oynar ve yaşlanma sorunlarına kapsamlı bir yaklaşım getirir. Ayrıca geriatri, yaşlıların yaşam kalitesini iyileştirmeye odaklanmaktadır. Geriatri bu noktada sadece hastalıkları tedavi etmeye odaklanmakla kalmayıp, yaşlıların bakıma ihtiyaç duymadan yaşamlarını sürdürmelerini sağlamayı da amaçlamaktadır.
Geriatri, tıptaki gelişmelere bağlı olarak insanların ortalama yaşam sürelerinin uzaması nedeniyle son yıllarda önemi giderek artan bir tıp dalıdır. Ülkemizden bir örnek vermek gerekirse, 2023 yılında Türkiye nüfusunun %10,2’si 65 yaş ve üzeri olacakken, 2050 yılında 65 yaş ve üzeri nüfus oranının iki katına çıkarak %20,8 olması beklenmektedir. Bu durumda ülkemizde geriatri uzmanlarına ihtiyaç artacaktır. Nüfusta yaşlı sayısı arttıkça, yaşlıların bakıma muhtaç olmadan iyi bir yaşam sürdürebilmeleri ve daha da önemlisi çalışma hayatına aktif katılımlarının sağlanması ülke ekonomisi için gerekli hale gelecektir.
yazar: Muhammed Umut Bişkin
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]